Granatnik nasadkowy - Polski Serwis Naukowy

RWGŁ-3 - współczesny garłacz do miotania granatów z gazem łzawiącym

kbkg wz. 1960 - polski karabin-granatnik, połączenie karabinu AK z nasadką do miotania granatów nasadkowych

Granatnik nasadkowy – indywidualna broń strzelecka wyposażona w nasadkę przeznaczoną do wystrzeliwania granatów przy pomocy naboi ślepych lub ostrych (nasadkowy układ miotający broni palnej).

Karabin-granatnik (kbg, kb-g) (karabinek-granatnik (kbkg, kbk-g)) – broń mogąca pełnić funkcję zarówno karabinu (karabinka) jak i granatnika. Dawniej najczęściej karabiny-granatniki powstawały poprzez wyposażenie karabinów w nasadki do miotania granatów karabinowych lub nasadkowych (granatniki nasadkowe), obecnie najbardziej popularne są karabiny-granatniki będące wersjami karabinów automatycznych wyposażonymi w granatniki podlufowe. Najrzadziej spotykanym rodzajem są kbg z integralnym granatnikiem (KBP A-91M).

Broń strzelecka jest to broń palna przystosowana do amunicji strzeleckiej, której kaliber nie przekracza na ogół (z wyjątkiem wyspecjalizowanych środków np. granatników, rusznic przeciwpancernych) 20 mm. Do broni strzeleckiej zaliczamy także granaty ręczne.

Najwcześniejszą formą granatnika nasadkowego był garłacz karabinowy. Jego nazwa nawiązywała do garłacza - odprzodowej broni palnej wyposażonej w lufę z charakterystycznym rozszerzeniem u wylotu. Garłacze karabinowe były karabinami wyposażonymi w cylindryczną nasadkę zamocowaną na końcu lufy (garłacz współosiowy) lub równolegle do lufy (garłacz równoległy). W garłaczach współosiowych miotanie granatu następowało za pomocą siły ciśnienia gazów prochowych ładunku miotającego naboju karabinowego, lub też przy wykorzystaniu tejże siły oraz energii pocisku wystrzelonego z karabinu i uderzającego w tylną część granatu karabinowego. W pierwszym przypadku granaty posiadały wzdłuż otwór centralny, przez który przelatywał pocisk, w drugim – tulejkę z otworem stożkowym do uchwycenia wystrzelonego pocisku.

Lufa gwintowana - rodzaj lufy, stosowanej w broni palnej już w połowie XV stulecia. W lufie tej znajduje się gwint (skręcenie), które nadaje pociskowi ruch wirowy przez co jego lot jest znacznie bardziej stabilny dzięki efektowi żyroskopowemu. Jej zaletą jest duża celność, jednak ze względu na długi czas nabijania pierwszych egzemplarzy stosowana była początkowo jedynie w broni myśliwskiej lub wyborowej (np. arkebuzach). Powszechne stosowanie luf gwintowanych miało miejsce w drugiej połowie XIX wieku wraz z wynalezieniem amunicji zespolonej i broni odtylcowej.

Granat (z łac. → wł. lub hiszp. Granada) – rodzaj broni, pocisk rażący odłamkami i energią wybuchu albo zapalający. Najczęściej przez określenie to rozumie się granat ręczny, przeznaczony do miotania przez żołnierza w kierunku nieprzyjaciela, gdzie ma nastąpić wybuch. Dawne granaty ręczne, stosowane od XV wieku, były metalowymi naczyniami o cienkich ścianach, wypełnionymi prochem oraz kamieniami lub drobnymi kulkami. Były zawodne i niebezpieczne w użyciu, ale, celnie rzucone, mogły dokonać przerażającego spustoszenia. W połowie XVII wieku pojawiły się granaty działowe - pociski wybuchowe, wystrzeliwane z armat.

W garłaczach równoległych nasadka była połączona z lufą karabinu kanałem gazowym, przez który przedostawały się gazy prochowe powstałe po odpaleniu naboju. Obecnie garłacze stosowane są głównie jako broń policyjna przeznaczona do miotania granatów z gazami łzawiącymi

W okresie międzywojennym garłacze karabinowe znajdowały się w uzbrojeniu wojsk Francji, Niemiec, Włoch i ZSRR. W Wojsku Polskim stosowane były do karabinów systemu Berthiera wraz z granatami karabinowymi VB (Vivien-Bessieres).

Granatnik podwieszany (podlufowy) - granatnik o kalibrze do 40 mm mocowany pod lufą karabinu lub karabinka, przeznaczony głównie do miotania granatów odłamkowych na odległość do 400 m. Zestaw złożony z karabinu i granatnika podwieszanego jest nazywany karabinem-granatnikiem. Podstawowymi zespołami granatnika podwieszanego są: lufa, zamek, Mechanizm spustowy i celownik.

Lakrymatory (łac. lacrima – łza; łzawiące bojowe środki trujące, potocznie gazy łzawiące) – podgrupa drażniących bojowych środków trujących przeznaczonych do skażania powietrza. Stosowane w postaci par i aerozoli przez policję i inne służby w czasie starć z demonstracjami, do celów ćwiczebno-treningowych oraz do nękania przeciwnika w czasie operacji militarnych.

W czasie II wojny światowej pojawiły się udoskonalone wersje garłaczy karabinowych z nasadkami gwintowanymi. Granaty karabinowe miotane z tych garłaczy miały kaliber około 30 mm i masę 0,25-0,45 kg. Na ich powierzchni nacięte były bruzdy współpracujące z bruzdami lufy. Garłacze gwintowane były celniejsze od swoich poprzedników z okresu I wojny światowej, ale problemem pozostawała niewielka skuteczność niewielkich granatów karabinowych.

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) inaczej Wojsko Polskie - siły i środki wydzielone przez państwo do zabezpieczenia jego interesów i prowadzenia walki zbrojnej

Ręczna Wyrzutnia Granatów Łzawiących - 3 (RWGŁ-3) (Automatyczna Wyrzutnia Granatów Łzawiących, AWGŁ) - policyjny granatnik nasadkowy przeznaczony do miotania granatów z gazem łzawiącym.

Pod koniec II wojny światowej pojawiły się granatniki nasadkowe miotające granaty nasadkowe. Wyposażone one były w cylindryczne urządzenia wylotowe, których zewnętrzna powierzchnia była prowadnicą, na którą nakładano granat. Obecnie większość karabinów posiada wielofunkcyjne urządzenia wylotowe pełniące także funkcję nasadki do miotania granatów nasadkowych, ale rzadko są w tej roli stosowane z uwagi na rozpowszechnienie granatników podwieszanych.

Granat nasadkowy – granat miotany na dużą odległość przy pomocy specjalnej nasadki na lufę karabinu. Energia odpalonego naboju wyrzuca granat na dystans większy niż byłoby to możliwe przy klasycznym rzucie. Granaty nasadkowe mogą być miotane przy pomocy naboi ślepych lub ostrych (granaty wyposażone w pułapkę kulową).

VB - francuski granatnik nasadkowy z okresu I wojny światowej. Stosowane były do karabinów systemu Lebela i Berthiera wraz z granatami karabinowymi VB (Vivien-Bessieres).

Bibliografia

Andrzej Ciepliński, Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej. Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994. ISBN 83-86028-01-7.