Gramatyka języka niemieckiego - Polski Serwis Naukowy

Język niemiecki reprezentuje typ fleksyjny przy stosunkowo ubogiej deklinacji rzeczownika (do oznaczania liczby i przypadka służy przede wszystkim rodzajnik). Bogata jest natomiast odmiana czasownika. Do odmiennych części mowy w języku niemieckim zaliczają się ponadto przymiotnik oraz niektóre rodzaje liczebników i zaimków.

Celownik (łac. dativus) - forma używana jako dopełnienie dalsze (Kasia dała Ali prezent) oraz do oznaczania celu pożytku lub szkody (np. dzieci zepsuły mu telewizor - mu nie dotyczy tu bezpośrednio akcji, a jedynie jej skutków). W języku niemieckim i greckim spełnia rolę narzędnika na zasadzie tzw. synkretyzmu przypadków.
Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

Zobacz kategorię gramatyka języka niemieckiego w Wikisłowniku

Części mowy

Rzeczownik

Rzeczowniki niemieckie odmieniają się przez liczby i przypadki.

Rzeczowniki w procesie deklinacji przyjmują końcówki w niektórych przypadkach oraz może następować przegłos. Odmiana jest jednak uboga i do oznaczenia przypadku używa się raczej rodzajnika. Liczba mnoga rzeczowników tworzona jest niezbyt regularnie.

W języku niemieckim częste są tzw. Komposita, czyli rzeczowniki złożone – składające się z dwóch lub więcej połączonych ze sobą rzeczowników. Komposita przyjmują rodzaj i odmieniają się według wzorca odmiany dla rzeczownika, będącego członem końcowym.

Irak, Republika Iraku (arab. العراق, Al-Irak; جمهورية العراق, Dżumhurijjat al-Irak) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.
Mowa zależna - przytoczenie czyjejś wypowiedzi nie w formie dosłownej, ale w formie zdania podrzędnego dopełnieniowego. Orzeczeniem w zdaniu nadrzędnym jest czasownik oznaczający mówienie (np. powiedział, poprosił, polecił).

Rodzaj rzeczownika

Każdy rzeczownik ma rodzaj, który w przeciwieństwie do języka polskiego w niewielkim stopniu wynika z końcówki, chociaż o rodzaju mogą decydować niektóre przyrostki. Przykładowo wszystkie rzeczowniki zakończone na -ung, -schaft, -keit, -heit są rodzaju żeńskiego, a wszystkie zakończone na -chen lub -lein (morfem zdrobnienia) są rodzaju nijakiego. Dodatkowo, rzeczowniki odczasownikowe (gerundia) w formie bezokolicznika mają zawsze rodzaj nijaki np. (das Essen "jedzenie", od czasownika essen = "jeść"), a rzeczowniki odczasownikowe bez końcówek mają zawsze rodzaj męski (der Schlaf "sen (stan uśpienia)", od czasownika schlafen = "spać").

Przyrostek (sufiks) – w językoznawstwie jest to każdy fragment wyrazu (jego morfem), o ile jest dodany po jego rdzeniu (czyli podstawie słowotwórczej) i jednocześnie ma własności słowotwórcze (czyli nie jest końcówką fleksyjną, przy czym rozróżnienie na "sufiks" jako element słowotwórczy i "końcówkę" jako wykładnik fleksyjny typowe jest wyłącznie dla polonistyki i slawistyki, a nie jest stosowane w innych filologiach, stąd na przykład w angielskiej i niemieckiej wersji tego artykułu "sufiks" jest egzemplifikowany w pierwszym rzędzie jako wykładnik deklinacyjny). Danemu wyrazowi może towarzyszyć jeden sufiks, kilka lub żaden.
Przegłos inaczej metafonia (umlaut – z niem. ) to wymiana samogłosek w temacie (np. w języku niemieckim i praindoeuropejskim) jak również proces fonetyczny w wyniku którego przegłos się pojawia, np. przegłos lechicki.

Rzeczowniki utworzone od nazw własnych oznaczające konkretny obiekt w przeciwieństwie do samej nazwy własnej (jego marki, twórcy lub patrona) mogą przybrać rodzaj gramatyczny charakterystyczny dla kategorii obiektów, do której należą. W większości przypadków rodzaj gramatyczny rzeczownika po prostu odzwierciedla rodzaj gramatyczny przynależnego obiektu bez nazwy własnej (die Stradivari od die Geige, die Rolex od die Uhr, der Armani od der Anzug). W niektórych kategoriach określony rodzaj gramatyczny jest jednak mniej oczywisty:

Czas przyszły - kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np. pójdę, kupię, będę spał. W języku polskim od czasowników dokonanych tworzy się czas przyszły prosty odpowiadający formą czasowi teraźniejszemu, a od czasowników niedokonanych - czas przyszły złożony.
Czas przeszły - kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np. poszedłem, kupiłem, spałem.

dzieła sztuki (obrazy, rzeźby) – rodzaj męski (der Van Gogh, der Michelangelo)

samochody (marki i typy) – rodzaj męski (der Volkswagen i der Jetta, der Ford i der Mondeo, der Toyota i der Auris)

statki (wodne, powietrzne, kosmiczne) – rodzaj żeński (die Gorch Fock, die Hindenburg, die Enterprise)

W zdecydowanej większości nazwy państw w języku niemieckim są rodzaju nijakiego i używa się ich bez rodzajnika, jednak istnieje kilka wyjątków, oto niektóre z nich:

Gorch Fock – nazwa niemieckich żaglowców szkolnych, na cześć niemieckiego poety i pisarza marynisty Johanna Kinau (1880-1916), publikującego pod pseudonimem literackim Gorch Fock.
Liczba mnoga - forma fleksyjna, tj. przypadek w deklinacji i w koniugacji, oznaczający wiele przedmiotów lub osób, a także w przypadku przedmiotów zbiorowych - grupy tych przedmiotów (np. piasek w liczbie pojedynczej oznacza wiele ziaren piasku, ale istnieje też forma w liczbie mnogiej - piaski - mogąca się odnosić do większych zbiorów - np. piaski pustyni; podobnie armia to grupa ludzi, gramatycznie liczba pojedyncza, istnieje jednak rzeczownik armie w liczbie mnogiej).

die Mongolei = "Mongolia" (rodzaj żeński)

die Schweiz = "Szwajcaria" (rodzaj żeński)

die Slowakei = "Słowacja" (rodzaj żeński)

die Türkei = "Turcja" (rodzaj żeński)

die Ukraine = "Ukraina" (rodzaj żeński)

der Irak = "Irak" (rodzaj męski)

der Iran = "Iran" (rodzaj męski)

die Niederlande = "Holandia", "Niderlandy" (liczba mnoga)

die USA = "USA" (liczba mnoga)

die Vereinigten Arabischen Emirate = "Zjednoczone Emiraty Arabskie" (liczba mnoga)

Niemniej w niektórych wypadkach wymagane jest również użycie rodzajnika przed nazwą państwa rodzaju nijakiego. Dzieje się tak, kiedy nazwa ta nie jest traktowana jako jednostkowa, ale odnosząca się do wielu różnych desygnatów, np.: Das Polen von gestern war schöner als das Polen von heute. = "Polska wczorajsza była piękniejsza od Polski dzisiejszej.". W zdaniu tym rzeczownik Polen ("Polska") traktowany jest jako nazwa odnosząca się do wielu obiektów z określonego zbioru i jego użycie zbliżone jest do użyć rzeczowników pospolitych.

Deklinacja - odmiana wyrazu (imienia) przez przypadki i liczby. Deklinacji podlegają rzeczowniki, przymiotniki, imiesłowy przymiotnikowe, zaimki rzeczowne, przymiotne i liczebne oraz liczebniki. Pojęciem deklinacji określa się także zespół form fleksyjnych, występujący w odmienianych w ten sposób wyrazach.
Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

Bez rodzajnika używa się też nazwy większości potraw i artykułów spożywczych. Najczęściej rzeczowniki takie mają rodzaj nijaki.

Formy żeńskiej rzeczowników używa się znacznie szerzej niż w języku polskim. Tworzy się ją za pomocą przyrostka -in oraz tam gdzie to możliwe przegłosu samogłoski tematycznej, np. Arzt → Ärztin – lekarz/lekarka, Minister → Ministerin – minister/pani minister. Takie formy (w przeciwieństwie do języka polskiego) nie mają odcienia mowy potocznej.

Desygnat – każdy konkretny obiekt pasujący do nazwy, lub ściślej – każda rzecz oznaczana przez dany wyraz, pojęcie lub znak. Na przykład desygnatem słowa "pies" jest każde zwierzę będące psem.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Nazwy narodowości męskie i żeńskie mają postać par dwóch rodzajów:

-er, -erin, np. Schweizer, Schweizerin

-e, -in, np. Pole, Polin

W wyrazach pochodzenia obcego ściślej niż w polskim przestrzegana jest zasada zachowywania oryginalnego rodzaju gramatycznego.

Rodzajnik

Rodzajnik występuje przed rzeczownikiem jako pierwszy z wyrazów określających. Jeśli przed rzeczownikiem znajdują jakieś inne wyrazy określające, używa się ich za rodzajnikiem lub też zamiast niego (szczególnie zaimki dzierżawcze).

