|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Archeolodzy odkryli na wschodnim wybrzeżu Tunezji starożytny rzymski cmentarz, będący pierwszym znaleziskiem tego typu w krajach Afryki Północnej - informuje włoski serwis internetowy La Gazzetta del Mezzogiorno. Cmentarz odkryto w pobliżu pozostałości staroż... Wiedzę o hodowli koni, a także o sposobach ich wykorzystywania, m.in. do rekreacji czy w terapii będzie można zdobyć na studiach hipologii i jeździectwa, które ruszą w październiku na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Lubelski Uniwersytet Przyrod... Problemy światowej gospodarki oraz zagadnienia globalizacji i zmian klimatycznych to niektóre z tematów spotkań Wszechnicy Polskiej Akademii Nauk w Lublinie - cyklu zaplanowanych na ten rok dziewięciu wykładów popularnonaukowych. O... 19 marca Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie organizuje Drzwi Otwarte dla kandydatów na studia. "UMCS - droga do kariery" - to hasło tegorocznych spotkań z maturzystami, podczas których 10 wydziałów uczelni przedstawi s... Aktualne zagadnienia i procesy w zakresie psychologii sądowej i resocjalizacji będą tematem Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Sądowej i Resocjalizacji, która odbędzie się w dniach 20-21 listopada w Lublinie. Spotkanie organizuje Koło Naukowe Psychologów UMCS....
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Grodzisko - Lublin To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Talmud (hebr. תלמוד talmud = nauka) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II w. n.e. Można powiedzieć, że Talmud jest czymś w rodzaju katechizmu obowiązującego wyznawców tradycyjnego judaizmu. Jidysz – ייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich. 
 
Stary cmentarz żydowski w Lublinie - kirkut będący najstarszym cmentarzem żydowskim znajdującym się w Lublinie i jednym z najstarszych cmentarzy żydowskich w Polsce, a znajdujące się tam macewy stanowią jedne z najcenniejszych zabytków Polski i Europy. Cmentarz zajmuje powierzchnię ok. 1 ha, znajduje się na nim ponad 60 macew, z których najstarsza pochodzi z 1541. Lewici - potomkowie Lewiego (jednego z dwunastu synów Jakuba), a ściślej - jego trzech synów: Gerszona, Kehata i Merariego. Od nich pochodzą trzy "rody" lewickie: Gerszonici, Kehatyci i Meraryci.
Józef Honig (ur. 1917 w Piaskach, zm. 2003 w Lublinie) – wieloletni opiekun starego cmentarza żydowskiego w Lublinie, polski Żyd ocalony z Holocaustu nazywany Ostatnim Żydem z Lublina, więzień hitlerowskich obozów na Majdanku, w Bełżcu i Trawnikach. Historia cmentarzaCmentarz został prawdopodobnie założony w 1541 roku, choć inne źródła mówią o wiele wcześniejszych datach. Znajduje się na miejscu dawnej średniowiecznej warowni, otoczonej dawniej licznymi rozlewiskami. Pierwsza pisemna wzmianka o cmentarzu pochodzi z 1555 roku, kiedy to wydano przywilej, gwarantujący Żydom możliwość dokonywania pochówków na tym terenie. II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Nowy cmentarz żydowski w Lublinie - cmentarz żydowski znajdujący się w Lublinie, w przy ulicy Walecznych. Cmentarz zajmuje powierzchnię 8,6 ha, znajduje się na nim około 50 nagrobków. 
Cmentarz w związku z założeniem nowego cmentarza żydowskiego oraz brakiem miejsc został zamknięty w 1830 roku i w tym samym roku odbył się ostatni oficjalny pochówek. Mimo zamknięcia na cmentarzu do początków XX wieku odbyło się jeszcze kilka legalnych i nielegalnych pogrzebów. Cała nekropolia jest otoczona wysokim, siedemnastowiecznym murem. Podczas I wojny światowej zniszczone zostały prawie wszystkie drewniane macewy, które zostały spalone przez żołnierzy rosyjskich. Dzięki temu, że Lublin jest jednym z najstarszych miast Polski, zachowały się w nim pamiątki z różnych epok, począwszy od zarania polskiej państwowości, poprzez średniowiecze i renesans (szczególnie tzw. renesans lubelski, który stanowił złoty okres w rozwoju miasta) aż po barok i klasycyzm i czasy późniejsze. Swoje materialne ślady pozostawili tam zarówno zaborcy, jak i działacze niepodległościowi. Również XX wiek zostawił po sobie wiele obiektów. Pamiątki te uzupełniają zbiory muzeów, oferta kulturalna teatrów i kin.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji. 
Po odzyskaniu niepodległości przez państwo Polskie, na cmentarzu dokonano kilku dewastacji. W 1939 roku na cmentarzu prawdopodobnie mogło się znajdować do 3000 macew. Podczas II wojny światowej hitlerowcy doszczętnie zdewastowali cmentarz, a macew używali m.in. do utwardzania i brukowania dróg. Po okresie wojennym pozostały jeszcze leje po bombach oraz na niektórych macewach dziury po pociskach. Cmentarz – jest instytucjonalnie ukształtowanym wycinkiem przestrzeni o programowo założonym grzebalnym przeznaczeniu, zorganizowanym zaś wedle pewnych dyrektyw - reguł kulturowych, związanych tak ze zrytualizowaniem form grzebania zmarłych, jak i z istnieniem pewnej tradycji sposobu utrwalania pamięci o nich.
Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję. Po zakończeniu wojny, ówczesne władze komunistyczne miasta całkowicie zaniedbały nekropolię. Doszło do kilkunastu dewastacji oraz kradzieży. Dopiero w latach 80. Towarzystwo Opieki nad Pamiątkami Kultury Żydowskiej w Lublinie przeprowadziło prace porządkowe i wnikliwą inwentaryzację cmentarza. W okresie 1988-1991 doszło do kilkukrotnych aktów wandalizmu, w których zostało zniszczonych 40 nagrobków. Macewa (hebr. מַצֵּבָה macewa) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIXw. także żeliwnej) zakończonej linią prostą, trójkątem, półkolem lub dwoma odcinkami koła. Górną jej część wypełnia płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium). Płaskorzeźby mają znaczenie nie tylko dekoracyjne, lecz także symboliczne – ich elementy przedstawiają w sposób mniej lub bardziej oczywisty różne cechy zmarłego. Niektóre z motywów jednak przeznaczone są dla przedstawicieli określonych grup społeczności żydowskiej. N.p. dla kapłana - złożone w geście modlitwy dłonie, dla lewity - dzbanek, dla uczonego - korona Tory lub księga, dla kobiety świecznik, dla potomków pokolenia Judy - lew. Z biegiem czasu nadawano macewom coraz bardziej złożoną formę architektoniczną, z gzymsami, kolumnami, wnękami, zaś jej wysokość rosła, osiągając nieraz 4 metry.
Ohel (hebr. אֹהֶל namiot) to rodzaj niewielkiego żydowskiego grobowca murowanego (kaplicy), posiadającego najczęściej prosty kształt prostopadłościanu, wyposażonego w drzwiczki i okienka. Ohele wznoszono nad jednym lub więcej grobami, często dodatkowo z ustawionymi wewnątrz grobowca macewami. Najczęściej ohele nie są w jakikolwiek sposób zdobione, posiadają tylko tabliczki, na których widnieją dane zmarłego. Ohele budowane są dla uczczenia pamięci ważniejszych osób dla danej wspólnoty (na ogół religijnej) - rabinów, cadyków. Obecnie cmentarz mimo iż jest wpisany do rejestru zabytków, nie jest ogólnodostępny dla turystów. Jest otwierany na specjalne okazje oraz dla zorganizowanych wycieczek. Wieloletnim opiekunem cmentarza był Józef Honig, zmarły w 2003 roku. Wiosną 2007 roku nieznani wandale zrobili dziurę w otaczającym kirkut ceglanym murze, a w czerwcu złodzieje ukradli aluminiowe elementy konstrukcji zabezpieczającej ohel Widzącego z Lublina. Nie doszło jednak do zniszczenia samej macewy. Kirkut, kierkow, kierchol, kirchol (od niem. słowa Kirchhof, oznaczającego dziedziniec kościelny, na którym grzebano zmarłych) – określenie cmentarza żydowskiego od wieków używane przez Polaków, głównie mieszkańców Galicji. Żydzi nie używali tego określenia, zastępując je nazwami w jidysz (bejsojlem, bejsakwores i inne), pochodzącymi z hebrajskiego. Salomon ben Jechiel Luria (hebr. שלמה לוריא), zwany Maharszalem (skrót od Morenu ha-Raw Rabi Szlomo Luria czyli "Naszym Nauczycielem Salomonem Lurią", a niekiedy także Rabim Salomonem z Litwy (ur. 1510 w Brześciu Litewskim, zm. 7 listopada 1573 w Lublinie) – rabin aszkenazyjski, znawca i komentator halachy i Talmudu, kabalista. czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.
Bomba - broń w postaci ładunku materiału wybuchowego, zazwyczaj w specjalnej obudowie, wyposażonego w mechanizm detonujący (zapalnik). Służy przede wszystkim do niszczenia obiektów siłą energii wybuchu, rażąc odłamkami lub wywołując pożar. Bomby zaliczane do broni masowego rażenia zamiast materiału wybuchowego posiadają atomowy, biologiczny lub chemiczny ładunek bojowy.
Historia Żydów w Lublinie – liczy około 700 lat i jest o rok dłuższa od uzyskania praw miejskich przez Lublin. Były w niej długie okresy religijnej tolerancji i pomyślnej koniunktury dla lubelskiej wspólnoty żydowskiej, ale również niemal całkowita eksterminacja (holokaust) podczas okupacji Polski przez nazistowskie Niemcy.
Przed II wojną światową w Lublinie znajdowało się ponad 100 synagog i domów modlitwy. Większość z nich znajdowała się w kamienicach i oficynach, a tylko nieliczne znajdowały się w osobnych budynkach specjalnie do tego dostosowanych.
Jakub Icchak Horowic (hebr. יעקב יצחק הורוביץ), znany także jako Widzący z Lublina lub Jakub Izaak z Lublina (ur. 1745 w Polsce, zm. 15 sierpnia 1815), chasydzki rabin, przywódca ruchu chasydzkiego.
Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.
Kalinowszczyzna - lubelska dzielnica mieszkaniowa położona w północno-wschodniej części miasta, którą tworzą cztery osiedla: Osiedle XXX-lecia, Osiedle Niepodległości, Osiedle 40-lecia i Osiedle Kolejarz. Składa się z rejonu ul. Kalinowszczyzna na południu, który charakteryzuje się podmiejską, a miejscami wiejską zabudową z lokalnego kamienia wapiennego oraz z wielkopłytowego osiedla mieszkaniowego na północy, powstałego w latach 70. XX wieku. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
