Grupa Inicjatywna PPR - Polski Serwis Naukowy

Grupa Inicjatywna PPR – powstała w czerwcu 1941 roku z upoważnienia Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej grupa polskich działaczy komunistycznych w ZSRR. Grupa ta podjęła inicjatywę utworzenia w Polsce partii komunistycznej. Kierowali nią Marceli Nowotko, Paweł Finder, Bolesław Mołojec, Jan Turlejski, inni działacze to między innymi Pinkus Kartin, Czesław Skoniecki, Lucjan Partyński, Anastazy Kowalczyk, Augustyn Micał, Feliks Papliński, Maria Rutkiewicz czy Józef Wieczorek. Grupa podkreślała potrzebę budowy frontu narodowego do walki z III Rzeszą czy obrony interesów mas pracujących i ich wyzwolenia z jarzma kapitalizmu. Samolot z pierwszym składem Grupy Inicjatywnej PPR rozbił się zaraz po starcie z lotniska pod Smoleńskiem 26 września 1941 roku. Jan Turlejski zginął 26 września 1941 podczas startu samolotu i do Polski nie dotarł (w tym wypadku zostali ranni również Skoniecki, Roman Śliwa i Jakub Aleksandrowicz). Zabitego Turlejskiego zastąpiła Maria Rutkiewicz; z grupy wycofano również Partyńskiego. Następnie I grupa inicjatywna została podzielona na dwie części. 28 grudnia 1941 roku sześcioro członków grupy (Nowotko, Finder, Mołojec, Kartin, Skoniecki i Rutkiewicz) zostało przerzuconych na spadochronach do kraju, koło wsi Wiązowna pod Warszawą. 5 stycznia 1942 roku grupa utworzyła Polską Partię Robotniczą. W nocy z 5 na 6 stycznia 1942 dołączyła do nich reszta grupy - Aleksandrowicz (zrzucony w powiecie Biała Podlaska, Augustyn Micał (zrzucony w rejon powiatu rzeszowskiego), Kowalczyk, Papliński i Śliwa (zrzuceni w powiecie koneckim). W nocy z 19 na 20 maja 1942 zrzucono na spadochronach tzw. Drugą Grupę Inicjatywną, w skład której wchodzili: Małgorzata Fornalska, Szyfra Goldszlak vel Jadwiga Ludwińska, Piotr Drążkiewicz, Aleksander Kowalski, Janek Krasicki, Jan Gruszczyński i 2 radiotelegrafistów: Mordka vel Mieczysław Hejman i Wacław Stec. Po przybyciu do kraju Grupa Inicjatywna nawiązała łączność radiową z centralą GRU.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Źródła

Encyklopedia popularna PWN, 1992, ISBN 83-01-10416-3

Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003.

Józef Bolesław Garas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942-1945, Warszawa 1971.

Polska według komunistów (artykuł w serwisie trybuna.com.pl)

Linki zewnętrzne

Artykuł o polskich komunistach podczas II wojny światowej na stronie IPN

Przypisy

Kronika XX wieku, 1991, ISBN 83-900331-0-0
Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003, s. 91.
Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza, droga do władzy 1941-1944 Warszawa 2003, s. 84.