Czas zaprzyszły (Futurum Exactum) – czas stosowany dla wyrażenia czynności przyszłej, mającej miejsce przed inną czynnością przyszłą lub przed określonym czasem w przyszłości. W niektórych językach (np. w angielskim i niemieckim) służy także do wyrażania czynności przeszłej, co do której wystąpienia nie ma całkowitej pewności.
Upodobnienie fonetyczne (asymilacja fonetyczna, inaczej uwarunkowania pozycyjne głosek) - jeden z podstawowych zależnych procesów fonetycznych, polegający na upodobnieniu sąsiednich głosek. Upodobnieniem takim określa się przekształcenie postaci fonetycznej danego wyrazu pod wpływem sąsiadujących ze sobą głosek. Istotą każdego upodobnienia fonetycznego jest koartykulacja, której mechanizm działania polega na wpływie danej głoski na sposób artykulacji głosek, które z nią sąsiadują. Można tu wyróżnić:

Są dwa typy rodzajników – określone i nieokreślone, oba w podobny sposób odmieniane przez przypadki, rodzajnik nieokreślony nie występuje jednak w liczbie mnogiej.

Rodzajnikiem określonym rodzaju męskiego jest der, żeńskiego die, nijakiego das, w liczbie mnogiej występuje rodzajnik die (odmienny przez przypadki jednak inaczej niż rodzajnik dla rodzaju żeńskiego liczby pojedynczej – zob. niżej w rozdziale deklinacja).

Rodzajnikiem nieokreślonym rodzaju męskiego jest ein, żeńskiego eine, nijakiego ein (odmienne jednak inaczej niż dla rodzaju męskiego). W liczbie mnogiej nie ma rodzajnika nieokreślonego.

Ortografia (z gr. ορθο- ortho- = "poprawny" i γραφος -grafos = "piszący") inaczej pisownia – zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu lub innych symboli. W skład zasad ortograficznych wchodzą również zasady dot. interpunkcji, natomiast typografia jest osobnym zagadnieniem.
Czasowniki modalne w języku niemieckim, podobnie jak czasowniki modalne w innych językach, służą w zdaniu do określania stosunku podmiotu lub mówcy do czynności wyrażanej przez czasownik główny.

Rodzajniki pełnią w języku niemieckim ważną funkcję, gdyż fleksja rzeczowników jest bardzo uboga, zaś szyk zdania na tyle swobodny, że bez nich często trudno by było zrozumieć, w którym przypadku dany wyraz się znajduje, a co za tymi idzie, jaką funkcję pełni w zdaniu.

Przymiotnik i przysłówek

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Czasownik

Czasowniki niemieckie odmieniają się przez osoby, liczby, czasy, strony i tryby.

Liczba pojedyncza – to szereg form fleksyjnych, tj. przypadków w deklinacji i osób w koniugacji, oznaczających jeden przedmiot bez względu na to, czy jest to rzeczywiście jednostka (np. mały chłopiec biegnie), czy gatunek (np. pies szczeka), czy też zbiorowość (np. armia walczy). Nieliczne rzeczowniki mają tylko formy liczby pojedynczej (singulare tantum). Są to niektóre nazwy własne (np. Wisła, Bałtyk), większość rzeczowników będących nazwami materiałów (np. miedź), wiele rzeczowników oznaczających pojęcia oderwane (np. dobroć, radość) oraz rzeczowniki zbiorowe (np. szlachta, sitowie)
Równoważnik zdania to wyrazy lub grupy wyrazów, formalnie nie tworzące zdania (ponieważ nie mają formy osobowej orzeczenia), wyrażające jednak te same treści, co zdanie.

W języku niemieckim istnieją czasowniki złożone rozdzielnie i złożone nierozdzielnie, posiadające przedrostek.

Czasowniki rozdzielnie złożone, np. einkaufen, są rozdzielane w formach odmiennych (przedrostek umieszcza się wtedy na końcu zdania): Ich kaufe ein, ale Ich muss einkaufen. Zjawisko to nie następuje w czasownikach złożonych nierozdzielnie np. beschreiben: Ich beschreibe die Landschaft., Ich muss die Landschaft beschreiben.

Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.
Imiesłów przymiotnikowy przeszły bierny - część mowy tworzona poprzez dodanie przyrostka -ny, -ony (także -’ony ← -’eny), -ty do tematu czasu przeszłego danego czasownika (np. pisać → pisa-ć → pisa-ny, zrobić → zrobi-ć → zrobi-ony, nieść → niós-ł (← nies-ł) → nies-’ony → niesiony). Jest odmienny przez rodzaje.

Czasowniki rozdzielnie złożone posiadają przedrostki: ein-, vor-, an-, auf-, aus-, zu-, mit-, nach-

Czasowniki nierozdzielnie złożone posiadają przedrostki: be-, ge-, er-, zer-, ent-, miss-, ver-, emp-

Czasowniki z przedrostkami: unter-, über-, durch-, um- mogą być złożone rozdzielnie albo nierozdzielnie, w zależności od znaczenia.

W przypadku nielicznej grupy czasowników z dwoma przedrostkami o rozdzielności bądź nierozdzielności decyduje pierwszy przedrostek, na przykład: bevorzugen – Ich bevorzuge, ale: nacherzählen – Ich erzähle nach.

Wiktionary – projekt Fundacji Wikimedia, którego założeniem jest stworzenie wolnego słownika w każdym języku opartego na mechanizmie wiki (zawierającego m.in. synonimy czy tłumaczenia). Wiktionary jest jednym z siostrzanych projektów Wikipedii.
Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Ze względu na odmianę wyróżniamy czasowniki słabe i mocne oraz niewielką grupę czasowników mieszanych. Odpowiadają one mniej więcej angielskim czasownikom regularnym i nieregularnym.

Bezokolicznik

W języku niemieckim bezokolicznik (Infinitiv) jest formą czasownika, oznaczającą tylko stan lub czynność bez bliższego określania osoby, liczby, trybu i czasu. Bezokolicznik posiada przeważnie końcówkę -en, np. gehen ("iść"), trinken ("pić"), schreiben ("pisać"). Rzadszą końcówką jest -n, np. rudern ("wiosłować"), sammeln ("zbierać"), tun ("czynić"), sein ("być"). W stylu poetyckim -e- końcówki bezokolicznika -en jest często opuszczane po samogłosce lub dyftongu, np. freun, schrein, gehn. Formy te preferowane są także w mówionym języku potocznym.

Strona - kategoria gramatyczna właściwa czasownikowi, wyrażająca stosunek między czynnością oznaczaną przez ten czasownik a gramatycznym podmiotem i gramatycznym dopełnieniem.
Tryb łączący (łac. coniunctivus, subiunctivus) to tryb gramatyczny, występujący w wielu językach indoeuropejskich, służący do wyrażania życzeń, poleceń, emocji, możliwości, osądów, potrzeb oraz stwierdzeń przeciwnych aktualnym faktom. Użycie trybu jest zależne od zasad kierujących językiem. W języku polskim, funkcje trybu łączącego są podzielone między tryb przypuszczający oraz tryb rozkazujący.

W gramatyce opisowej oprócz omówionego wyżej "czystego" bezokolicznika (reiner Infinitiv) wyróżnia się także bezokolicznik z zu, a więc: zu gehen, zu trinken itp., występujący w wyrażeniach bezokolicznikowych.

Tym dwu rodzajom bezokolicznika przeciwstawia się tzw. rozwinięty bezokolicznik (erweiterter Infinitiv), w którym oprócz samego bezokolicznika (czystego lub z zu) występują także inne części zdania. Rozwinięty bezokolicznik pełni funkcję równoważnika zdania. Przykłady: Er verließ das Zimmer, um einen Streit mit seiner Frau zu vermeiden. (="Opuścił pokój, żeby uniknąć kłótni z żoną"), Helfen Sie mir bitte, das Auto in die Garage zu schieben. ("Proszę mi pomóc popchnąć samochód do garażu"), Ich sehe ihn mit hoher Geschwindigkeit kommen. ("Widzę, jak nadchodzi z dużą prędkością"). Więcej na ten temat niżej w rozdziale Wyrażenia bezokolicznikowe.

Czasownik przechodni – w językach nominatywno-akuzatywnych czasownik, który może posiadać dopełnienie bliższe. Czasowniki przechodnie mogą tworzyć formy strony biernej. Np. wybrać.
Gramatyka kontrastywna (gramatyka konfrontatywna) zajmuje się porównywaniem gramatyk dwóch lub więcej języków w celu poznania lub uświadomienia sobie ich właściwości i różnic. Ma ona także zastosowanie w nauce języków obcych. Dzięki precyzyjnemu i dokładnemu opisowi podobieństw oraz różnic między językiem A i B, możliwe jest opracowanie takiego podręcznika języka A dla użytkowników języka B, który kładzie nacisk na różnice, pobieżnie tylko wspominając o podobieństwach.

W niektórych opisach gramatyki wyróżnia się również – na wzór języków klasycznych – złożony bezokolicznik czasu przeszłego (np. gemacht haben, gegangen sein), strony biernej (np. gemacht werden'), czasu przeszłego strony biernej (gemacht worden sein), oraz czasów przyszłych (machen werden, gemacht haben werden itp.). Podyktowane jest to względami składniowymi – konstrukcje te zachowują się w zdaniu podobnie jak zwykłe bezokoliczniki. Z drugiej strony wiele opisów gramatyki bezokoliczników tych nie wyróżnia, uznając je za konstrukcje zwykłego bezokolicznika czasownika posiłkowego z właściwą formą czasownika głównego (bezokolicznikiem lub imiesłowem).

