Gruboszowate - Polski Serwis Naukowy

Eszeweria - pokrój

Gruboszowate (Crassulaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu skalnicowców. Należy do niej ok. 1500 gatunków występujących głównie w krajach ciepłych (szczególnie wiele w Afryce). Należą tu sukulenty liściowe występujące przeważnie na siedliskach ubogich w wodę. Rosną na terenach piaszczystych i wśród skał, często na obszarach górskich.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Rozchodnik (Sedum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny gruboszowatych. Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 400 gat. występujących głównie na półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Sedum acre L.:

Morfologia

Liście Grube, z rozwiniętym miękiszem wodnym. Kwiaty Promieniste. Liczba członów w okółkach jest różna, wynosi od 4 do 35. Owoce Mieszki.

Systematyka

Pozycja i podział rodziny wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Powiązania filogenetyczne rodziny w obrębie rzędu skalnicowców:

Miękisz, tkanka miękiszowa, (gr. parénchyma – miąższ) – jednorodna tkanka roślinna, która wypełnia znaczną część organizmów roślin. Zbudowana z żywych, zwykle dużych (0,05 – 0,5 mm) i cienkościennych komórek, o ścianach celulozowych, rzadko drewniejących, z dużą wakuolą otoczoną cytoplazmą. Protoplast jest mało wyspecjalizowany. Charakterystyczną cechą miękiszu jest występowanie przestworów międzykomórkowych. Komórki miękiszu zachowują zdolność do podziałów i odróżnicowania, dzięki czemu odgrywają istotną rolę w zjawiskach regeneracyjnych.

Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Rodzina dzielona jest na trzy podrodziny:

Crassuloideae Burnett – obejmuje w zależności od ujęcia 1 (Crassula) lub 2 rodzaje (wyodrębniany z poprzedniego Tillaea),

Kalanchoideae A. Berger – obejmuje 4 rodzaje z 200 gatunkami, z czego ogromna większość reprezentuje rodzaj Kalanchoe (145 gatunków) i Tylecodon (46).

Sempervivoideae Arnott – tu zaliczanych jest pozostałych 28 rodzajów z 975 gatunkami.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Saxifraganae Reveala, rząd skalnicowce (Saxifragales Dumort.), rodzina gruboszowate (Crassulaceae DC. in Lam. & DC.).

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

Różowe – grupa roślin w zależności od ujęcia systematycznego stanowiąca . Należą tu rośliny o zdrewniałych łodygach (drzewa i krzewy), rośliny zielne. Należy do niej 16 rzędów roślin okrytonasiennych.

Wykaz rodzajów

1. Przedstawiciele flory Polski:

grubosz (Crassula L.)

rojnik, (Sempervivum L.)

rojownik (Jovibarba), wg niekórych autorów uważany za synonim rojnika

rozchodnik (Sedum L.)

różeniec (Rhodiola L.)

2. Pozostałe taksony (rodzaje):

Do rodziny łącznie należy w zależności od ujęcia systematycznego 34–42 rodzajów roślin.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-07-11].
↑ Crescent Bloom: Crassulaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-07-11].
Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.