Gruba Kaśka - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy ujęcia wody Gruba Kaśka. Zapoznaj się również z: Gruba Kaśka na Tłomackiem.

"Gruba Kaśka" – widok z plaży po stronie praskiej

"Gruba Kaśka" – widok z lewego brzegu (obok widać Chude Wojtki)

Ujęcie Uzupełniające Wodociągu Praskiego od strony Wału Miedzeszyńskiego z pylonem Mostu Siekierkowskiego w tle

Gruba Kaśka – ujęcie wody w Warszawie, budynek studni miejskiej stojący w korycie rzeki Wisły, która pompuje wodę z systemu poddennych drenów do Wodociągu Praskiego mieszczącego się na Saskiej Kępie.

Włodzimierz Skoraczewski (zm. 1959) – polski inżynier, zaprojektował oryginalne infiltracyjne ujęcie wody pitnej (metoda ta znana jest w świecie pod nazwą "ujęcia warszawskiego") zastosowane w Grubej Kaśce - warszawskim ujęciu wodnym dostarczającym wody pitnej dla aglomeracji warszawskiej, .

Tunel – budowla komunikacyjna w postaci długiego korytarza – podziemna lub podwodna, wykonana metodą odkrywkową lub drążenia, umiejscowiona pod przeszkodą.

Opis

Gruba Kaśka została wzniesiona w 1964 r. W 2002 r. została wyremontowana wizualnie i technicznie oraz zwiększono przepustowość. Oddano ją ponownie do użytku w styczniu 2003 r. Pobiera wodę z kilkunastu promieniście ułożonych drenów, które znajdują się ok. 6 metrów pod dnem i 300-metrowym rurociągiem pompuje ją na brzeg. Rurociąg ten znajduje się w podwodnym tunelu, którym obsługa może także dostać się do wnętrza budowli.

Filtry Lindleya – warszawskie filtry wody wybudowane w latach 1883-1886, zlokalizowane między ulicami Koszykową, Krzywickiego, Filtrową i Raszyńską. Ulica Williama Lindleya w Warszawie prowadzi wprost do wejścia na teren Filtrów Warszawskich, mieszczących się przy ul. Koszykowej 81.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Historia

Ujęcia infiltracyjne znane są od początku zeszłego stulecia, ale zawsze budowane były na lądzie. Po kilku latach eksploatacji w warszawskim złożu filtrującym odłożyło się tak wiele zanieczyszczeń, że ujęcia brzegowe należało zamknąć.

Metodę pobierania wody spod dna rzeki opracował inż. Włodzimierz Skoraczewski. Metoda ta często jest nawet nazywana na świecie ujęciem warszawskim. Jej przewaga nad filtrami w brzegach polega na tym, że na nieuregulowanej rzece występuje zjawisko stałego przesuwania się rumowiska dennego. Zapewnia to ujęciom stałą, naturalną wymianę złoża. W Warszawie dodatkowo dwa Chude Wojtki, kręcące się stale w okolicach Grubej Kaśki i położonych wyżej dwóch ujęć brzegowych, strugami wody pod ciśnieniem spłukują wierzchnią, najbardziej zanieczyszczoną warstwę. Nurt Wisły nanosi wtedy kolejną warstwę.

Woda, tlenek wodoru (nazwa systematyczna IUPAC: oksydan) – związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem. Słowo woda jako nazwa związku chemicznego może się odnosić do każdego stanu skupienia.

Gruba Kaśka na Tłomackiem – popularna nazwa obudowy studni pochodzącej z XVIII wieku, zlokalizowanej w Warszawie, obecnie pośrodku pasa jezdni al. "Solidarności" u zbiegu z placem Bankowym.

Dane techniczne

umiejscowienie wzdłużne – 509 km biegu Wisły

umiejscowienie poprzeczne – 186 m od zachodniego brzegu

układ drenów – promienisty

ilość drenów – 15

głębokość umiejscowienia drenów – 4–8 m.

łączna długość drenów – 1472 m.

data uruchomienia – 22 września 1964 r.

wydajność – 90–120- tys. m³ na dobę

Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Gruba Kaśka

Gruba Kaśka na Tłomackiem

Filtry Lindleya

Pieczone gołąbki

Linki zewnętrzne

MPWiK Zakład Wodociągu Praskiego

Na mapach: 52°13′17.69″N 21°03′24.78″E / 52.2215806, 21.0568833

Nurt rzeki - część masy wodnej w korycie rzeki płynąca z największą prędkością. Zwykle z powodu nierówności dna, linia nurtu nie znajduje się na środku rzeki, ale przemieszcza się od brzegu do brzegu. Prowadzi to do powstawania meandrów.