Czasownik – odmienna oraz samodzielna część mowy przedstawiająca dziejące się czynności oraz niektóre stany. W zdaniu tworzy orzeczenie. Nie w każdym języku da się wyróżnić jasną klasę czasowników, np. w języku japońskim przymiotniki mają wiele właściwości charakterystycznych dla czasowników.
Rolex SA - szwajcarska firma produkująca zegarki założona w 1905. Jej właścicielem jest Federacja Szwajcarskiego Przemysłu Zegarkowego FHS. W tej chwili jest największym producentem ekskluzywnych zegarków na świecie z rocznymi obrotami sięgającymi 3 miliardów dolarów. Rolex jest znany na całym świecie, między innymi ze swej precyzji oraz prestiżu, lecz również wygórowanej ceny ich produktów, sięgającej nawet setek tysięcy dolarów.

Czasowniki modalne

Osobny artykuł: Czasowniki modalne w języku niemieckim.

Czasowniki modalne służą do określania stosunku do danej czynności, i generalnie wymagają innego czasownika w bezokoliczniku. Są to:

dürfen – wyraża pozwolenie

können – wyraża możliwość bądź umiejętność

mögen – wyraża upodobanie, w niektórych użyciach także możliwość, życzenie lub pragnienie

müssen – wyraża konieczność bądź przymus (wewnętrzny lub zewnętrzny)

sollen – wyraża powinność bądź rozkaz, w niektórych użyciach także domniemanie

wollen – wyraża chęć, to, co chcemy by stało się teraz

möchten - wyraża chęć, łagodniej, odpowiednik polskiego chciałbym.

Czasowniki modalne w języku niemieckim mają charakterystyczną dla siebie, nieregularną odmianę w czasie teraźniejszym (z równymi formami 1. i 3. osoby liczby pojedynczej).

Temat to część wyrazu, która zasadniczo nie uczestniczy w odmianie. Rozróżnia się temat fleksyjny (np. domow- w domowy, domowego) i temat słowotwórczy (np. dom- w domowy, domek).
Część mowy to specyficzna dla danego języka, wyróżniona głównie na podstawie kryteriów składniowych i fleksyjnych klasa wyrazów (zobacz też klasyfikacja części mowy).

Używa się ich razem z czasownikiem w bezokoliczniku bez poprzedzania go słówkiem zu (w odróżnieniu od niektórych innych konstrukcji z bezokolicznikiem).

Sie kann schwimmen – Ona umie pływać

Ich soll zu ihm gehen – Powinienem do niego pójść

W czasach przeszłych złożonych czasowniki modalne zachowują formę bezokolicznika. Na przykład: Ich habe das tun müssen. (=Musiałem to zrobić.) Nie dotyczy to sytuacji, w której czasownik modalny jest czasownikiem głównym. Np. Ich habe Frieden gewollt. (Chciałem pokoju.) Niemniej zdecydowanie rzadko używa się ich w czasie Perfekt. Najczęściej dla oznaczenia przeszłości czasowniki modalne używane są w czasie Präteritum (Imperfekt).

Liczebnik - część mowy określająca liczbę, ilość, liczebność, wielokrotność lub kolejność. Niektóre liczebniki (np. główne, porządkowe) odmieniają się (przez przypadki i rodzaje).
Nazwy własne, imiona własne (łac. nomina propria) - nazwy przysługujące jednostkom, w odróżnieniu od nazw pospolitych mogących się odnosić do dowolnych egzemplarzy desygnatów określonej klasy przedmiotów. Nazwy własne nie są definiowalne przez określenie znaczenia: np. słowo krzesło można zdefiniować przez wymienienie cech typowych dla wszystkich krzeseł, słowa Karol nie można zdefiniować w ten sposób. Nauka o nazwach własnych to onomastyka.

W niektórych opisach gramatyki niemieckiej do czasowników modalnych zalicza się również lassen i brauchen. Czasowniki te nie mają jednak większości cech składniowych i fleksyjnych typowych dla czasowników modalnych.

Imiesłowy

W języku niemiecki występują dwa rodzaje imiesłowów: Partizip I i Partizip II. Pierwszy określany jest w polskim nazewnictwie jako imiesłów czynny, drugi jako imiesłów bierny lub przeszły, w zależności od znaczenia.

Imiesłów czynny

Imiesłów czynny (Partizip I) jest używany w funkcji przymiotnikowej i przysłówkowej i odpowiada formalnie polskim imiesłowom: przysłówkowemu współczesnemu i przymiotnikowemu czynnemu.

Przedrostek, prefiks – w językoznawstwie jest to fragment wyrazu (tzw. morfem) dodawany po lewej stronie do słowa podstawowego lub jego rdzenia (czyli do podstawy słowotwórczej), służący tworzeniu wyrazów pochodnych. Wyraz może nie posiadać żadnego prefiksu, może posiadać jeden lub więcej prefiksów.
Czas teraźniejszy – kategoria gramatyczna (czas gramatyczny) czasownika, która najczęściej wskazuje na równoczesność trwania czynności i mówienia lub pisania o niej, np. używając piszę, nazywa się czynność wykonywaną w chwili mówienia. Podobnie za pomocą odpowiedniej formy można określić stan, w którym ktoś lub coś się znajduje (np. ty leżysz lub ono śpi). Czasu teraźniejszego używa się także wtedy, kiedy czynność wielokrotnie się powtarza (np. Marcin chodzi do szkoły).

Tworzony jest regularnie poprzez dodanie -d do bezokolicznika, i ewentualnie odpowiedniej końcówki odmiany przymiotnika. Np.:

machend – robiąc, od machen

sehend – widząc, od sehen

fahrend – jadąc, od fahren

Są 2 wyjątki:

tuend – czyniąc, od tun

seiend – będąc, od sein

Użycie przysłówkowe oznacza wykonywanie jakieś czynności w trakcie wykonywania innej, i jest często zastępowane zdaniem podrzędnym z indem, während lub innym przyimkiem. Np. Ich höre das Radio, essend (="Jedząc słucham radia"), częściej: Ich höre das Radio, während ich esse. (="Słucham radia, podczas gdy jem.")

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.
Dialekt (gr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp. Każdy posiada pewną liczbę wyrazów nie znanych innym odmianom, różnice leksykalnie mogą wynikać z odmiennych warunków przyrodniczych i kulturowych.

Imiesłów bierny i przeszły

W języku niemieckim imiesłów funkcję imiesłowu biernego i przeszłego pełni Partizip II. Partizip II czasowników przechodnich pełni funkcję imiesłowu biernego, zaś Partizip II czasowników nieprzechodnich pełni funkcję imiesłowu przeszłego.
Partizip II używany jest także do tworzenia czasów złożonych, strony biernej oraz tzw. Zustandpassiv (zob. niżej strona bierna).
Języki indoeuropejskie - jedna z największych i najwcześniej odkrytych spokrewnionych ze sobą języków współczesnych, używanych od kilku tysięcy lat w Europie, Indiach (stąd przymiotnik indoeuropejski) i południowo-zachodniej Azji. W czasach nowożytnych języki indoeuropejskie rozprzestrzeniły się na wszystkie kontynenty, głównie za sprawą angielskiego, hiszpańskiego i portugalskiego. Obecnie jako językami ojczystymi posługuje się nimi ok. 3 miliardy osób na całym świecie (co stanowi ok. 45% ziemskiej populacji).
Podmiot - część zdania, która w zdaniu w stronie czynnej oznacza wykonawcę czynności wyrażonej orzeczeniem, obiekt podlegający procesowi wyrażonemu orzeczeniem lub znajdujący się w stanie wyrażonym orzeczeniem.

Imiesłów ten odpowiada więc formalnie polskim imiesłowom: przymiotnikowemu biernemu oraz przymiotnikowemu przeszłemu czynnemu. Formy
Podobnie jak w przypadku czasu przeszłego prostego, przy tworzeniu imiesłowu biernego widoczny jest podział czasowników na dwie grupy:
czasowniki słabe, tworzące imiesłów bierny przez wymianę -en na -t

czasowniki mocne, posiadający nieregularny imiesłów bierny

Partizip II wymaga dołączenia do czasownika przedrostka nierozdzielnego ge-, dotyczy to zarówno czasowników słabych jak i mocnych. W przypadku czasowników złożonych nierozdzielnie (patrz wyżej), przedrostka się jednak nie stosuje. Przy czasownikach złożonych rozdzielnie, przedrostek "ge-" umieszcza się między istniejącym przedrostkiem a czasownikiem.
Imiesłów przymiotnikowy teraźniejszy czynny to przymiotnik pochodzący od czasownika mówiący o sprawcy czynności teraźniejszej. Jest on tworzony za pomocą cząstki -ący (np. biorący, tworzący, rozumiejący, piszący itp.). Cząstkę tę dodaje się do tematu 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego czasownika (np. pisać→pisz-ą→pisz-ący→piszący; rozumieć→rozumiej-ą→rozumiej-ący→rozumiejący...). Jest odmienny przez rodzaje.
Przestawnia, przestawka, szyk przestawny, przekładnia, inwersja, hiperteza, metateza to figura retoryczna polegająca na zmianie kolejności wyrazów pozostających w zależności składniowej lub wtrąceniu do jednolitej grupy składniowej wyrazów nie należących do niej; szyk zdania odbiegający od norm składniowych języka.

