Gostyń - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne miejscowości noszące tę nazwę.

Zespół Szkół Ogólnokształcących w Gostyniu

Ratusz

Rynek miejski

Ulica Kolejowa

Kościół pw. św. Małgorzaty

Widok na ulicę Górną z pól

Piąty etap 64-ego Tour de Pologne. Ulica Towarowa Gostyń

Gostyń – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gostyń. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

Porsche Supercup (Porsche Mobil 1 Supercup) – międzynarodowy, monomarkowy cykl pucharowy wyścigów samochodowych. Wyścigi te od 1993 r. towarzyszą Grand Prix Formuły 1, a więc są one rozgrywane na tych samych torach i w ramach tej samej imprezy sportowej. Liczba wyścigów w sezonie waha się od dziewięciu do dwunastu startów.
Etnografia – dyscyplina naukowa zajmująca się całościowym opisem i analizą kultur ludowych różnych społeczności i grup etnicznych. Jej zakres obejmuje teorię kultury ludowej jak i badanie poszczególnych jej dziedzin i wytworów materialnych. W zależności od tradycji naukowej, pod pojęciem etnografia rozumie się wszystkie nauki etnologiczne, bądź też jedną z tych nauk.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 20 494 mieszkańców.

Struktura powierzchni

Według danych z 31 grudnia 2003 Gostyń ma obszar 10,79 km².
W tym:

użytki rolne – 52%

grunty orne – 41%

sady – 1%

łąki – 10%

pastwiska – 0%

lasy – 1%

Miasto stanowi 1% powierzchni powiatu i 8% powierzchni gminy oraz zajmuje pod względem obszaru 495. miejsce w kraju.

Historia

Osobny artykuł: Historia Gostynia.

Pierwsza wzmianka o miejscowości Gostyń pojawiła się w źródłach w 1275 roku. W 1278 roku właściciel osady, Mikołaj Przedpełkowic z rodu Łodziów, otrzymał od króla Przemysła II zgodę na lokowanie na jej miejscu miasta.

Wysiedlenia Polaków z Wielkopolski 1939-1941 - wysiedlenia Polaków oraz Żydów obywateli polskich z okupowanej Wielkopolski (niem. Wartheland) będące częścią wielkiej akcji przesiedleńczej tzw. Generalsiedlungsplan dokonanych przez Niemców w latach 1939 - 1941.
Czarny Legion – polska organizacja konspiracyjna w okresie II wojny światowej, założona w Gostyniu a działająca na obszarze południowej Wielkopolski.

W latach 1793-1807 Gostyń należał do zaboru pruskiego, następnie do Księstwa Warszawskiego, a od 1815 do Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Prowincji Poznańskiej. Prusacy używali nazwy Gostyn. W 1887 utworzono powiat Gostyń (Landkreis Gostyn).

II Wojna światowa

Osobny artykuł: Wysiedlenia Polaków z Wielkopolski 1939-1941.

W 21 października 1939 roku Niemcy dopuścili się bestialskiego mordu na wytypowanych 30 mieszkańcach w ramach Operacji Tannenberg mającej na celu eksterminację przywódczej warstwy narodu polskiego. Dnia 4 grudnia 1939 roku z okolic Gostynia odbyły się pierwsze masowe Wysiedlenia Polaków z Wielkopolski. Pod okupacją niemiecką w 1940 roku wprowadzono nazwę Gostingen. 12 członków Tajnej Organizacji Wojskowej Czarny Legion zostało osądzonych i straconych w Dreźnie.

Nawa – składowa część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe.
Powstanie wielkopolskie – zbrojne wystąpienie polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.

Zabytki

Bazylika na Świętej Górze - Znajduje się nie w Gostyniu, lecz w Głogówku na terenie gminy Piaski, tuż za granicą miasta Gostynia.

Kościół pw. św. Małgorzaty - Najstarszy zabytek Gostynia. Parafię wymieniono w 1310 r., dlatego uważa się, że kościół mógł istnieć już w XIII w. Początkowo był świątynią jednonawową w II poł. XV w. dobudowano nawy boczne oraz prezbiterium. W XVI w. – dobudowano: wieżę, kruchtę i kaplicę św. Anny. Obecnie jest trójnawowym, późnogotyckim kościołem. Dziedziniec przykościelny otoczony jest murem z bramą z XVIII w. W środku kościoła znajdują się: ołtarz główny pochodzi z 1640 r. z cennym obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, dzieło szkoły flamandzkiej z ok. 1683 r., w prezbiterium stalle – po prawej późnogotyckie z 1514 r., po lewej późnorenesansowe z XVII w.

Kościół pw. św. Ducha - Powstał 1907-1909 w stylu neorenesansowym jako świątynia protestancka. Po II wojnie światowej zaadaptowany na parafialny kościół rzymskokatolicki.

Ratusz Miejski - Obecny kształt nadano mu w latach 1910-1912, wielokrotnie był przebudowywany. Na frontowej ścianie znajduje się tablica ku pamięci ofiar terroru hitlerowskiego z napisem "Stąd wyszli na szaniec śmierci, by nam dać zwycięstwo, bohaterowie nasi najdrożsi. 21.X.1939 r." Obecnie jest siedzibą władz gminnych.

Siedziba Starostwa Powiatowego i Urzędu Miejskiego - Wybudowany w drugiej połowie XIX w. z przeznaczeniem na siedzibę starostwa. Wygląd obecny pochodzi z okresu przebudowy w latach 1910-1912. Ściany wykonane z nietynkowanych, czerwonych cegieł ceramicznych ozdobione są detalami tynkarskimi. W okresie dwudziestolecia międzywojennego budynek nie zmienił swej roli. Obecnie jest siedzibą władz powiatowych i gminnych.

Liceum Ogólnokształcące - Budowę rozpoczęto w 1921 r. wg projektu Lucjana Michałowskiego z inicjatywy ks. Franciszka Olejniczaka, było pomnikiem – wotum wdzięczności za odzyskanie niepodległości w 1919 r. Wiele prac wykonano w czynie społecznym. Gimnazjum oddano w 1924 r. W czasie okupacji mieściły się w nim koszary. W 1945 r. eksplozja nagromadzonych materiałów wybuchowych zniszczyła budynek, który odbudowano po II wojnie światowej (również z inicjatywy ks. Olejniczaka). Obecnie znajduje się tu Zespół Szkół Ogólnokształcących, w którego skład wchodzą: liceum ogólnokształcące oraz liceum dla dorosłych.

Strzelnica - Obecnie sala koncertowa Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia.

Muzea

Muzeum w Gostyniu – mieści się przy ul. Kościelnej 5. Działy etnograficzny i historyczny zawierają eksponaty dotyczące miasta i okolic.

Prywatne Muzeum Automobilizmu Jana Pedy – muzeum mechanika samochodowego, uczestnika rajdów i miłośnika automobilizmu kolekcjonującego stare auta.

Kórnik – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, nad Jeziorem Kórnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kórnik. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego. Położone 20 km na południowy wschód od Poznania przy drodze krajowej nr 11.
Droga krajowa nr 12 – droga krajowa biegnąca równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z Niemcami do granicy z Ukrainą. Przebiega przez 6 województw: lubuskie, dolnośląskie, wielkopolskie, łódzkie, mazowieckie i lubelskie. Przecina dwie autostrady: A1 i A18 na węźle "Królów". Końcowe odcinki trasy są częścią trasy europejskiej E372 (w Polsce od Kurowa do Piask) i E373 (w Polsce od Lublina do granicy z Ukrainą). Całkowita długość drogi nr 12 wynosi 742 km (z uwzględnieniem S12).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)