Gore - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy rodzaju horroru filmowego. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Gore (ang. rozlana krew, zakrzepła krew) – rodzaj dreszczowca, horroru filmowego, charakteryzujący się dużą ilością brutalności, scen z krwią i wnętrznościami oraz (często, choć nie zawsze) ponurym klimatem. Częstym elementem filmów gore mogą być dewiacje seksualne, tortury i eksperymenty. Pierwsze filmy z tego podgatunku zaczęły powstawać w pierwszej połowie lat 60. XX wieku, jednak już wcześniej pojawiały się obrazy z pojedynczymi, bardziej krwawymi scenami. Przez wielu za pierwszy film gore uważany jest Blood Feast z 1963.

Cannibal ferox: Niech umierają powoli (oryg. Cannibal ferox) – włoski film kanibalistyczny, którego premiera miała miejsce 24 kwietnia 1981 roku. Został zakazany w 31 krajach. W Polsce wydany na kasetach VHS pod tytułem Cannibal ferox: Niech umierają powoli (okładka) bądź Kanibale (tytuł czytany przez lektora).

Snuff movies ("filmy snuff", zwane również "filmami ostatniego tchnienia") – gatunek filmowy obejmujący filmy przedstawiający jakoby sceny prawdziwych gwałtów, tortur czy zabójstw.

Spora część filmów tego rodzaju zakazana jest w wielu krajach. Ważnym dla gore krajem są Włochy, w których to zaczął się boom na kino kanibalistyczne. Film Cannibal Holocaust został dobrze przyjęty przez fanów horroru, co sprawiło, iż w ciągu kolejnych lat powstało kilkanaście – lepszych lub gorszych – filmów poświęconych kanibalom, np. nieoficjalna druga część Cannibal Holocaust 2 (1986), oraz Cannibal Ferox, Curse of Screaming Dead czy Emmanuelle and the Last Cannibals.

Czarny humor - odmiana komizmu, polegająca na wydobywaniu efektów humorystycznych z zestawienia elementów grozy i absurdu, charakterystyczna dla nurtu nadrealizmu, teatru absurdu, a także różnych odmian groteski.

Nadzy i rozszarpani (oryg. Cannibal Holocaust) to kontrowersyjny włosko-kolumbijski film z 1980 roku w reżyserii Ruggera Deodato, zakazany w kilkunastu krajach, także w rodzimych Włoszech. Przez wielu zaliczany jest jako przedstawiciel „kina śmietnikowego”, jednak wśród fanów horroru uzyskał status kultowego. W Polsce film wydany został jedynie na kasetach VHS; polski tytuł stanowi dosłowne tłumaczenie tytułu niemieckiego, Nackt und zerfleischt. Czasem spotykany jest również pod nieoficjalnymi tytułami Kanibalistyczny holokaust bądź Holokaust kanibali, stanowiącymi fanowskie tłumaczenia oryginalnego tytułu.

Filmy gore ukazują realistyczne sceny okrucieństwa i śmierci. Licznie ukazane dekapitacje, wnętrzności, sceny morderstw stanowią esencję tego gatunku - takim filmem jest chociażby Violent Shit. Niektórzy reżyserzy w swoich wizjach idą dalej: Nekromantik poruszał kwestię m.in. nekrofilii i nie stronił przed ukazaniem takich właśnie scen. Z kolei trylogia August Underground w zamierzeniach twórcy miała pokazać prawdziwych morderców. Utrzymany w konwencji paradokumentu film ukazywał okrutne dzieło zabójców, a w samym obrazie pojawiały się sceny upokarzania ofiar, brutalnych kastracji, tortur i nekrofilii.

Kino kanibalistyczne - to podgatunek Exploitation movie. Większość filmów tego typu zostało stworzonych we Włoszech, w latach 70 i 80 XX wieku. Filmy z kina kanibalistycznego zawierają w sobie elementy gore i skupiają się na ukazywaniu prymitywnych plemion kanibalii, mieszkających w lasach deszczowych Azji i południowej Afryki. W produkcjach z tego podgatunku występuje wiele realistycznych scen przemocy, tortur, gwałtów, kastracji, ilub przemocy zwierzęcej. W latach 1977-1981 panował boom na kino kanibalistyczne.

Zły smak (ang.: Bad Taste) to film stworzony przez Petera Jacksona i jego kolegów ze szkoły lub pracy w Pukerua Bay na północ od Wellington, stolicy Nowej Zelandii.

Niezwykle popularne są azjatyckie filmy gore, które uznawane są za jedne z najbardziej brutalnych w historii kinematografii (np. seria Guinea Pig, Red Room lub Man Behind The Sun). Poziom okrucieństwa w nich zawarty, wielu uznaje za przekraczające granice moralne i dobrego smaku. Niektóre przedstawiają jednak realne przesłanie. Dla przykładu Men Behind the Sun opowiada historię japońskiego oddziału 731, który na terenie Chin przeprowadzał eksperymenty na jeńcach np. wiwisekcje czy testowanie broni.