Przykłady:
machen → gemacht

anmachen → angemacht

bearbeiten → bearbeitet

kommen → gekommen

ankommen → angekommen

bekommen → bekommen

Wyjątki:
Niektóre czasowniki zapożyczone (wszystkie słabe) nie wymagają ge-. Dotyczy to np. wszystkich czasowników zakończonych na ieren, np. studieren (studiować) – studiert, nie *gestudiert. Przykłady zastosowania imiesłowu biernego i przeszłego
Partizip II w funkcji imiesłowu biernego: das gelesene Buch (czytana albo przeczytana książka)

Partizip II w funkcji imiesłów przeszłego: das verstorbene Kind (zmarłe dziecko)

Zaimek

W gramatyce języka niemieckiego wyróżnia się następujące rodzaje zaimków:
LZ-129 Hindenburg – niemiecki sterowiec pasażerski. Wraz z bliźniaczym LZ-130 Graf Zeppelin II, był największym sterowcem w historii. Zapewniał podróżnym przelot przez Atlantyk w luksusowych warunkach. Na cześć byłego prezydenta Niemiec nosił imię Hindenburg.
Zjednoczone Emiraty Arabskie, Państwo Zjednoczonych Emiratów Arabskich (الإمارات العربيّة المتّحدة) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, położone nad Zatoką Perską i Omańską, składające się z siedmiu emiratów: Abu Zabi, Dubaj, Szardża, Adżman, Umm al-Kajwajn, Ras al-Chajma i Fudżajra. Graniczy z Arabią Saudyjską i Omanem.

zaimki osobowe (Personalpronomen)

zaimki dzierżawcze (Possesivpronomen)

zaimki zwrotne (Reflexivpronomen)

zaimki wskazujące (Demonstrativpronomen)

zaimki względne (Relativpronomen)

zaimki pytające (Interrogativpronomen)

zaimki nieokreślone (Indefinitpronomen)

zaimki wzajemne (reziproke Pronomen)

Zaimków używa się w sytuacji, kiedy reprezentowany przez nie rzeczownik został wymieniony wcześniej lub może uchodzić za znany. Błędem jest użycie zaimka w miejsce dopiero później wymienionego rzeczownika, a więc: Sonst war die Mutter immer fröhlich. Heute machte sie jedoch ein trauriges Gesicht., a nie: *Sonst war sie immer fröhlich. Heute machte die Mutter ein trauriges Gesicht. Reguły tej nie stosuje się jedynie w przypadku, gdy rzeczownik użyty został bezpośrednio po zaimku: Da ging er, der verlorene Sohn der Familie.
Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
SVO (Subject Verb Object) to skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed orzeczeniem, a dopełnienie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SOV.

Błędem jest również użycie zaimka w odniesieniu do członu określającego rzeczowników złożonych, a więc nie: *Hühneraufzucht und ihr Verkauf, tylko: Aufzucht und Verkauf der Hühner.
Zaimek osobowy

Zaimek osobowy zastępuje w zdaniu rzeczownik (osobę lub rzecz). Nazwą tą określa się w szerszym znaczeniu zaimki osobowe właściwe, zaimki zwrotne oraz tzw. "zaimki wzajemne" (reziproke Pronomen – zob. niżej).
Zaimki osobowe właściwe (ich, du, er, sie, es, wir, ihr, sie) odmienne są przez przypadki.
Związek rządu (rekcja) – relacja między powiązanymi elementami zdania, w której jeden musi mieć pewną z góry ustaloną formę, niezależnie od formy drugiego. Związek rządu typowy jest dla endocentryzmu – element centralny narzuca formę pozostałym elementom.
Stradivari Antonio, Stradivarius (ur. 1643 lub 1644 w Cremonie, zm. 18 grudnia 1737 tamże) – włoski lutnik, przedstawiciel kremońskiej szkoły lutniczej, jeden z najwybitniejszych budowniczych instrumentów w historii lutnictwa.

Zaimek ich oznacza pojedynczego autora wypowiedzenia. Użyty jako podmiot w zdaniu zaimek ten występuje z orzeczeniem w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Ich bin hier = "(Ja) jestem tutaj."

Zaimek du oznacza pojedynczego adresata wypowiedzenia. Użyty jako podmiot w zdaniu zaimek ten występuje z orzeczeniem w drugiej osobie liczby pojedynczej. Du bist hier = "(Ty) jesteś tutaj."

Zaimek er oznacza pojedynczą osobę lub rzecz, nie będącą adresatem ani autorem wypowiedzenia, przy czym zaimek ten używany jest w zastępstwie rzeczownika rodzaju męskiego. Użyty jako podmiot w zdaniu zaimek ten występuje z orzeczeniem w trzeciej osobie liczby pojedynczej. Er ist hier = "(On) jest tutaj".

Zaimek es = "ono" oznacza pojedynczą osobą lub rzecz, nie będącą adresatem ani autorem wypowiedzenia, przy czym zaimek ten używany jest w zastępwie rzeczownika rodzaju nijakiego. Użyty jako podmiot w zdaniu zaimek ten występuje z orzeczeniem w trzeciej osobie liczby pojedynczej. Es ist hier = "(Ono) jest tutaj".

Inne użycia zaimka es:
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Forma sie jest homofoniczną formą mianownika dwóch zaimków:
a) Zaimka sie oznaczającego pojedynczą osobę lub rzecz, nie będącą adresatem ani autorem wypowiedzenia, przy czym zaimek ten używany jest w zastępstwie rzeczownika rodzaju żeńskiego. Użyty jako podmiot w zdaniu zaimek ten występuje z orzeczeniem w trzeciej osobie liczby pojedynczej: Sie ist hier. = "(Ona) jest tutaj." b) Zaimka sie posiadającego dwa znaczenia: – oznaczającego wiele osób lub rzeczy, z których żadna nie jest autorem ani adresatem wypowiedzenia. – oznaczającego jednego lub wielu adresatów wypowiedzi lub adresata / adresatów wypowiedzi wraz z innym podmiotem / podmiotami, przy czym zaimek ten używany jest jako forma grzecznościowa. W tym wypadku reguły ortograficzne nakazują pisanie zaimka wielką literą. Użyty w zdaniu jako podmiot zaimek ten wymaga orzeczenia zawsze w trzeciej osobie liczby mnogiej. W zależności od kontekstu zdanie Sie sind hier może więc oznaczać: "(Oni / One) są tutaj.", "Pan / Pani jest tutaj" lub "Państwo są tutaj".
Zaimek wir oznacza wielu autorów wypowiedzenia lub autora / autorów wypowiedzenia wraz innym podmiotem / podmiotami.
W zależności od kontekstu zaimek wir = "my" może więc oznaczać: a) kilku autorów wypowiedzenia (przy jednoczesnym wypowiadaniu) b) jednego autora wypowiedzenia wraz z adresatem / adresatami ("my" = "ja i ty / wy") c) jednego autora wypowiedzenia wraz z innym podmiotem / podmiotami ("my" = "ja i on / ona / ono / oni / one") d) jednego autora wypowiedzenia wraz z adresatem / adresatami i innym podmiotem / podmiotami ("my" = "ja i ty i on / ona / ono / oni /one" lub "ja i wy i on / ona / ono / oni / one") e) kilku autorów wypowiedzenia wraz z adresatem / adresatami ["my" = "my (autorzy) i ty / wy"] f) kilku autorów wypowiedzenia wraz z innym podmiotem / podmiotami ["my" = "my (autorzy) i on / ona / ono / oni / one"] g) kilku autorów wypowiedzi wraz z adresatem / adresatami i innym podmiotem / podmiotami ["my" = "my (autorzy) i ty i on / ona / ono / oni / one" lub "my (autorzy) i wy i on / ona / ono / oni / one"] Użyty w zdaniu jako podmiot zaimek ten występuje z orzeczeniem w pierwszej osobie liczby mnogiej.
Zaimek ihr oznacza więcej niż jednego adresata wypowiedzenia lub adresata / adresatów wypowiedzenia wraz z innym podmiotem / podmiotami.
W zależności od kontekstu zaimek ihr = "wy" może więc oznaczać: a) więcej niż jednego adresata wypowiedzenia b) jednego adresata wypowiedzenia wraz z innym podmiotem / podmiotami ("wy" = "ty i on / ona / ono / oni / one") c) więcej niż jednego adresata wypowiedzenia wraz innym podmiotem / podmiotami ["wy" = "wy (adresaci) i on / ona / ono / oni / one] Użyty w zdaniu jako podmiot zaimek ten występuje z orzeczeniem w drugiej osobie liczby mnogiej.
Zaimek dzierżawczy

Zaimek dzierżawczy oznacza przynależność rzeczy lub osoby wyrażonej rzeczownikiem do innej osoby lub rzeczy, której nazwę zaimek ten reprezentuje. Istnieje sześć zaimków dzierżawczych: mein, dein, sein, ihr, unser, euer. Odmienne one są przez przypadki i rodzaje.
Rzeczownik – samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, rośliny, zwierzęta, zjawiska, pojęcia abstrakcyjne. Rzeczownik w języku polskim prymarnie pełni funkcję podmiotu w zdaniu, sekundarnie dopełnienia, okolicznika, przydawki lub orzecznika. Może odmieniać się przez liczby i przypadki, występuje w rodzajach. Odmianę rzeczowników przez przypadki określa się mianem deklinacji. Istnieje także grupa rzeczownikow całkowicie nieodmiennych (np. atelier, kiwi, bikini, taxi, kakadu, kamikadze itp.). Rzeczownik tworzy związki składniowe i semantyczne z rzeczownikami (zaimkami rzeczownymi), przymiotnikami (zaimkami przymiotnymi), liczebnikami (zaimkami liczebnymi) i czasownikami lub (rzadko) przysłówkami (zaimkami przysłówkowymi).
Statek powietrzny to urządzenie zdolne do unoszenia się w atmosferze na skutek oddziaływania powietrza innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od podłoża (zgodnie z definicją legalną z ustawy — Prawo lotnicze). Ze względu na sposób unoszenia się w powietrzu statki powietrzne dzieli się na aerostaty (lżejsze od powietrza) i aerodyny (cięższe od powietrza).

