Granatnik Pallad - Polski Serwis Naukowy

kbk wz. 88 Tantal z podwieszonym granatnikiem wz. 1974

kbs wz. 96 Beryl z podwieszonym granatnikiem wz. 1974

Pallad – kryptonim programu, którego celem było skonstruowanie gwintowanego granatnika podwieszanego.

Historia konstrukcji

W drugiej połowie lat sześćdziesiątych doc. dr inż. Józef Brodacki z Instytutu Mechaniki Precyzyjnej w Warszawie opracował koncepcję granatnika podwieszanego z lufą gwintowaną. Oficjalne prace nad nową bronią rozpoczęto w 1968 roku w ramach programu o kryptonimie "Pallad". W skład zespołu konstrukcyjnego wchodzili Józef Brodacki, Bolesław Dawidowicz, Andrzej Ożogowski i Zdzisław Zapendowski. Miał być to dodatkowy środek ogniowy żołnierza na szczeblu drużyny piechoty, przeznaczony do zwalczania siły żywej, rażenia środków ogniowych i nie opancerzonych pojazdów przeciwnika.

Militarny Magazyn Specjalny Komandos to wydawany od 1991 roku przez wydawnictwo Jagiellonia SA w Krakowie, apolityczny miesięcznik o tematyce militarnej. Pomysłodawcą i redaktorem naczelnym był krakowski prawnik Janusz Zakrzewski, obecnym redaktorem naczelnym jest Andrzej Wojtas.

Kolba - część broni strzeleckiej służąca do oparcia broni o ramię strzelca. Kolba może być stała, składana, teleskopowa lub przyłączana, wykonana z metalu, drewna lub tworzyw sztucznych. W miejscu oparcia o ramię strzelca często jest zakończona stopką gumową (trzewikiem), która amortyzuje odrzut broni i przedłuża kolbę lub metalową ( zwłaszcza w broni wojskowej) która osłania kolbę przed uszkodzeniami mechanicznymi.

W fazie projektu wstępnego rozpatrywano kilka wariantów granatnika, różniących się sposobem otwierania zamka. Ostatecznie wybrano układ ze stałą lufą i zamkiem odchylanym w dół. Jednocześnie z projektowaniem granatnika prowadzono prace nad amunicją. Pierwsze strzelanie z prototypowego egzemplarza wykonano w lutym 1970 roku. Następnie broń oznaczoną wstępnie jako granatnik wzór 1970 skierowano do próbnej eksploatacji w wybranych jednostkach. Po próbach w jednostkach przeprojektowano celownik i przyjęto broń do uzbrojenia jako "7,62 mm karabinek-granatnik wzór 1974".

5,56 mm karabinek szturmowy wz. 96 – polski karabinek automatyczny. Ma zastąpić w uzbrojeniu Wojska Polskiego karabiny kalibru 5,45 x 39 mm i 7,62 x 39 mm.

Lufa – zasadnicza część broni palnej, umożliwiająca nadanie pociskowi jednocześnie ruchu postępowego i obrotowego (lufy gwintowane) lub tylko postępowego (lufy gładkościenne) w odpowiednim kierunku.

Na początku lat osiemdziesiątych, opierając się na konstrukcji granatnika podwieszanego, skonstruowano samodzielny granatnik wz. 1983. Zmiany w stosunku do granatnika podwieszanego były niewielkie i w zasadzie polegały na dodaniu chwytu pistoletowego i składanej kolby z gumowym amortyzatorem.

Celownik – urządzenie służące do wyznaczania elementom broni odpowiadającym za początkowy kierunek lotu pocisku takiego położenia, aby tor pocisku przechodził przez cel. Ze względu na przeznaczenie celowniki dzielą się na:

Celownik szczerbinkowy - rodzaj mechanicznego celownika strzeleckiego, w którym najbliżej położonym oka strzelca elementem linii celowniczej jest szczerbinka. W celu zapewnienia ostrości widzenia celownik szczerbinkowy musi być umieszczony w odległości minimum 60-70 cm od oka strzelca.

Wersje

7,62 mm karabinek-granatnik wzór 1974 – zestaw składający się z granatnika "Pallad" i karabinu AKM

5,45 mm karabinek-granatnik wzór 1974 – zestaw składający się z granatnika "Pallad" i karabinu wz. 88 Tantal

5,56 mm karabinek-granatnik wzór 1974 – zestaw składający się z granatnika "Pallad" i karabinu wz. 96 Beryl

granatnik wzór 1983 – granatnik samodzielny z kolbą składaną (inne oznaczenie to "Pallad-D")

Opis konstrukcji

Granatnik "Pallad" jest jednostrzałową bronią przystosowaną do montażu pod lufą karabinu (wz. 1974) lub samodzielną (wz. 1983). Granatnik wz. 1974 jest podwieszany do karabinka w dwóch punktach: z przodu za pomocą obejmy lufy granatnika i z tyłu za pomocą wspornika, który łączy granatnik ze specjalnym łożem karabinka.

Granatnik podwieszany (podlufowy) - granatnik o kalibrze do 40 mm mocowany pod lufą karabinu lub karabinka, przeznaczony głównie do miotania granatów odłamkowych na odległość do 400 m. Zestaw złożony z karabinu i granatnika podwieszanego jest nazywany karabinem-granatnikiem. Podstawowymi zespołami granatnika podwieszanego są: lufa, zamek, Mechanizm spustowy i celownik.

Aluminium – glin o czystości technicznej, zawierający różne ilości zanieczyszczeń, zależnie od metody otrzymywania. W wyniku rafinacji elektrolitycznej otrzymuje się aluminium zawierające 99,95–99,955% Al. Aluminium hutnicze, otrzymywane przez elektrolizę tlenku glinu w stopionym kriolicie, zawiera 99,0–99,8% Al.

Podstawowymi elementami broni są:

Lufa gwintowana wykonana z utwardzonego stopu aluminium i wkręcona na stałe w komorę zamkową

Zamek – odchylany, obracany na sworzniu i ryglowany w położeniu zamkniętym ryglem umieszczonym w komorze zamkowym.

Do napędu granatów wykorzystuje się dwukomorowy układ miotający. Granatnik wyposażony jest w mechanizm zabezpieczający przed przypadkowym strzałem.

AKM – (ros. Автомат Калашникова Модернизированный, Awtomat Kałasznikowa Modernizirowannyj) radziecki karabin szturmowy. Zmodernizowana wersja karabinu AK.

Komora zamkowa - jeden z elementów broni strzeleckiej. Łączy lufę z mechanizmem spustowym. Jej kształt jest uzależniony od kształtu zamka i tzw. ruchów technologicznych, które on wykonuje (obrót, odrzut, ryglowanie, itp).

Celownik jest umocowany na obejmie lufy, a głównym jego elementem jest tarcza nastawcza, w której jest osadzona muszka i szczerbinka. Na tarczy naniesione są dwie podziałki nastaw: jedna dla grupy torów płaskich (cele odkryte), druga – dla stromych (cele ukryte).

Dane taktyczno-techniczne

Bibliografia

Zbigniew Gwóźdź. Pallad. „Komandos”. 1997. nr 5(59). S. str. 65-67. ISSN 0867-8669.