Gurjewsk - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 54°47′N 20°37′E / 54.783, 20.617

Gurjewsk (ros. Гурьевск, lit. Romuva, niem. Neuhausen, pol. Romnowo), miasto w obwodzie kaliningradzkim, położone 7 km na płn. od Kaliningradu. Stolica rejonu gurjewskiego.

Liczba mieszkańców - 11,2 tys. osób (2005).

Średniowieczne Neuhausen było własnością kapituły sambijskiej, która wybudowała tu zamek przypuszczalnie w pierwszych latach XIV wieku. Zamek ten po 1525 był letnią rezydencją księcia Albrechta. Zamek w znacznej części zachował się do czasów współczesnych, podobnie jak gotycki kościół parafialny, od XVI w. do 1945 ewangelicki, po 1990 przekazany Kościołowi Nowoapostolskiemu. W Neuhausen urodził się Albrecht Fryderyk Hohenzollern.

Goleniów (niem. Gollnow) – miasto w zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie goleniowskim, położone nad rzeką Iną, 35 km na północny wschód od Szczecina. Członek Nowej Hanzy. Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Goleniów i dziesiątym ośrodkiem miejskim województwa (pod względem liczby ludności). Nieopodal biegną drogi krajowe nr 3 i 6, a w pobliskich Glewicach znajduje się port lotniczy Szczecin-Goleniów.

Albrecht Fryderyk Hohenzollern (Albert Fryderyk) (ur. 29 kwietnia 1553, Neuhausen (obecnie Gurjewsk), zm. 27 sierpnia 1618, Fischhausen (pol. Rybaki, obecnie Primorsk w obwodzie kaliningradzkim)) – syn księcia Albrechta i Anny Marii Brunszwickiej; książę pruski w latach 1568-1578. Ostatni Hohenzollern z linii pruskiej.

W rejonie znajduje się cywilny port lotniczy Kaliningradu i obwodu, Chrabrowo (ros. Храброво, niem. Powunden, ang. Khrabrovo), położony 17 km na płn. od miasta. Inne interesujące miejscowości rejonu gurjewskiego, to m. in. Marjino, Nizowje i Rodniki.

Od 2005 partnerskie miasto Goleniowa.

Albrecht Hohenzollern (ur. 17 maja 1490, zm. 20 marca 1568 w Tapiawie) – ostatni wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1511-1525. Wystąpił z niego razem ze znaczną liczbą innych rycerzy, co praktycznie zakończyło działalność zakonu w Prusach. 10 kwietnia 1525 złożył hołd lenny królowi Polski Zygmuntowi Staremu w Krakowie (nazwany później hołdem pruskim) i od tego czasu, aż do śmierci w 1568 r. sprawował władzę książęcą w dawnym państwie zakonnym przemianowanym na Prusy Książęce.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Zobacz też: Prusy Książęce

Bibliografia

Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952

Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)

Carl von Lorck, Dome, Kirchen und Klöster in Ost- und Westpreussen. Nach alten Vorlagen, 2. unver. Aufl., Frankfurt am Main, Weidlich, 1982, ISBN 3-8035-1163-1

Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn, Remix, 1992, ISBN 83-900155-1-X

Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5

Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998, ISBN 3-88042-849-2