Zaimek mein oznacza przynależność do pojedynczego autora wypowiedzenia, np. mein Buch = "moja książka"

Zaimek dein oznacza przynależność do pojedynczego adresata wypowiedzenia, np. dein Buch = "twoja książka"

Zaimek ihr posiada trzy znaczenia:
oznacza przynależność do pojedynczej osoby lub rzeczy opisywanej w wypowiedzeniu, przy czym reprezentuje on rzeczownik rodzaju żeńskiego.

oznacza przynależność do opisywanych w wypowiedzeniu wielu osób lub rzeczy.

oznacza przynależność do jednego lub wielu adresatów wypowiedzi lub adresata / adresatów wypowiedzi wraz innym podmiotem / podmiotami. Stanowi on formę grzecznościową. W tym wypadku przyjęte reguły ortograficzne nakazują pisownię zaimka wielką literą.
W zależności od konteksu wyrażenie ihr Buch może więc oznaczać: "jej książka", "ich książka" lub "Pana / Pani / Państwa książka", przy czym w ostatnim przypadku reguły ortograficzne nakazują pisownię wielką literą: Ihr Buch.
Zaimek sein oznacza przynależność do pojedynczej osoby lub rzeczy opisywanej w wypowiedzeniu, przy czym reprezentuje rzeczownik rodzaju męskiego lub nijakiego, np. sein Buch = "jego książka".

Zaimek unser oznacza przynależność do więcej niż jednego autora wypowiedzenia lub do autorów / autora wypowiedzenia wraz z innymi podmiotami.
W zależności od kontekstu zaimek unser = "nasz" może więc oznaczać: a) przynależność do kilku autorów wypowiedzenia (przy jednoczesnym wypowiadaniu) b) przynależność do jednego autora wypowiedzenia wraz z adresatem / adresatami ("nasz" = "mój i twój / wasz") c) przynależność do jednego autora wypowiedzenia wraz z innym podmiotem / podmiotami ("nasz" = "mój i jego / jej / ich") d) przynależność do jednego autora wypowiedzenia wraz z adresatem / adresatami i innym podmiotem / podmiotami ("nasz" = "mój i twój i jego / jej / ich" lub "mój i wasz i jego / jej / ich") e) przynależność do kilku autorów wypowiedzi wraz z adresatem / adresatami ["nasz" = "nasz (autorów) i twój / wasz"] f) przynależność do kilku autorów wypowiedzi wraz z innym podmiotem / podmiotami ["nasz" = "nasz (autorów) i jego / jej / ich"] g) przynależność do kilku autorów wypowiedzi wraz z adresatem / adresatami i innym podmiotem / podmiotami ["nasz" = "nasz (autorów) i twój i jego / jej / ich" lub "nasz (autorów) i wasz i jego / jej / ich"]
Zaimek euer oznacza przynależność do więcej niż jednego adresata wypowiedzenia lub do adresata / adresatów wypowiedzenia wraz z innymi podmiotami.
W zależności od kontekstu zaimek euer = "wasz" może więc oznaczać: a) przynależność do więcej niż jednego adresata wypowiedzenia b) przynależność do jednego adresata wypowiedzenia wraz z innym podmiotem / podmiotami ("wasz" = "twój i jego / jej / ich") c) przynależność do więcej niż jednego adresata wypowiedzenia wraz z innym podmiotem / podmiotami ["wasz" = "wasz (adresatów) i jego / jej / ich]
Zaimek zwrotny
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Zaimek wskazujący
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Zaimek względny
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Zaimek pytający
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Zaimki pytające tak jak w języku polskim występują na początku zdania ( np. Woher kommst du - skąd pochodzisz ). Zaimki te występują czasami w dwóch członach.
Czasownik posiłkowy – część mowy, która ma właściwości składniowe i morfologiczne czasowników danego języka, jednak w przeciwieństwie do nich nie ma żadnego znaczenia własnego, a spełnia jedynie funkcje gramatyczne (w szczególności służy do tworzenia form złożonych).
Etymologia (gr. ἐτυμολογία, od ἔτυμος etymos – "prawdziwy" i λόγος logos – "rozumowanie"- czyli "rozumowanie o prawdziwości") – dział językoznawstwa badający pochodzenie wyrazów, zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Jednocześnie wyraz ten oznacza objaśnienie pochodzenia konkretnego wyrazu i jego znaczenia.

Proste zaimki pytające :
- Wer - kto? - Wo - gdzie? - Wie - jak/jaki/jaka/jakie? - Wann - kiedy? - Was - co? - Welche - który? - Woher - skąd? - Mit wem - z kim? - Womit - czym? - Warum - dlaczego? - Wie viel - ile? - Um wie viel Uhr - o której godzinie? - Wessen - czyj/czyja/czyje?
Zaimek nieokreślony

Zaimki nieokreślone (Indefinitpronomina) służą do wskazywania osób lub rzeczy, których nie można nazwać w sposób określony. Należą tu takie wyrazy, jak:
W Oxford English Dictionary paradygmat jest zdefiniowany jako wzorzec lub najogólniejszy model lub jako wzorcowy przykład. Termin ten jest używany w wielu naukach w powyższym sensie, ale dotyczy tylko ich podstawowych założeń.
Homofonia to fonetyczna tożsamość różnych segmentów językowych (głosek, sylab, wyrazów itd.), przy czym poprzez tożsamość nie należy rozumieć całkowitej identyczności (która jest niemożliwa ze względu na charakterystykę budowy narządów mowy), a jedynie nierozróżnialność cech relewantnych danego segmentu językowego. Dzięki temu wyraz cukier wypowiedziany przez kobietę i wyraz cukier wypowiedziany przez mężczyznę są homofoniczne, ponieważ barwa głosu nie jest cechą relewantną.

(irgend)jemand / niemand = "ktoś"/"nikt"

(irgend)einer / keiner = "ktoś"/"nikt"

(irgend)etwas / nichts = "coś"/"nic"

(irgend)wer / (irgend)was = potocznie: "ktoś"/"coś"

Należą tu także grupy wyrazów, takie jak: dies und jenes (≈"to i owo"), dieser und jener itp.
Do zaimków nieokreślonych należą także wyrazy oznaczające ilość lub wielkość w sposób nieokreślony, na przykład:
Ford Mondeo – samochód klasy średniej sprzedawany przez Ford Motor Company na całym świecie. Nazwa Mondeo pochodzi z łaciny od słowa mundus, które oznacza świat. Obecnie produkowana jest czwarta generacja tego modelu.
W językach germańskich czasowniki mocne charakteryzują się tym, że w swej odmianie (zwłaszcza w czasie przeszłym) zmieniają samogłoskę rdzenia (w odróżnieniu od słabych, które tworzą czas przeszły przez dodanie końcówki, jak angielskie -ed). Zjawisko to nosi nazwę ablautu, a przykładem jego mogą współczesne angielskie czsowniki nieregularne, np. sing - sang - sung.

w liczbie pojedynczej: jeder = "każdy", jeglicher = "wszelki", mancher = "niektóry", man (w użyciach nieosobowych, zob. niżej), wer = "kto" (w użyciach względnych, np. wer die Wahl hat, hat die Qual)

w liczbie mnogiej: alle = "wszyscy"/"wszystkie", (die) gesamten = "wszyscy/wszystkie (razem)", sämtliche = "wszelcy"/"wszelkie", keine = "żadni"/"żadne", viele = "wiele", wenige = "mało", einige = "kilka", ein paar = "parę", etliche = "niektórzy"/"niektóre", gewisse = "pewni"/"pewne", manche = "niektórzy"/"niektóre", mehrere ≈ "kilka", verschiedene = "różni"/"różne", die einen / die anderen = "jedni" ("jedne")/"drudzy" ("drugie"), die übrigen = "pozostali"/"pozostałe".

