Gran Canaria - Polski Serwis Naukowy

Gran Canaria – jedna z wysp zaliczanego do Makaronezji archipelagu Wysp Kanaryjskich usytuowana na Oceanie Atlantyckim, tuż obok północno-zachodniego wybrzeża Afryki. Terytorialnie przynależy do Hiszpanii. Razem z wyspami Lanzarote i Fuerteventura tworzy prowincję Las Palmas. Stolicą wyspy jest miasto Las Palmas de Gran Canaria. Wyspa zajmuje centralne miejsce w archipelagu kanaryjskim i jest usytuowana pomiędzy Teneryfą a Fuerteventurą.

Pico de Las Nieves (1949 m n.p.m.) - najwyższy szczyt Gran Canarii w hiszpańskim archipelagu Wysp Kanaryjskich; znajduje się w leżącym w centrum wyspy masywie górskim pochodzenia wulkanicznego.
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

Pochodzenie nazwy wyspy

Pomimo że historycy nie mogą dojść do porozumienia, większość z nich uważa, że pierwotna nazwa wyspy w języku Guanczów brzmiała Tamarán lub Tamarant. Współczesna zaś nazwa pochodziła, jak mniemano, od nazwy psa kanaryjskiego can, jednakże według najnowszych badań lingwistycznych i historycznych uważa się, że wywodzi się ona z antroponimu canarii jednego z plemion afrykańskich.

Guanczowie (berber. Igwanciyen) byli pierwszymi znanymi mieszkańcami Wysp Kanaryjskich. Ta ludność o nieznanym pochodzeniu znajdowała się na poziomie neolitu, kiedy w średniowieczu przybyli na wyspy Europejczycy. Zamieszkiwali głównie jaskinie skalne. Posługiwali się własnym językiem. Kultura Guanczów zaginęła pod koniec XV wieku, pozostawiając nieliczne ślady.
Makaronezja, z gr. Μακάροι Νήσοι (Makároi Nēsoi) (Wyspy Szczęśliwe) lub Μακάρων Νήσοι (Makárōn Nēsoi - Wyspy Szczęśliwych) - zbiorcza nazwa wulkanicznych wysp, położonych na północno-wschodnim Atlantyku przy wybrzeżach Europy i Afryki.

Opis ogólny

Flaga Gran Canarii

Wydmy w Maspalomas na wyspie Gran Canaria

Wyspa Gran Canaria, ze swoją powierzchnią prawie 1600 km² jest trzecią co do wielkości i drugą co do ludności z 802,247 mieszkańców (Narodowy Instytut Statystyczny Hiszpanii, 01-01-2005) wyspą archipelagu. Znajduje się na 28º szerokości północnej i 15º 35' długości zachodniej. Posiada miano "kontynentu w miniaturze" dzięki swojej różnorodności klimatycznej, różnicom geograficznym oraz zróżnicowanej florze i faunie.

Port lotniczy Gran Canaria (Aeropuerto de Gran Canaria) – międzynarodowy port lotniczy położony na wyspie Gran Canaria, 18 km na południe od Las Palmas de Gran Canaria. Jeden z największych portów lotniczych Hiszpanii. W 2008 obsłużył ponad 10,2 mln pasażerów.
Roque Nublo (1813 m n.p.m.) — drugi pod wzgledem wysokości szczyt Gran Canarii (po Pico de Las Nieves (1949 m n.p.m.)) w leżącym w centrum wyspy masywie górskim pochodzenia wulkanicznego.

Wyspa ma okrągły kształt z masywem górskim pochodzenia wulkanicznego w centrum wyspy. Najwyższy punkt wyspy to Pico de Las Nieves (1949 m n.p.m.). Wyróżniają się także formy skalne takie jak Roque Nublo (1813 m n.p.m.) i Roque Bentayga (1412 m n.p.m.).

Na wyspie możemy rozróżnić dwie strefy:

Noreste (północny wschód) zwany Neocanaria o ukształtowaniu bardziej współczesnym, gdzie znajdują się tereny osadowe uformowania podmorskiego. W tej strefie znajdziemy też formacje o ukształtowaniu tarasowatym i stożki wulkaniczne takie jak na przykład "Caldera de Bandama" i inne bardziej zniszczone przez erozję, położone na wschodzie w Tenteniguada, Temisas i Tirajana. Znajdują się w tej strefie również równiny i wąwozy przynależące do Telde, Guayadeque i Tirajana.

Gran Canaria

W najbardziej wysuniętym na północny wschód miejscu wyspy znajduje się mały półwysep zwany La Isleta, połączony z lądem przesmykiem Guanarteme, z plażami Las Canteras i Las Alcaravaneras usytuowanymi na jego brzegach. La Isleta przynależy do miasta Las Palmas de Gran Canaria i znajdują się na niej trzy charakterystyczne wzgórza: Montaña del Faro (251 m n.p.m.), Isleta (239 m n.p.m.) i Montaña del Vigía (212 m n.p.m.).

International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

Suroeste (południowy zachód) zwana Tamarán. Jest to najstarsza część wyspy, co można łatwo stwierdzić biorąc pod uwagę liczbę znajdujących się tam wąwozów. Do tej strefy przynależy również centrum wyspy, gdzie znajdują się najwyższe jej wzniesienia. Wyróżnia się szczególnie masyw Tamadaba ze swoimi urwiskami. Szczyt Faneque położony 1 kilometr od wybrzeża ma wysokość 1096 m n.p.m. W tym rejonie znajdują się między innymi wąwozy Aldea, Agaete, Arguineguín i Fataga.

Szlaki komunikacyjne

Główne szlaki komunikacyjne łączące wyspę z resztą świata to port Puerto de la Luz położony w stolicy wyspy, port Puerto de Agaete znajdujący się w miasteczku Agaete i port lotniczy Aeropuerto de Gran Canaria, zwany dawniej Aeropuerto de Gando, położony tuż obok miasta Telde, jednego z największych miast wyspy. Sieć drogowa wyspy jest zwarta a jej punktem newralgicznym jest miasto Las Palmas de Gran Canaria. Drogi wiodące do części centralnej wyspy są dostosowane do jej warunków terenowych, z powodu licznych wąwozów ją przecinających.

Głównymi drogowymi szlakami komunikacyjnymi są drogi dwupasmowe i autostrady:

GC-1, która jest główną osią wyspy i łączy miasto Las Palmas de Gran Canaria ze strefą turystyczną południa wyspy biegnąc wybrzeżem wschodnim,

GC-2, która łączy stolicę wyspy z miastem Agaete, okrążając północne zbocza wyspy,

GC-3 zwana obwodnicą Las Palmas.

oraz łącznice autostradowe:

GC-23

GC-31

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)