Graz - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 47°04′N 15°26′E / 47.067, 15.433

Graz (słoweń. Gradec, pol. hist. Grodziec) – miasto w południowo-wschodniej Austrii, stolica Styrii. Miasto jest położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich. Po Wiedniu drugie co do wielkości i znaczenia miasto Austrii, 1 stycznia 2009 liczba mieszkańców miasta wynosiła ok. 255 tys. a aglomeracji miejskiej ok. 320 tys.

Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (niem. Habichtsburg znaczy Jastrzębi Gród, Zamek Jastrzębia) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Nazwa miasta wywodzi się od Gradec słoweńskiego wyrazu oznaczającego mały zamek. Jest to związane z tym, że miasto Graz powstało na terenie wcześniejszej słowiańskiej osady o takiej właśnie nazwie. Pierwsze wzmianki o Grazu pochodzą z roku 881, kiedy w dokumencie wymienia się go jako warownię władców Styrii. Potwierdzeniem statusu było przyznanie praw miejskich w roku 1281 przez Rudolfa I Habsburga. Od pierwszej połowy XV wieku aż do XVII wieku Graz był siedzibą styryjskiej z gałęzi dynastii Habsburgów. Pod ich patronatem w XV i XVI wieku miasto dobrze się rozwijało, wtedy to na górze Schlossberg wzniesiono twierdzę dla obrony przed Turkami. W roku 1586 w Grazu powstał pierwszy uniwersytet. W 1809 roku twierdzę bez powodzenia oblegały wojska napoleońskie.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Graz jest znaczącym ośrodkiem przemysłowym, kulturalnym i turystycznym. W mieście znajdują się 4 uniwersytety i 2 inne szkoły wyższe, do których uczęszcza razem ponad 40 tys. studentów. W roku 2003 był kulturalną stolicą Europy. Znajduje się tu także polski konsulat honorowy.

UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

Styria (niem. Steiermark, słoweń. Vojvodina Štajerska, wł. Stiria) – kraj związkowy w południowej Austrii. Graniczy ze Słowenią, Burgenlandem, Dolną Austrią, Górną Austrią, Salzburgiem i Karyntią. Stolicą landu jest Graz.

W dniach 29-30 kwietnia 2008 r. na zamku w Grazu spotkało się 8 prezydentów państw Unii Europejskiej (w tym Polski - Lech Kaczyński), nie wywieszono jednak unijnej flagi.

Zabytki i turystyka

W roku 1999 grodzieckie Stare Miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Najważniejsze zabytki to:

Późnogotycka katedra świętego Idziego (Domkirche) z okresu 1438-1462, przy katedrze barokowe Mauzoleum Ferdynanda II

Gotyckie i barokowe kościoły m.in. Stadtpfarrkirche, Mariahilfkirche

Renesansowy Landhaus

Ratusz (XIX w.)

Wieża zegarowa

Arsenał z XVII wieku

Ruiny zamku Schlossberg z 2 zachowanymi wieżami

Kościół pielgrzymkowy Mariatrost

Muzea m.in. Muzeum Joanneum z koroną książąt Styrii oraz malarstwem europejskim

Sport

Stolica Styrii miłośnikom sportu znana jest z takich klubów jak Sturm czy EC Graz 99ers, które w tym mieście mają swoją siedzibę.

Uniwersytet w Grazu (niem. Karl-Franzens-Universität Graz, łac. Alma Mater Carola-Francisca Graecensis) jest największym uniwersytetem Styrii, a drugim w Austrii po Uniwersytecie Wiedeńskim.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Edukacja

Szkoły wyższe:

Karl-Franzens-Universität

Technische Universität Graz

Medizinische Universität Graz

Kunstuniversität Graz

Fachhochschule Joanneum Graz

Fachhochschule Campus02 Graz

Transport

Tramwaje

Osobny artykuł: Tramwaje w Grazu.

Transport kolejowy

W mieście znajduje się dworzec główny Graz Hauptbahnhof oraz stacje Graz Ostbahnhof, Graz Puntigam, Graz Don Bosco, Graz Köflacherbahnhof, Graz Wetzelsdorf oraz Graz Webling.

Open Directory Project (zwany także DMoz od Directory Mozilla) – otwarty katolog stron WWW, utrzymywany na serwerach koncernu Time Warner, w którym zarówno drzewo kategorii jak i wszelkie wpisy są redagowane przez wspólnotę redaktorów-ochotników.

EC Graz 99ers - austriacki klub hokejowy mający siedzibę w stolicy landu Styria, Grazu, występujący w rozgrywkach Erste Bank Eishockey Liga. Zespół został założony w 1999 roku, po tam jak podczas sezonu 1998/99 z przyczyn finansowych zakończyła swoją działalność sportową drużyna-poprzedniczka z Grazu - EHC Graz. Zespół, już pod nazwą Graz 99ers wystartował w sezonie 1999/2000 w rozgrywkach Nationalligi i od razu zdobył w niej mistrzostwo. Od sezonu 2000/01 klub występuje w Österreichische Eishockey-Liga. W sezonie 2009/10 drużyna miała w nazwie swojego sponsora tytularnego - Moser Medical Graz 99ers.