Adżarowie (gruz. აჭარლები, Ačarlebi) - grupa etniczna w obrębie narodu gruzińskiego, zamieszkująca głównie wchodzącą w skład Gruzji Adżarię.
Gruziński Kościół Prawosławny - jeden z kanonicznych kościołów prawosławnych, będący równocześnie jednym z najstarszych kościołów chrześcijańskich. Założony został w I w. n.e. przez apostoła Andrzeja, który powołał w Atskuri pierwsze na ziemiach gruzińskich chrześcijańskie biskupstwo. Z tego względu określany jest jako kościół apostolski (jego oficjalna nazwa brzmi Gruziński Kościół Prawosławny i Apostolski, gruz. ქართული მართლმადიდებელი და სამოციქულო ეკლესია , Kartuli Martlmadidebeli da Samocikulo Ek'lesia). Najwyższa władza w Kościele należy do Świętego Synodu, na którego czele stoi Katolikos-Patriarcha Całej Gruzji (od 1977 roku jest nim Eliasz II, który nosi równocześnie tytuł arcybiskupa Mcchety i Tbilisi).
Ingilojcy – grupa etniczna, zamieszkująca na terenach historycznie należących do południowej Kachetii, zwanych Saingilo, obecnie części Azerbejdżanu, obejmującej trzy rejony (gachski, zakatalski i biełokański). Posługują się gwarą dialektu kacheckiego. Wyznają zarówno islam, jak i chrześcijaństwo i w zależności od tego deklarują się jako Gruzini lub Azerowie. Ich nazwa (ingiloj - nowo nawróceni), wiąże się z faktem, iż przyjęli islam dość niedawno, bo w XVII-XVIII wieku.
Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
Izrael (hebr.יִשְרָאֵל, Yisra'el, arab.إسرائيل, Isrā'īl), oficjalnie Państwo Izraela (hebr. מְדִינַת יִשְרָאֵל ?/i, Medinat Yisra'el, arab.دَوْلَةْ إِسْرَائِيل , Dawlat Isrā'īl) – kraj w Azji Zachodniej położony na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego. Graniczy na północy z Libanem, na północnym wschodzie z Syrią, na wschodzie z Jordanią i na południowym zachodzie z Egiptem. Przylega do niego również Autonomia Palestyńska, czyli Zachodni Brzeg oraz Strefa Gazy, której zewnętrzne granice są kontrolowane przez władze izraelskie. Izrael pomimo stosunkowo małej powierzchni jest dość zróżnicowany geograficznie[3]. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią Żydzi (75,0%)[2]. Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.
Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) – język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w Turcji, Rosji, USA i Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i Azerbejdżanie (Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez Swanów, Megrelów i Lazów.
Języki południowokaukaskie, kartwelskie – mała, licząca zaledwie 5 milionów użytkowników, rodzina językowa, obejmująca swym zasięgiem tereny Kaukazu Południowego, głównie Gruzji (gruz. Sa-katvel-o), od której zresztą pochodzi nazwa rodziny. Językami kartwelskimi posługuje się też rdzenna ludność obecnie należącej do Turcji Lazyki oraz zamieszkujący okolice obwodu zakatalskiego w Azerbejdżanie gruzińscy Ingilojcy. Ponadto w Iranie po dziś dzień żyje 50-tysięczna wspólnota potomków Gruzinów, przesiedlonych z Kachetii do Fejerdanu przez Abbasa I, szacha Persji w 1612 r., pamiętająca język swych przodków. W przeszłości dialektami kartwelskimi miała się również posługiwać ludność wybrzeża trabzońskiego. Języki kartwelskie są przedmiotem badań kartwelistyki.
Kartwelowie, ludy kartwelskie – grupa rdzennych ludów, zamieszkująca Kaukaz Południowy, głównie Gruzję – w której to stanowią większość. W ich skład wchodzą:
Gruzini (gruz.: ქართველები - Kartwelebi) − naród kartwelski, zamieszkujący głównie Gruzję (4 mln), a także Turcję (1,5 mln), Rosję 300 tys. oraz Stany Zjednoczone (140 tys.). Posługuje się językiem gruzińskim, który należy do kartwelskiej rodziny językowej. Dominującym wyznaniem wśród Gruzinów jest prawosławie.
NOWE PUBLIKACJE