Do niektórych zaimków nieokreślonych możliwe jest dodanie przyrostka -erlei. Utworzone w ten sposób zaimki oznaczają indywidualną różnorodność w obrębie grupy bliżej nieokreślonej co do wielkości, np.: allerlei, keinerlei, vielerlei, mancherlei, verschiedenerlei itp. Zapoznaj się również z: liczebnik wieloraki.
Język średnio-wysoko-niemiecki (niem. Mittelhochdeutsch) - historyczna forma języka niemieckiego. Formę tę poprzedza język staro-wysoko-niemiecki, zaś po niej nastąpił język wczesno-nowo-wysoko-niemiecki.
Rzeczownik odsłowny (inaczej odczasownikowy, łac. gerundium) - rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu. W niektórych językach gerundium może występować dodatkowo w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub przymiotnikowego czynnego.

Zaimek nieokreślony man nie posiada samodzielnego znaczenia i używany jest wyłącznie w zdaniach do tworzenia konstrukcji nieosobowych. Wymaga 3 osoby liczby pojedynczej czasownika, np.:
Man hört hier Musik. = "Słucha się tutaj muzyki".

Das kann man nicht machen. = "Tego nie można robić".

Man hat mir gesagt, dass ... = "Powiedziano mi, że ..."

Konstrukcja z man często zastępowana jest w języku niemieckim przez stronę bierną, np.:
In Norwegen isst man viel Fisch – strona czynna.

In Norwegen wird viel Fisch gegessen – strona bierna.

Oprócz użyć samodzielnych, niektóre zaimki nieokreślone mogą być używane atrybutywnie przed rzeczownikiem. Rzeczownik taki określa wówczas indywidualne cechy przedmiotu, zaś zaimek jego nieokreśloną wielkość, zasięg lub liczebność, np.: wenige Leute = "mało ludzi", ein bisschen Zucker = "trochę cukru", die ganze Welt = "cały świat". Do analogicznych konstrukcji zaliczają się użycia zaimka z rzeczownikiem odprzymiotnikowym, np. etwas Schönes = "coś pięknego", nichts Interessantes = "nic ciekawego".
Leksem – wyraz rozumiany jako abstrakcyjna jednostka systemu słownikowego języka. Składa się na nią znaczenie leksykalne oraz zespół wszystkich funkcji gramatycznych, jakie dany leksem może spełniać, a także zespół form językowych reprezentujących w tekście leksem w jego poszczególnych funkcjach. Przykładowo wyrazy czytać, czytam, czytali, przeczytasz są formami tego samego leksemu. Pokrewnym pojęciem jest lemma oznaczająca kanoniczną, podstawową formę leksemu, którą najczęściej podaje się w słownikach. Leksem może być reprezentowany przez jeden wyraz tekstowy.
Strona medialna to istniejąca w języku praindoeuropejskim strona gramatyczna. Charakterystyczną cechą strony medialnej jest to, że obiekt czynności pozornie jest podmiotem w zdaniu (wyrażonej za pomocą strony zwrotnej), mimo iż faktycznie jest on bliższy obiektowi strony biernej.

W przypadku zaimków ein bisschen, etwas, viel, wenig możliwe jest również użycie przysłówkowe: Wir wollen etwas spazieren gehen = "Chcemy trochę pospacerować", Das hat uns viel genützt = "Bardzo się nam to przydało". Użycie tych zaimków możliwe jest w takiej funkcji również przed przymiotnikiem, np. Das Wetter ist heute etwas besser als gestern = "Pogoda jest dziś nieco lepsza niż wczoraj".
Statek kosmiczny - pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:
Rodzajnik - specyficzny rodzaj przedimka, który oprócz właściwej przedimkowi kategorii określoności bądź nieokreśloności, wyznacza dodatkowo kategorię rodzaju gramatycznego, choć nie we wszystkich językach jest to ścisłe wyznaczenie w każdym przypadku - np. formy liczby mnogiej rodzajników niemieckich (die) lub francuskich (les) pełnią wyłącznie funkcję przedimków, gdyż w żaden sposób nie określają rodzaju gramatycznego następującego po nich rzeczownika.

Zaimek wzajemny
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Liczebnik

W języku niemieckim liczebnik (Zahlwort, Numerale) określa liczbowo wielkości i procesy. Wyróżnia się następujące rodzaje liczebników:
liczebnik główny (Kardinalzahl, Grundzahl)

liczebnik porządkowy (Ordinalzahl, Ordnungszahl)

liczebnik ułamkowy (Bruchzahl)

liczebnik wielokrotny (Wiederholungszahlwort, Interativ)

liczebnik mnożny (Vervielfältigungszahlwort, Multiplikativ)

liczebnik wieloraki (Gattungszahlwort)

liczebnik podziałowy (dystrybutywny) (Verteilungszahlwort, Distributiv)

liczebnik przysłówkowy porządkowy ("wyliczający") (Aufzählungswort)

W opisach gramatyki niemieckiej używa się określenia przysłówek liczebnikowy (Zahladverb) w odniesieniu do liczebników przysłówkowych porządkowych ("wyliczających") oraz liczebników podziałowych ze względu na ich funkcję składniową.
Tryb rozkazujący (łac. imperativus) – jeden z podstawowych trybów w mowie. Wyraża zazwyczaj rozkaz, życzenie lub prośbę. Stosowany jest do wszystkich osób, łącznie z pierwszą osobą liczby pojedynczej, choć w tym wypadku rozumiany jest jako figura retoryczna. W wielu językach występuje również w czasie przeszłym. Aby wzmocnić wymowę, często używa się wykrzyknika. Istnieje kilka form omownych, zastępujących tryb gramatyczny – najczęściej jest to konstrukcja z czasownikiem musieć.
Czasowniki rozdzielnie złożone (niem. Trennbare Verben) - rodzaj czasowników złożonych w języku niemieckim. Składają się z czasownika podstawowego oraz z przedrostka, na który pada akcent. Przykładem takiego czasownika jest einkaufen (akcent pada na przedrostek "ein", a nie na czasownik kaufen).

Znaczenie polskich liczebników zbiorowych oddawane jest w języku niemieckim za pomocą liczebników głównych, np. sześcioro dzieci = sechs Kinder.
Liczebnik główny

Liczebniki główne (Kardinalzahlen, Grundzahlen) używane są w języku niemieckim na oznaczenie całkowitej liczby przedmiotów lub osób oraz do liczbowego określenia danej wielkości. Jest to użycie "atrybutywne" (określające). Ponadto liczebniki główne występują w użyciu "absolutnym", np. przy odliczaniu. Liczebnik "jeden" posiada w funkcji "absolutnej" postać eins, a w funkcji "atrybutywnej", postać ein, eine (jak rodzajnik nieokreślony).
Morfem to najmniejsza grupa fonemów, która niesie ze sobą określone znaczenie i której nie można podzielić na mniejsze jednostki znaczeniowe. Jest elementarną jednostką morfologii, jednym z uniwersaliów językowych.
Okolicznik – część zdania, która pełni funkcję określającą czasownik. Uzupełnia czasownik o dodatkowe elementy, bez których wypowiedź jednak byłaby kompletna. Pozostaje on ze swoim członem nadrzędnym w związku przynależności.

Zasady ortografii niemieckiej nakazują pisownię liczebników głównych małą literą (eins, zwei, drei itd.). Wyjątek stanowią rzeczowniki odliczebnikowe, w przypadku których dany liczebnik występuje jako nazwa danego obiektu, np. eine Eins stellen = "postawić jedynkę (ocenę)", Er hat eine rote Sechs an die Wand gemalt = "Namalował na ścianie czerwoną szóstkę". Wielką literą pisze się również liczebniki Million ("milion"), Milliarde ("miliard"), Billion ("bilion"), Billiarde ("biliard"), Trillion ("trylion") itd. oraz liczebniki hundert i tausend, użyte w liczbie mnogiej w funkcji liczebników nieokreślonych, np. Hunderte von Menschen ("setki ludzi"), Tausende von Gefangenen ("tysiące więźniów"). W podobnej funkcji możliwe jest tu także użycie liczby pojedynczej: das halbe Hundert (von) Menschen ("pół setki ludzi"). Liczebniki główne między jeden a milion pisze się ponadto zawsze łącznie, a więc na przykład: einundzwanzig ("dwadzieścia jeden", 21), siebenundachtzigtausendfünfhundertneunzehn ("osiemdziesiąt siedem tysięcy pięćset dziewiętnaście", 87.519), ale: eine Million ("milion", 1.000.000), eine Million sechshundertsiebzigtausendacht ("milion sześćset siedemdziesiąt tysięcy osiem", 1.670.008), eine Milliarde fünf Millionen achtzigtausend ("miliard pięć milionów osiemdziesiąt tysięcy", 1.005.080.000) itp.
Volkswagen Jetta (krótko VW Jetta) – seria samochodów osobowych, będących wersją sedan samochodu Volkswagen Golf. W Europie dwie kolejne generacje występowały jako Vento i Bora, przy obecnej generacji powrócono do nazwy Jetta. W Ameryce Północnej wszystkie generacje nosiły oznaczenie Jetta.
Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Liczebnik porządkowy

