Grigorij Suk - Polski Serwis Naukowy

Grigorij Suk (ros. Григорий Эдуардович Сук) (ur. 12 grudnia 1896 w okolicach Moskwy, Imperium Rosyjskie, zm. 28 listopada 1917) – as lotnictwa rosyjskiego z 9 potwierdzonymi zwycięstwami w I wojnie światowej.

Grigorij Suk urodził się w majątku rodzinnym pod Moskwą. Jego ojciec pochodził z Czech i był naukowcem, a matka z domu Sorokina była córką lekarza. Grigorij, wraz z dwoma braćmi odebrał, wstępną edukację w domu. Kontynuował naukę w Moskwie, w szkole średniej o profilu artystycznym, po jej ukończeniu chciał zostać architektem. Po wybuchu wojny, jak większość młodzieży rosyjskiej, zaciągnął się na ochotnika do armii.

Iwan Aleksandrowicz Łojko (ros. Иван Александрович Лойко) (ur. 6 lutego 1892 w okolicach Mińska, zm. po 1936, wyspa Wajgacz) - as lotnictwa rosyjskiego z 6 potwierdzonymi zwycięstwami w I wojnie światowej.

Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława (ros. Императорский и Царский Орден Святого Станислава) – order Imperium Rosyjskiego.

Do służby w Carskich Siłach Powietrznych (Императорский военно-воздушный флот) został skierowany w końcu 1914 roku, jednak naukę pilotażu rozpoczął dopiero w lipcu 1915, a licencję pilota uzyskał 12 stycznia 1916 roku.

W połowie marca został przydzielony do jednostki lotniczej 26KAO przy 9 Armii. Po kilku dniach pobytu w jednostce rozpoczął samodzielne loty bojowe. Wykonywał zadania rozpoznawcze oraz bombardowania. Już w pierwszych dniach kwietnia 1916 roku został odznaczony Orderem św. Anny kl. 4 oraz otrzymał awans podoficerski, a do końca miesiąca za swoje dokonania bojowe oraz odwagę został zgłoszony do odznaczenia Orderem św. Anny kl. 3 i 2.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Order Świętej Anny był od r. 1735 do 1797 orderem domowym i orderem zasługi holsztyńskiej dynastii Schleswig-Holstein-Gottorp panującej w księstwie Gottorf, w Szwecji oraz w r. 1762 i ponownie od 1796 w Imperium Rosyjskim. W roku 1797 car Paweł I wcielił go do systemu orderów carskich jako Opдeнъ cв. Aнны i przydzielił mu najniższe miejsce w ich hierarchii, w której pozostał do r. 1917. Obecnie jest jednym z orderów domowych b. panującej dynastii Romanow.

W czerwcu 1916 roku jako jeden z najbardziej doświadczonych pilotów na froncie rumuńskim został wysłany do Moskwy na kurs pilotażu pierwszych samolotów myśliwskich.

Do służby liniowej powrócił 15 sierpnia i został skierowany do dowodzonej przez Iwana Łojkę jednostki 9IAO. W okresie do października 1916 roku wykonał 19 misji bojowych i został odznaczony czterokrotnie Orderem św. Jerzego (4. stopnia (№ 678469), 3. stopnia (№ 26418), 2. stopnia (№ 31318) i 1. stopnia (№ 14954).

Order Korony Rumunii (rum.: Ordinul Corona României) - odznaczenie za zasługi cywilne lub wojskowe, nadawane przez Królestwo Rumunii w latach 1881 - 1947.

Imperium Rosyjskie (ros: Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721-1917. Imperium rosyjskie było jednym z najrozleglejszych imperiów w historii ludzkości. Stolicą imperium był Sankt Petersburg.

Pierwsze zwycięstwo powietrzne Grigorij Suk odniósł nad austriackim samolotem Hansa-Brandenburg C.I w dniu 26 marca 1917 roku, pilotując samolot Nieuport 11. Do września 1917 roku odniósł kolejne dwa zwycięstwa. We wrześniu jednostka została przezbrojona w samoloty Vickers F.B.19. Suk odniósł kolejne 3 zwycięstwa powietrzne, w tym jedno niepotwierdzone, w okolicach miasta Seret oraz dwa w okolicach Radowców na terytorium dzisiejszej Rumunii (wówczas były to Austro-Węgry).

Carskie Siły Powietrzne (Императорскiй военно-воздушный флотъ) - część armii carskiej Imperium Rosyjskiego istniejące pomiędzy 1910 a 1917 rokiem.

Order św. Jerzego, pełna nazwa: Wojskowy Order św. Męczennika Zwycięskiego Jerzego (ros. Военный Орден Св. Великомученика и Победоносца Георгия) – carski rosyjski order wojskowy, jedno z najwyższych rosyjskich odznaczeń, od 1992 odnowiony jako najwyższe odznaczenie wojskowe Rosji, pod nazwą Order św. Jerzego (Орден Святого Георгия).

Na początku września 1917 roku 9 eskadra została dozbrojona francuskimi samolotami SPAD VII. Grigorij Suk pierwsze swoje zwycięstwo na nowym samolocie odniósł nad austriackim dwumiejscowym samolotem 14 października. Ostatnie, dziewiąte zwycięstwo Suk odniósł 10 listopada 1917 roku. Kilka dni później 28 listopada (względnie 15 listopada, różne źródła podają różne daty) w czasie podchodzenia do lądowania na lotnisku w Radowcach w jego samolocie SPAD VII nr 1440 uległo uszkodzeniu skrzydło. Samolot wpadł w korkociąg i spadł z wysokości około 80 m. Grigorij Suk zginął na miejscu. Był prawdopodobnie ostatnim rosyjskim pilotem, który zginął w pierwszej wojnie światowej.

Order Świętego Równego Apostołom Księcia Włodzimierza (ros. Орден святого равноапостольного великого князя Владимира) był do roku 1917 odznaczeniem za zasługi cywilne i wojskowe Imperium Rosyjskiego i jest obecnie jednym z Orderów Domowych b. rosyjskiego domu panującego Romanow.

Grigorijowi Sukowi przyznano m.in. następujące odznaczenia:

Order św. Jerzego kl. 4, 3, 2 i 1

Order św. Włodzimierza kl. 4

Order św. Anny kl. 4, 3, 2 i 1

Order św. Stanisława kl. 2

Order Korony Rumunii

Zobacz też

Asy myśliwskie Rosji (do 1920)

Przypisy

Сук Григорий Эдуардович (biografia) (ros.). [dostęp 5 stycznia 2010].

Bibliografia

The Aerodrome: Grigorij Suk (lista zwycięstw) (ang.). [dostęp 5 stycznia 2010].

Сук Григорий Эдуардович (biografia) (ros.). [dostęp 6 stycznia 2010].

WWIAVIATION.COM: Russian Aces of WW1 – Grigory Suk (ang.). [dostęp 6 stycznia 2010].