Goworek - wojewoda sandomierski - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy postaci historycznej. Zapoznaj się również z: góra Goworek w Masywie Śnieżnika.

Goworek z rodu Rawiczów (zm. między 1212 a 1223), wojewoda sandomierski i kasztelan krakowski.

W 1195 roku brał udział w bitwie nad Mozgawą po stronie księcia Leszka Białego i jego młodszego brata Konrada, lecz został pojmany przez książąt śląskich Mieszka I Plątonogiego i Jarosława opolskiego (zwolenników Mieszka III Starego) i zwolniony kilka miesięcy później po zapłaceniu okupu. W 1202 roku rycerstwo krakowskie z wojewodą krakowskim Mikołajem na czele oferowało Leszkowi tron w Krakowie (dzielnicę senioralną) pod warunkiem odsunięcia od siebie Goworka, który był jego doradcą. Goworek gotów był ustąpić, ale Leszek odmówił wszelkich układów. Po śmierci Mikołaja i objęciu tronu krakowskiego przez Leszka (prawdopodobnie w 1206 roku) Goworek został mianowany kasztelanem krakowskim.

Rawicz (Rawa, Ursyn, Ursowic, Panna na niedźwiedziu, Miedźwiada, Miedźwioda, Niedźwiada, Niedźwiadek,Niedźwieda, Niedźwioda, Rawic, Rawita) – polski herb szlachecki, używany również przez szlachtę litewską, ukraińską i rosyjską. Według pierwszej wersji, początkowo przysługiwał jakoby polskim potomkom czeskich Wrszowców, druga (wg Kaspra Niesieckiego "lepsza") wersja podaje, że bardziej prawdopodobne jest polskie (jeszcze z czasów pogańskich) pochodzenie rodów posługujących się herbem Rawicz.

Kasztelan (łac. castellanus mieszkający w twierdzy; wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.

Szymon Starowolski w swym dziele Sarmatiae Bellatores (pol.: Wojownicy sarmaccy) z roku 1631 napisał Grób jego ozdobimy takim napisem o jego cnotach: Przybyszu podziwiaj wierność, stałość, męstwo tego, kto tu jest pochowany. Był to wojewoda sandomierski Goworek, doradca Leszka Białego. Aby zapewnić sławę swego księcia, często zawzięcie walczył z Rusią, pełniąc nawet obowiązki żołnierza. Aby mu dać dowód swego oddania, udał się nawet później na wygnanie, aby mu nie być przeszkodą do objęcia księstwa, aby wszystkim okazać swą nieskazitelność, nigdy nie dał się przekupić darami nieżyczliwych księciu, a nawet część swoich dóbr przekazał temu, któremu był przez całe życie oddany. Zaiste wielki to i stateczny senator! Zaprawdę wraz z nim złożona tu jest uczciwość i nieskazitelność sarmacka

Bitwa nad Mozgawą – nierozstrzygnięta, rozegrana 13 września 1195 roku pomiędzy oddziałami Mieszka III Starego, Mieszka I Plątonogiego i Jarosława opolskiego z jednej strony i Leszka Białego, oraz Romana Halickiego z drugiej.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.