Gojko Mitić - Polski Serwis Naukowy

Gojko Mitić (serb. cyrylicą Гojкo Митић; ur. 13 czerwca 1940 w miejscowości Strojkovce w Serbii) – serbski aktor i reżyser, znany z licznych ról we wschodnioniemieckich westernach.

Mitić urodził się w miejscowości Strojkovce (dziś część miasta Leskovac w południowej Serbii). Ponieważ jego ojciec Živojin walczył w oddziałach partyzanckich w czasie II wojny światowej, Gojko wraz z bratem Draganem wychowywał się u dziadków. Na początku lat 60. rozpoczął w Belgradzie studia w zakresie sportu. Wtedy także zetknął się po raz pierwszy z planem filmowym. W tym czasie w Jugosławii powstawało wiele filmów w międzynarodowej koprodukcji, przy czym chętnie zatrudniano belgradzkich studentów jako statystów.

Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Od 1961 r. Mitić pojawiał się jako kaskader we włoskich i brytyjskich filmach, realizowanych w Jugosławii. W 1963 r. otrzymał pierwszą małą rolę w niemieckim westernie, realizowanym przez studio Rialto. Jego pierwszą dużą rolą był udział w filmie Horsta Wendlandta Winnetou wśród sępów (niem. Unter Geiern, 1964).

Niemiecka Republika Demokratyczna w skrócie NRD (niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) - państwo powstałe 7 października 1949 na terenie byłej sowieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). 3 października 1990 NRD przyłączyła się do RFN.

Spartakus (zm. 71 p.n.e.) – niewolnik, gladiator rzymski, z pochodzenia prawdopodobnie Trak. Przywódca największego i najbardziej groźnego w historii Rzymu powstania niewolników.

Również w 1964 r. wschodnioniemiecka wytwórnia filmowa DEFA rozpoczęła kręcenie w Jugosławii innych filmów "indiańskich". Mitić zagrał rolę wodza w filmie Synowie wielkiej niedźwiedzicy (niem. Die Söhne der großen Bärin) i to od tego momentu rozpoczęła się właściwie kariera Miticia jako aktora o specyficznym emploi. Szczególną popularność zyskał on w NRD, ale także w innych krajach bloku wschodniego, gdzie często prezentowane były filmy z jego udziałem.

Western – gatunek filmu fabularnego, powieści awanturniczej, albo też sztuki scenicznej obejmujący utwory, których akcja rozgrywa się w okresie kolonizacji i stabilizowania się życia na terenach zachodnich stanów USA, zwanych Dzikim Zachodem. Jest charakterystyczną formą amerykańską, chociaż był uprawiany również przez twórców rodem z Europy.

Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

Aż do 1975 r. Mitić bardzo często pojawiał się na planie filmowym, kręcąc przynajmniej jeden film rocznie, przy czym niemal bez wyjątku grał role wybitnych Indian, najczęściej wodzów indiańskich. Dopiero w 1975 r. pojawił się w odmiennej roli: zagrał Spartakusa na scenie Harzer Bergtheater w Thale. Występował tam następnie aż do 1984 r., grając najczęściej role w dramatach przygodowych. Część z nich została sfilmowana przez telewizję wschodnioniemiecką i była prezentowana na antenie.

Mitić grywał także w teatrze, występował jako piosenkarz i prowadził programy telewizyjne. W latach 1981–1989 wyreżyserował pięć filmów w serialu dziecięcym Jan i Tini, do którego napisał także scenariusz. W 1988 r. po raz ostatni zagrał rolę Indianina w filmie Łowca w Meksyku (niem. Präriejäger in Mexiko).

Po upadku komunizmu w NRD Mitić grywał małe role filmowe, a w 1992 r. przejął od Pierre'a Brice'a rolę Winnetou w organizowanym w Bad Segeberg teatralnym Festiwalu Karola Maya (niem. Karl-May-Festspiele).

Mitić mieszka obecnie w Berlinie.

Linki zewnętrzne

Gojko Mitić w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)