Liczebniki porządkowe (Ordinalzahlen, Ordnungszahlen) wskazują na kolejność w danym szeregu. Tworzy się je od liczebników głównych za pomocą określonej końcówki. Dla liczebników do 19 jest to końcówka -te, np. zweite ("drugi"), elfte ("jedenasty"), achtzehnte ("osiemnasty"), zaś od 20 jest to końcówka -ste, np. zwanzigste ("dwudziesty"), dreißigste ("trzydziesty"). Nieregularnie tworzone są formy liczebnika "pierwszy" (erste) i trzeci (dritte). Liczebnik "ósmy" (achte) posiada końcówkę -e ze względu na asymilację z wygłosowym -t tematu liczebnika głównego "osiem" (acht). Liczebnik "tysięczny", posiada końcówkę -ste: tausendste. W przypadku liczebników złożonych, tylko ostatni człon przyjmuje postać liczebnika porządkowego: dreiundzwanzigste ("dwudziesty trzeci"), tausendachthunderterste ("tysiąc osiemset pierwszy") itp.
Dopełniacz (łac. genetivus) - forma używana w relacjach przynależności, jak np. w wyrażeniu kot Ali. W języku polskim ma o wiele szersze zastosowanie - używany jest zamiast biernika przy czasownikach w formie przeczącej, przy wielu innych, np. udzielić wywiadu, oraz zastępuje nieistniejący już ablativus na zasadzie tzw. synkretyzmu przypadków, przejąwszy przy tym również podległość czasownikom rządzącym pierwotnie ablatiwem (np. używać czegoś).
Okolicznik miejsca – jeden z rodzajów okolicznika, jednej z pięciu części zdania (oprócz podmiotu, orzeczenia, dopełnienia i przydawki). Wskazuje na miejsce dziania się czynności (gdzie?), a także kierunek działania (skąd?, dokąd?, którędy?), dlatego we współczesnym językoznawstwie wyróżnia się dodatkowo okolicznik kierunku.

Ze względów znaczeniowych liczebniki porządkowe występują najczęściej po rodzajniku określonym i odmieniają się według paradygmatu dla przymiotnika (zob. niżej Deklinacja liczebnika).
Liczebnik ułamkowy

Liczebniki ułamkowe (Bruchzahlen) tworzone są w języku niemieckim od liczebników porządkowych za pomocą przyrostka -tel (etymologicznie Teil = "część"), np. Drittel ("trzecia część"), Viertel ("czwarta część"). Wyrazy te używane są najczęściej z liczebnikiem głównym jako nazwy ułamków: ein Drittel ("jedna trzecia"), drei Viertel ("trzy czwarte"). Dla liczebników między 20 a 100 oraz 1000 przyrostek -tel poprzedzony jest dodatkowo przez -s- (por. opis liczebników porządkowych), a więc: Zwanzigstel ("dwudziesta część"), Hundertstel ("setna część"), Tausendstel ("tysięczna część").
Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.
Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Pisownia tych liczebników wielką lub małą literą zależy od ich funkcji – kiedy występują w funkcji rzeczownikowej (jako nazwa ułamka), np. ein Achtel der Summe ("jedna ósma sumy"), pisane są wielką literą. Kiedy jednak użyte są atrybutywnie przed nazwą jednostki miary, pisane są małą literą: drei viertel Kilo Mehl ("trzy czwarte kilograma mąki").
Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem-założycielem ONZ oraz organizacji regionalnych i subregionalnych tj. Wspólnota Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacja Państw Morza Czarnego. Jedynym skrawkiem Ukrainy w Azji jest wyspa Tuzła w cieśninie kerczeńskiej.
Bezokolicznik (łac. infinitivus) – forma czasownika, która wyraża czynność lub stan w sposób abstrakcyjny, zazwyczaj bez określania czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony i aspektu. W niektórych językach może jednak wyrażać niektóre z tych kategorii, np. w łacinie istnieją bezokoliczniki wyrażające czas i stronę, a w grece klasycznej dodatkowo także aspekt. Istnieją też języki (np. arabski, nowogrecki lub bułgarski) pozbawione form bezokolicznika.

Liczebniki ułamkowe Eintel ("pierwsza część") i Zweitel ("druga część") używane są rzadko, prawie wyłącznie w matematyce, np. fünf Zweitel ("pięć drugich"), sieben Dreihundertundeintel ("siedem trzysta pierwszych"). Liczebnik Zweitel częściej zastępowany jest liczebnikiem ułamkowym halb ("pół") lub rzeczownikiem die Hälfte ("połowa"), np. ein halbes Jahr ("pół roku"), die Hälfte der Wand ("połowa ściany"). Użycie rzeczownika die Hälfte jest obligatoryjne, gdy mowa jest o połowie liczby danych obiektów, nie zaś o połówkach samych obiektów, np. die Hälfte der Äpfel = "połowa (liczby) jabłek", ale: halbe Äpfel = "połówki jabłek". Konstrukcje z rzeczownikiem die Hälfte pozwalają ponadto na rozróżnienie wyrażeń typu: zwei Hälften des Apfels (wzgl. zwei Hälften eines Apfels) = "dwie połówki (jednego, tego samego) jabłka" oraz zwei halbe Äpfel = "dwie połówki jabłka (niekoniecznie tego samego)".
Zdanie dzieli się na części zdania według funkcji, jaką pełnią w nim wyrazy lub związki wyrazowe. Funkcje te ustala się dokonując analizy składniowej czyli rozbioru logicznego.
Zaimek – część mowy zastępująca rzeczownik (np. ja), przymiotnik (np. mój), przysłówek (np. tam) lub liczebnik (np. tyle) i pełniąca ich funkcje w zdaniu.

Język niemiecki dysponuje też liczebnikiem anderthalb ("półtora"). Dawniej istniały także liczebniki ułamkowe tworzone od liczebników porządkowych + halb, a więc: zweithalb ("półtrzecia"), dritthalb ("półczwarta") itp., współcześnie zastępowane połączeniami liczebnika głównego z -(und)einhalb, a więc odpowiednio zweieinhalb/zweiundeinhalb ("dwa i pół"), dreieinhalb / dreiundeinhalb ("trzy i pół"), np. zweieinhalb Jahre ("dwa i pół roku"), zamiast dawnego zweithalb Jahre ("półtrzecia roku"). Możliwe jest także użycie konstrukcji opisowej: zwei und ein halbes Jahr.
USS Enterprise (NCC-1701) – fikcyjny statek kosmiczny z uniwersum Star Treka, występujący w serialu Star Trek: Oryginalna Seria oraz filmach kinowych The Motion Picture, Star Trek: Wrath of Khan i Star Trek: The Search for Spock.
Korpus - zbiór tekstów służący badaniom lingwistycznym, np. określaniu częstości występowania form wyrazowych, konstrukcji składniowych, kontekstów w jakich pojawiają się dane wyrazy. Korpusy językowe znalazły szerokie zastosowanie we współczesnej leksykografii. Są też wykorzystywane jako zbiory danych uczących i testowych w metodach uczenia maszynowego stosowanych w przetwarzaniu języków naturalnych.

Liczebnik wielokrotny

Liczebniki wielokrotne (Wiederholungszahlwörter, Interativa) wyrażają częstotliwość wykonania danej czynności. Tworzone są od liczebników głównych z przyrostkiem -mal, np. einmal ("jeden raz", "jednokrotnie"), zweimal ("dwa razy", "dwukrotnie") itp. Wyrazy te mogą też pełnić funkcję liczebników mnożnych przysłówkowych (zob. niżej), np. Julia ist zweimal so groß wie Anna ("Julia jest dwa razy tak wysoka jak Anna"). Możliwe jest też dołączenie przyrostka -mal do liczebników ułamkowych halb i zakończonych na -halb (anderthalb, zweieinhalb), a więc halbmal ("pół raza"), anderthalbmal ("półtora raza"), zweieinhalbmal ("dwa i pół raza"). W praktyce jednak takie połączenia pojawiają się rzadko.
SOV (ang. Subject Object Verb, dosł. podmiot dopełnienie orzeczenie) – skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed dopełnieniem, a orzeczenie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SVO.
Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Ponadto odróżnia się liczebniki wielokrotne określone (bestimmte Wiederholungszahlwörter) – których przykłady wymieniono wyżej – od liczebników wielokrotnych nieokreślonych (unbestimmte Wiederholungszahlwörter), takich jak: einigemal ("kilka razy"), manchmal ("czasami"), mehreremal ("wiele razy") itp.
Oprócz liczebników wielokrotnych przysłówkowych, których przykłady wymieniono wyżej, możliwe jest także utworzenie liczebników wielokrotnych przymiotnikowych poprzez dodanie przyrostka -ig do formy przysłówkowej, a więc: einmalig ("jednokrotny", także: "niepowtarzalny", "unikatowy"), zweimalig ("dwukrotny"), dreimalig ("trzykrotny"), anderthalbmalig ("półtorakrotny") itp. Przykład: dreimaliges Klopfen an die Tür ("trzykrotne pukanie do drzwi").
Czasownik nieprzechodni – w językach nominatywno-akuzatywnych czasownik, który nie może mieć dopełnienia bliższego i w związku z tym nie tworzy strony biernej. Rodzajem czasownika nieprzechodniego jest czasownik inakuzatywny. Np. spać.
Końcówka fleksyjna – morfem końcowy wyrazu w językach fleksyjnych, podlegający wymianie w drodze koniugacji lub deklinacji. Określa funkcję składniową wyrazu w wypowiedzeniu. Końcówka fleksyjna, w odróżnieniu od luźnych sufiksów w językach aglutynacyjnych, bardzo często określa kilka kategorii gramatycznych jednocześnie. Przykładowo końcówka -ę w wyrazie idę wyraża pierwszą osobę, liczbę pojedynczą i czas teraźniejszy (por. tur. geliyorum, gdzie -iyor oznacza czas teraźniejszy, a -um pierwszą osobę).

