James Gordon Brown (ur. 20 lutego 1951 w Glasgow) – brytyjski polityk, premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej od 27 czerwca 2007 r. do 11 maja 2010 r., lider Partii Pracy od 24 czerwca 2007 r. do 11 maja 2010 r., były Kanclerz Skarbu (2 maja 1997 – 27 czerwca 2007). Od 1983 r. jest członkiem Izby Gmin. W latach 1983-2005 reprezentował okręg wyborczy Dunfermline East w Fife w Szkocji, a od 2005 r. okręg wyborczy Kirkcadly and Cowdenbeath.

Wczesne lata życia

Przyszły premier Wielkiej Brytanii urodził się w Govan, dzielnicy Glasgow, aczkolwiek niekiedy media podają jako jego miejsce urodzenia Giffnock w hrabstwie Renfrewshire, gdzie jego rodzice mieszkali w tym czasie. Gordon Brown jest synem Johna Ebenezera Browna i Elizabeth. Gordon ma dwóch starszych braci – Johna i Andrew. Dzieciństwo spędził w Kirkcaldy. Wykształcenie odebrał w Kirkcaldy West Primary School. Ponieważ odbywał naukę w specjalnym przyspieszonym trybie ukończył szkołę dwa lata wcześniej. Następnie rozpoczął naukę w Kirkcaldy High School, a po jej ukończeniu, w wieku 16 lat, rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie w Edynburgu.

Już od wczesnej młodości zmagał się z chorobą oczu, a w wyniku wypadku w czasie studenckiego meczu rugby stracił wzrok w lewym oku. W 1972 r. ukończył uczelnię z tytułem magistra. Następnie doktoryzował się, pisząc pracę pt. "Partia Pracy i polityczne przemiany w Szkocji w latach 1918-1922". Tytuł doktorski uzyskał w 1982 r.

Po ostatecznym zakończeniu nauki Gordon Brown został rektorem Uniwersytetu w Edynburgu. Redagował gazetę "The Red Paper on Scotland". Jednocześnie wykładał w Edynburgu oraz w College of Technology w Glasgow. Następnie przez pewien czas pracował jako dziennikarz w telewizji szkockiej. W 1986 r. opublikował biografię Jamesa Maxtona, jednego z bardziej znanych polityków Niepodległej Partii Pracy. Pierwszy raz wystartował w wyborach do Izby Gmin w 1979 r. lecz przegrał w swym okręgu z kandydatem konserwatystów Michaelem Ancramem.

PoczÄ…tek kariery politycznej

Do parlamentu Brown dostał się w 1983 r. z okręgu Dunfermline East jako reprezentant Partii Pracy, wówczas znajdującej się w opozycji. W 1985 r. został mówcą partyjnym na temat przemysłu i handlu. W latach 1987-1989 był naczelnym sekretarzem skarbu w gabinecie cieni, a następnie także ministrem handlu i przemysłu w gabinecie cieni. W 1992 r. został mianowany w gabinecie cieni Kanclerzem Skarbu.

W 1994 r., po nagłej śmierci Johna Smitha, lidera Partii Pracy, Brown był potencjalnym kandydatem na jego następcę. Jednak w wyniku dżentelmeńskiej umowy z Tonym Blairem w restauracji Granita w Islington, zgodził się nie występować przeciw jego kandydaturze, zyskując w zamian obietnicę zupełnej kontroli i kształtowania polityki partii w sferze ekonomii. Na swoim stanowisku w gabinecie cieni Brown działał na rzecz przedstawienia swojej osoby jako kompetentnego kandydata na "właściwego" Kanclerza Skarbu.