Grób Pański - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy tymczasowych kaplic Wielkotygodniowych w Polsce. Zapoznaj się również z: hasło poświęcone jerozolimskiej Bazylice Bożego Grobu.

Groby Pańskie

Bazylika w Katowicach Panewnikach (2012)

Boży Grób – w liturgii katolickiej miejsce, gdzie wystawia się Najświętszy Sakrament na zakończenie liturgii w Wielki Piątek. Symbolizuje ona grób Chrystusa.

Całun (staropolski czałun sieć, tkanina we wzorze sieci) - w Polsce określenie zasłony, okrywy z tkaniny (najczęściej w kolorze czarnym), służącej do przykrywania zwłok, trumny i katafalku najczęściej w delikatnym wzorze sieci. We Francji mianem chalon określano dawnej rodzaj specjalnej tkaniny, o wzornictwie szachownicy, wyprodukowanej z wełny.

Liturgia chrześcijańska – liturgia sprawowana we wspólnotach chrześcijańskich, Officium Divinum – całość publicznych czynności świętych, skodyfikowanych rytów i ceremonii, sprawowanie wszelkich działań kultowych. W sensie ściślejszym – obrządek eucharystyczny, czyli forma sprawowania mszy świętej. Czynnościami liturgicznymi zajmuje się specjalny dział teologii – liturgika.

Zwyczaj ten pochodzi z Palestyny, w Polsce począwszy od XVI wieku w centrum umieszcza się figurę zmarłego Jezusa oraz monstrancję z Najświętszym Sakramentem okrytą przezroczystym welonem, na pamiątkę całunu, w który owinięto Jezusa w grobie.

Adoracja przy Grobie Pańskim odbywa się aż do rozpoczęcia Wigilii Paschalnej.

Zgodnie z wytycznymi zawartymi w Mszale Rzymskim, w kaplicy adoracji zwanej Grobem Pańskim "powinien być ołtarz, choćby przenośny, i tabernakulum do przechowywania puszek z Najświętszym Sakramentem." Monstrancję, wystawia się na ołtarzu lub na tronie, który powinien być umieszczony blisko ołtarza. Tan sam tekst nakazuje, aby wszystkie elementy dekoracyjne i światła kierowały uwagę wiernych na Najświętszy Sakrament, który jest Pamiątką Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa, a nie na figurę Chrystusa leżącego w grobie.

Jezus Chrystus (z hebr. ישוע, ישו Joszue, Jehoszua, aram. ܝܫܘܥ ,ܝܫܘ Jeszua, "JHWH pomocą, zbawieniem" i z gr. Χριστός Christós, "namaszczony, pomazaniec, mesjasz", ur. ok. 8–4 p.n.e., miejsce sporne: wg Ewangelii Betlejem [1], zdaniem historyków prawdopodobnie Nazaret [2][3][4], zm. ok. 30–33 n.e. w Jerozolimie), Jezus z Nazaretu — centralna postać chrześcijaństwa. Według chrześcijan założyciel Kościoła, Syn Boży i Zbawiciel.

Eucharystia, Wieczerza Pańska, Sakrament Ołtarza, Komunia Święta, Najświętszy Sakrament, z greckiego εὐχαριστία (eucharistía), czyli "dziękczynienie". Termin "komunia" pochodzi od łacińskiego communio (wspólnota) na pamiątkę ostatniego posiłku Chrystusa i przywołują "ucztę zaślubin Baranka" zapowiedzianą w Apokalipsie.

Bibliografia

Mały słownik liturgiczny, Rupert Berger, Poznań, 1990.

Mszał Rzymski dla Diecezji Polskich.