Liczebnik mnożny

Liczebniki mnożne (Vervielfältigungszahlwörter, Multiplikativa) określają liczbę części danego obiektu lub liczbę egzemplarzy, w jakiej obiekt ten jest dostępny, a także stopień nasilenia danego zjawiska (przy porównaniach). Tworzy się je od liczebników głównych przez dodanie przyrostka -fach (przestarzale także -fältig), np. zweifach, dreifach itd. Przykłady: Er ist vierfach so alt wie ich albo Er ist vierfach älter als ich = "Jest czterokrotnie starszy ode mnie", Unsere Schule hat die dreifache Schülerzahl der euren = "Nasza szkoła ma trzykrotnie większą liczbę uczniów od waszej" [dosł. ma trzykrotną liczbę uczniów waszej (szkoły)"], ein dreifaches Problem = "potrójny problem" (złożony z trzech zagadnień), Ich sehe dreifach ("Widzę potrójnie").
Tryb orzekający (także: tryb oznajmujący, łac. indicativus) - podstawowy tryb w większości języków świata. Wyraża neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów, również wskazuje, że użytkownik identyfikuje się z podawanymi przez niego faktami, lub uważa je za bardzo prawdopodobne. W trybie oznajmującym podawane są informacje w mediach, jest podstawowym trybem w narracji zarówno w języku mówionym, jak i pisanym. W mowie zależnej używa się go w celu obiektywnego przekazania czyjejś myśli. Przeciwieństwem trybu warunkowego jest (w języku polskim) tryb przypuszczający, w języku francuskim i niemieckim tryb łączący.
Perfectum (od łac. perficio - dokonać, ukończyć) - czas lub aspekt gramatyczny wyrażający czynność przeszłą i dokonaną, ale pozostającą w związku z teraźniejszością. Np.

Dla liczby dwa możliwe jest utworzenie dwóch liczebników mnożnych – doppelt i zweifach. Liczebnika zweifach używa się zasadniczo na określenie obiektów złożonych z dwu części, zaś doppelt dla występujących w dwu egzemplarzach. Porównaj: Er hat ein zweifaches Verbrechen begangen – Raub und Mord. = "Popełnił podwójne przestępstwo – rabunek i morderstwo.", ale: Er hat einen doppelten Mord begangen = "Popełnił podwójne morderstwo (=zabił dwie osoby, popełnił dwa morderstwa)".
Czasowniki nierozdzielnie złożone (niem. untrennbare Verben) - rodzaj czasowników złożonych w języku niemieckim. Składają się z czasownika podstawowego, na który pada akcent, oraz z przedrostka. Przykładem takiego czasownika jest missfallen (akcent pada na czasownik fallen, a nie na przedrostek miss-).
Przyimek (łac. praepositio) – nieodmienna część mowy, która łączy się z wyrazem i nadaje mu inny sens, np. rzeczownik stół tworzy z przyimkami wiele zestawień: na stole, o stole, za stołem, obok stołu, po stole, pod stołem, zza stołu, koło stołu, przy stole, ponad stołem, od stołu, ku stołowi. Przyimki to niesamodzielne części mowy, które w zdaniu muszą łączyć się z innymi wyrazami. Zasadniczo przyimki z następującymi po nich wyrazami piszemy oddzielnie, np. do domu, po drodze itd. Niektóre przyimki jednosylabowe mogą przyjmować końcówkę -e, co nie ma wpływu na rozdzielną pisownię tych przyimków z tymi wyrazami : beze mnie, przeze mnie, ode mnie, nade wszystko, przede wszystkim. Pisownię łączną stosujemy, jeżeli po przyimku następują cząstki: -bok, -dług, -koło, -czas, -miast, -śród, i -wnątrz.

W języku niemieckim istnieje też możliwość utworzenia liczebników mnożnych od liczebników ułamkowych halb i anderthalb (odpowiednio: halbfach = "półkrotny, półkrotnie" i anderthalbfach "półtorakrotny, półtorakrotnie").
Oprócz wymienionych wyżej przykładów liczebnika mnożnego określonego (bestimmtes Vervielfältigungszahlwort) istnieją również liczebniki mnożne nieokreślone (unbestimmte Vervielfältigungszahlwörter), np. mehrfach, vielfach, mannigfach itp.
Dawny liczebnik mnożny einfach pełni współcześnie funkcję przysłówka o znaczeniu "po prostu" (np. Es reicht, wenn du mich einfach anrufst. = "Wystarczy, że do mnie po prostu zadzwonisz.") lub przymiotnika o znaczeniu "prosty, niezłożony, łatwy" (np. Das ist eine einfache Aufgabe für ihn. = "To dla niego łatwe zadanie.").
Czasownik modalny - czasownik, który konotuje (wymusza obecność) inny czasownik w bezokoliczniku; czasowniki modalne są obecne nie tylko w polszczyźnie:
Przypadek - kategoria gramatyczna głównie języków fleksyjnych, przez którą odmieniają się rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki, imiesłowy (określane przez to zbiorczym mianem imion), a niekiedy też czasowniki (co w języku polskim nie występuje).

Liczebnik wieloraki

Liczebniki wielorakie (Gattungszahlwörter) określają liczbę właściwości danego obiektu lub liczbę odmian, w jakich obiekt ten występuje. Tworzy się je od dopełniacza liczebników głównych (zob. Deklinacja liczebnika) z przyrostkiem -lei: zweierlei ("dwojaki"), dreierlei ("trojaki") itd., np.: ein Kleid aus zweierlei Stoff = "suknia z dwojakiego materiału" (z dwóch rodzajów materiału), dreierlei Hemd = "trojaka koszula" (o trzech właściwościach, np. trójkolorowa). Liczebnik zweierlei użyty w funkcji orzecznikowej często oznacza także rozdzielność dwóch rzeczy, np. Wollen und Tun sind zweierlei = "Chcieć i zrobić to dwie różne rzeczy".
Znaczenie w najogólniejszym ujęciu to pojęcie, które łączy to, co rejestrujemy naszymi zmysłami z jakimś symbolem. Znak, zdanie, gest, czy dźwięk nie mają znaczenia, jeśli nie odnoszą się do czegoś, co jest nam znane.
Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Oprócz wymienionych wyżej przykładów liczebnika wielorakiego określonego (bestimmtes Gattungswort), istnieją także liczebniki wielorakie nieokreślone (unbestimmte Gattungszahlwörter), klasyfikowane też jako zaimki nieokreślone, np. mancherlei (≈"różnoraki", "kilku rodzajów"), allerlei ("wszelkich rodzajów") itp. Zapoznaj się również z: zaimek nieokreślony.
Znak wykrzyknienia, pot. wykrzyknik – jeden ze znaków pisarskich, zaliczany w grupie znaków interpunkcyjnych do podgrupy znaków emocji. Składa się z pionowej kreski zakończonej u dołu kropką.

Liczebnik podziałowy

Liczebniki podziałowe, inaczej zwane dystrybutywnymi (Verteilungszahlwörter, Distributiva), określają liczbowo powtarzający się równy przydział danej klasy obiektów. Tworzy się je poprzez użycie przyimka je przed liczebnikiem głównym, ułamkowym lub wielokrotnym przysłówkowym, a więc: je zwei ("po dwa"), je drei ("po trzy"), je halb ("po połowie"), je ein Viertel ("po ćwierć"), je zweimal ("po dwa razy", "po dwakroć"). Przykłady: Der Vertrag wurde in zwei gleichlautenden Exemplaren angefertigt, je ein für jede der Vertragsparteien. ("Niniejsza umowa została sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron."); Bei der Übung werden die Arme je viermal seitwärts und vorwärts gehoben. ("Przy ćwiczeniu ręce unosi się po cztery razy w bok i w przód.").
Liczebnik porządkowy przysłówkowy

Liczebniki porządkowe przysłówkowe, klasyfikowane w gramatyce języka niemieckiego jako "wyrazy wyliczenia" (Aufzählungswörter), używane są dla zaznaczenia kolejności kolejno wymienianych obiektów lub zagadnień. Tworzy się jej poprzez dodanie końcówki -ens do liczeników porządkowych, a więc na przykład: erstens ("po pierwsze"), zweitens ("po drugie"), drittens ("po trzecie"), zwanzigstens ("po dwudzieste") itp.
Przyimek

Przyimki stoją przed frazą rzeczownikową i łączą się z jednym lub dwoma przypadkami (zob. rozdział "deklinacja" poniżej).
Przyimki stojące przed rodzajnikiem określonym mają również formy skrócone:
in dem → im

in das → ins

zu dem → zum

zu der → zur

an dem → am

bei dem → beim

für das → fürs*

um das → ums*

durch das → durchs*

auf das → aufs*

auf dem → aufm*

auf den → aufn*

vor das → vors*

vor dem → vorm*

vor den → vorn*

nach dem → nachm*

itp.
Uwaga: Formy oznaczone gwiazdką nie powinny być stosowane w języku formalnym z wyjątkiem utartych wyrażeń, takich jak ums Leben kommen itp.
Spójnik
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Partykuła
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)