Granule - Polski Serwis Naukowy

Fotosfera Słońca z nałożonym zgodnie ze skalą kontynentem Ameryką Północną. Czarne i białe odcinki odpowiadają długości 1000 km.

Granule – niewielkie (do 1400 km średnicy) komórki konwekcyjne plazmy wynoszone do góry w strefie konwekcyjnej Słońca, o temperaturze wyższej niż średnia temperatura powierzchni.

Konwekcja – proces przekazywania ciepła związany z makroskopowym ruchem materii w płynie; gazie, cieczy bądź plazmie, np. powietrzu, wodzie, plazmie gwiazdowej. Czasami przez konwekcję rozumie się również sam ruch materii związany z różnicami temperatur, który prowadzi do przenoszenia ciepła. Ruch ten precyzyjniej nazywa się prądem konwekcyjnym.

Fotosfera – widzialna, powierzchniowa warstwa gwiazdy (np. Słońca), emitująca na zewnątrz gwiazdy fale elektromagnetyczne w postaci światła widzialnego. Typ widmowy gwiazdy określony jest przez rozkład energii w widmie ciągłym fotosfery.

Ziarnisty wygląd powierzchni Słońca pochodzi od szczytów granul i nosi nazwę granulacji. Brzegi granul są ciemniejsze, gdyż tworzy je zimniejsza, opadająca plazma. Jednak różnice jasności między środkiem a brzegiem granuli nie są duże, i wynoszą kilkanaście procent średniej wartości.

Plazma – zjonizowana materia o stanie skupienia przypominającym gaz, złożona zarówno z cząstek naładowanych elektrycznie, jak i obojętnych. Mimo że plazma zawiera swobodne cząstki naładowane, to w skali makroskopowej jest elektrycznie obojętna.

Słońce (łac. Sol) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety oraz mniejsze ciała niebieskie. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.

Pomiary przesunięć dopplerowskich granul dostarczają potwierdzenia dla ich konwekcyjnej natury. W środku granul plazma wznosi się z prędkością ok. 400 m/s i rozpływa na boki z prędkością ok. 250 m/s.

Czas istnienia typowej granuli wynosi 8 minut, aczkolwiek niektóre granule mogą istnieć nawet do 20 minut. Po tym czasie granula zanika, a jej miejsce zajmuje nowa. Niektóre granule ulegają gwałtownym przemianom, które określa się mianem eksplozji. Granula taka kończy swe istnienie jako rozpadający się pierścień.

Jedną z pierwszych osób obserwujących granulację był Carl Friedrich Gauss, który opisał powierzchnię Słońca jako gotującą się zupę ryżową.

Linki zewnętrzne

Film ukazujący fragment powierzchni Słońca