Horror (łac. groza, strach), fantastyka grozy – odmiana fantastyki polegająca na budowaniu świata przedstawionego na wzór rzeczywistości i praw nią rządzących po to, aby wprowadzić w jego obręb zjawiska kwestionujące te prawa i nie dające się wytłumaczyć bez odwoływania się do zjawisk nadprzyrodzonych. Zadaniem horroru jest wywołanie lęku i niepokoju u odbiorcy utworu. Pojawiające się w świecie utworu zjawiska fantastyczne podważają ustalone na początku i akceptowane przez bohaterów prawa świata. Różnica między horrorem a thrillerem polega na tym, że w thrillerze zagrożenie ma charakter realny (np. przestępca, epidemia).

Azja (gr. Ἀσία Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).

Popularnością cieszą się także produkcje wytwórni Troma, która wydaje kiczowate filmy o dziwnych tytułach, pełne brutalności i specyficznego humoru, (np. Toxic Avenger, Surf Nazis Must Die czy A Nymphoid Barbarian in Dinosaur Hell). Niektórzy reżyserzy są wciąż wierni konwencji stworzonej przez Tromę, np. Punk Rock Holocaust Douga Skarmana. Do dziś popularne są filmy Petera Jacksona, komedie gore – Martwica mózgu i Zły smak, w których krew leje się hektolitrami, wnętrzności występują kilogramami, a wszystkiemu temu towarzyszy mnóstwo czarnego humoru.

Krew (łac. sanguis, gr. αἷμα, haima) – płyn ustrojowy, który za pośrednictwem układu krążenia pełni funkcję transportową, oraz zapewnia komunikację pomiędzy poszczególnymi układami organizmu. Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą w naczyniach krwionośnych (układ krwionośny zamknięty) lub w jamie ciała (układ krwionośny otwarty). W szerokiej definicji obejmuje krew obwodową i tkankę krwiotwórczą, a w wąskiej tylko tę pierwszą. Jako jedyna (wraz z limfą) występuje w stanie płynnym. Dziedzina medycyny zajmująca się krwią to hematologia.

Slasher (ang. slash – ciąć) – rodzaj horroru filmowego o charakterystycznej fabule, w której liczba bohaterów zmniejsza się w "dziwnych" okolicznościach. Slashery spotykały się z ogromną aprobatą szczególnie w latach 70. i 80. XX wieku. Obecnie, pomimo dalszej popularności, powstaje ich coraz mniej. Slasher to także gatunek gry komputerowej.

Większość krytyków jest przeciwnikami gore, uważając je za przejaw braku inwencji reżysera, który zamiast straszyć, w prosty sposób usiłuje zszokować oglądających. Inni zwracają uwagę na przesłanie, jakie niektóre filmy ze sobą niosą, a które pokazać można jedynie przez okrucieństwo.

Mondo movies, czyli filmy mondo, zwane również filmami śmierci – zarówno krótko- jak i długometrażowe filmy dokumentalne, będące kompilacją scen ukazujących prawdziwą śmierć. Materiały wchodzące w skład filmów mondo pochodzą głównie z archiwów policyjnych (sceny zbrodni, autopsje), przypadkowych nagrań (publiczne samobójstwa, wypadki, zamieszki), filmów snuff (niesławne "filmy ostatniego tchnienia") i kronik wojennych (ludobójstwo, ofiary walk). Jakość wykorzystanych fragmentów może być różna, począwszy od amatorskich nagrań, np. czarno-białych i bez głosu, aż po barwne, profesjonalnie nagrane produkcje.

Toksyczny Mściciel (ang. The Toxic Avenger) – amerykańska komedia gore klasy B z 1985 roku. Producentem i twórcą filmu jest wytwórnia Troma, znana z wielu produkcji budżetowych. Mimo tego, to właśnie Toksyczny Mściciel po dziś dzień jest jej sztandarowym dziełem.

Z filmami gore łączą się lżejsze produkcje zaliczane do gatunku slasher, a także filmy snuff. Gore ściśle powiązany jest z mondo movies, lecz te drugie przedstawiają prawdziwe sceny śmierci.

Przykładowe filmy z podgatunku gore:

Blood Feast

Martwica mózgu (Braindead)

Ziemia potępionych (Forest of the Damned)

Trylogia Evil Dead

Cannibal Apocalypse

Jungle Holocaust

Cannibal Holocaust

Massacre in the Dinosaur Valley

Cannibal Ferox

Zjedzeni żywcem (Eaten Alive)

Mondo Cannibale