Gonzagowie - Polski Serwis Naukowy

Gonzagowie – włoski ród arystokratyczny panujący w księstwie Mantui w latach 1328-1708.

Dzieje

Ludovico Gonzaga otrzymujący wiadomość że jego syn, Francesco, został wybrany kardynałem. Fresk Andrei Mantegni ze Stanza del Sposi w Palazzo Ducale w Mantui

W 1328 r. Ludwik (wł. Luigi) Gonzaga (zm. 1360 r.) objął władzę w Mantui jako kapitan generalny. W 1433 r. Gianfracesco Gonzaga otrzymał tytuł margrabiego Mantui, a w 1530 r. Fryderyk II Gonzaga otrzymał tytuł księcia Mantui. W 1531 rodzina drogą małżeństwa uzyskała markizat Montferratu (po wygasłej dynastii Paleologów).

Fryderyk II Gonzaga, właściwie: Federico II Gonzaga (ur. 17 maja 1500 w Mantui, zm. 28 sierpnia 1540 w Marmirolo) – władca włoskiego miasta Mantua w latach 1519-1540 (najpierw jako markiz, potem książę), od 1536 także markiz Montferratu.

Eleonora Magdalena Gonzaga (ur. 18 listopada 1630 w Mantui, zm. 6 grudnia 1686 w Wiedniu) – cesarzowa rzymsko-niemiecka, królowa Czech i Węgier, córka księcia Mantui Karola II Gonzagi i Marii, córki księcia Franciszka IV z Mantui.

Boczna linia Gonzagów z Mantui objęła księstwa Nevers i Rethel we Francji kiedy Ludwik Gonzaga (wł. Luigi, franc. Louis) - młodszy syn Fryderyka II (1519-40) poślubił ich dziedziczkę. Ród Gonzaga-Nevers powrócił do Mantui i objął w niej rządy, gdy syn Luigiego Karol odziedziczył ją (razem z Monferratem) - wydarzenie to rozpoczęło wojnę o sukcesję mantuańską.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Karol II Gonzaga (ur. 1609, zm. 30 sierpnia 1631 w Cavrianie), książę francuski z domu Gonzaga, młodszy syn Karola I, księcia de Nevers, i Katarzyny, córki Karola Lotaryńskiego, księcia de Mayenne.

Przedstawiciele innej bocznej linii byli wpierw niezależnymi hrabiami, następnie książętami Guastalli. Pochodzili oni od Ferrantego, najmłodszego syna Franciszka II (1484-1519). Prawnuk Ferrantego, Ferdynand II, także odegrał ważną rolę w wojnie o sukcesję mantuańską.

Władcy Mantui z rodu Gonzagów

Vincenzo II Gonzaga, dzieło Rubensa

Luigi I (1328-1360)

Guido (1360-1369), syn Luigiego

Ludovico I (1369-1382)

Francesco I (1382-1407), syn Ludovica I

Gianfrancesco I (1407-1444), syn Francesca I

Ludovico II (1444-1478), syn Gianfrancesca I

Federico I (1478-1484), syn Ludovica II

Francesco II (1484-1519)

Federico II (1519-1540), syn Francesca II

Francesco III (1540-1550), syn Federica II

Guglielmo I (1550-1587), brat Francesca III

Vincenzo I (1587-1612), syn Guglielma I

jego córka Eleonora Gonzaga (1598-1655) poślubiła Ferdynanda II, cesarza Świętego Imperium Rzymskiego

Francesco IV (1612), syn Vincenza I

Ferdinando I (1612-26), brat Francesca IV

Vincenzo II (1626-1627), brat Ferdinanda I

Następnie księstwo Mantui przeszło do młodszej linii rodu Gonzaga-Nevers.

Wojna o sukcesję mantuańską 1628-1631 to konflikt o spadkobierstwo w księstwie Mantui po wymarciu głównej linii książęcej rodu Gonzaga w roku 1627.

Ludwik I Gonzaga (czasem wymieniany jako Luigi albo Ludwik II) (ur. w 1334, zm. w 1382 w Mantui) – szlachcic włoski, trzeci Kapitan Ludu (wł. Capitano del Popolo), a właściwie władca Mantui.

Carlo I (1627-1637)

Carlo III (1637-1665), wnuk Carla I (Carlo II nie przeżył swojego ojca)

Ferdinando Carlo IV (1665-1708), syn Carla III

W 1708 zakończyło się panowanie Gonzagów, a Mantua przeszła w ręce Habsburgów.

Inni przedstawiciele rodu Gonzagów

św. Alojzy Gonzaga

Ludwika Maria Gonzaga de Nevers, królowa polska

Eleonora Gonzaga, cesarzowa niemiecka

Ciekawostki

Piotr i Zygmunt Myszkowscy uzyskali przed 1603 od papieża Klemensa VIII tytuł margrabiów na Mirowie, a następnie zostali adoptowani przez księcia Mantui, Wincentego Gonzagę. Utworzona przez nich Ordynacja Pińczowska przeszła w 1729 wraz z tytułem i nazwiskiem Gonzagów drogą spadku na Wielopolskich.

Gwidon Gonzaga (wł. Guido Gonzaga), ur. w 1290, zm. 22 września 1369 w Mantui, szlachcic włoski, drugi z kolei Kapitan Ludu (Capitano del Popolo) Mantui.

Księstwo Mantui (księstwo mantuańskie albo po prostu Mantua) było historycznym państwem na terenie dzisiejszych Włoch, którego obszar z grubsza pokrywał się z obszarem obecnej włoskiej jednostki administracyjnej - prowincji Mantua (Provincia di Mantova). W okresie 1328-1708 Mantua była pod rządami rodziny Gonzagów. Status, a stąd oficjalna nazwa monarchii była różna w różnych okresach. Od roku 1279, czyli od początku istnienia państwa, była to Signoria Mantui (Signori di Mantova). W 1432 Signor Mantui Gianfrancesco I przyjął tytuł Margrabiego Mantui i odtąd państwo to przyjęło oficjalne miano Marchii Mantui lub Margrabstwa Mantui (Marchesi di Mantova ). Nazwa ta utrzymała się do roku 1530, kiedy to margrabia Federico II postanowił zostać księciem. Zatem od 1530 roku państwo znane było jako księstwo Mantui (Duchi di Mantova) i tak pozostało aż do momentu włączenia Mantui do księstwa Mediolanu w 1708. W 1531 Gonzagowie przez małżeństwo rozszerzyli posiadłości Mantui o hrabstwo Montferratu.

Linki zewnętrzne

Genealogia rodu w: D.Shamà, Genealogie delle dinastie nobili italiane (po włosku)

Genealogia rodu w: M.Marek Genealogy.Eu (po angielsku)