|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Antropologowie od dawna są przekonani, że zmiany w kształcie czaszki człowieka na przestrzeni czasu zachodziły niezależnie od siebie, ale nowe wyniki badań przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół naukowców pokazują, że jednak mogło być inaczej.
Po przeanalizowaniu unika... Zmarł prof. Kornel Gibiński - nestor polskiej medycyny, wybitny autorytet w dziedzinie chorób wewnętrznych i farmakologii klinicznej. We wrześniu skończyłby 97 lat. Informacja o śmierci profesora znalazła się w sobotę na... W ramach badań finansowanych ze środków unijnych dokonano alarmujących odkryć, które pokazują, że niemal 50% mew śródziemnomorskich jest nosicielami bakterii odpornych na niektóre antybiotyki. Ponieważ ptaki te, ku pewnemu zaskoczeniu, prezentują te same modele... Na zespoły mielodysplastyczne choruje co roku więcej osób niż na białaczki, ale są one mało znane nawet lekarzom, dlatego wykrywa się je za rzadko i za późno - mówili hematolodzy 24 listopada na konferencji prasowej w Warszawie. Zorganizowano ją w ramach kampanii ,... Podwyższony poziom kwasu moczowego w organizmie może spowalniać rozwój choroby Parkinsona, poważnego schorzenia, które stopniowo niszczy obszary mózgu odpowiedzialne za ruch i emocje - wynika z najnowszych analiz amerykańskich. Artykuł na ten temat ukaż...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Guz - medycyna Czy wiesz że...? Guz liściasty (łac. tumor phylloides, ang. phyllodes tumor) – nowotwór gruczołu mlekowego, w większości przypadków łagodny. Zmiany złośliwe mają tendencję tylko do lokalnych nawrotów, naciekając podścielisko. Białaczka (łac. leucaemia) - nazwa grupy chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Nazwa historycznie wywodzi się od białawego koloru próbki krwi chorego na ostrą białaczkę. Białaczka charakteryzuje się ilościowymi i jakościowymi zmianami leukocytów we krwi, szpiku i narządach wewnętrznych (śledzionie, węzłach chłonnych). Występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet w proporcji 3:2. Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie. Wzrost czaszki człowieka trwa nie tylko podczas życia płodowego, ale także przez 6 następnych lat. Możliwości wzrostu szybko jednak maleją, szczególnie po skostnieniu łączno-tkankowych ciemiączek. 
 Guz (z łac. tumor – 1. „obrzmienie”, 2. „guz”, 3. „wzgórek, wzniesienie”) – ogólnie każde nietypowe uwypuklenie, opór przy palpacji, odgraniczone ognisko w badaniu obrazowym, itp. o nieznanym (tzn. niezdiagnozowanym) pochodzeniu. Kaszak (łac. atheroma, steatoma) – torbiel zastoinowa, tworząca się w obrębie mieszków włosowych i gruczołów łojowych. Częsta jest na skórze głowy, tułowia, na mosznie i wargach sromowych większych. Jest to guz lub guzek koloru cielistego z lekko żółtym zabarwieniem, średnicy od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Spoistość kaszaka jest różna, od zmian miękkich do umiarkowanie twardych; ma gładką powierzchnię i jest przesuwalny wobec podłoża. Często widoczny jest na jego powierzchni ciemny punkt wskazujący na zaczopowany przewód mieszka włosowego. Zawartość torbieli wydostaje się samoistnie wskutek jej pęknięcia lub przez wyciśnięcie zmiany, jest żółtawa i cuchnąca. Kaszak może ulec nadkażeniu bakteryjnemu i wywołać zmiany zapalne w otaczających tkankach.
Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie 6-8 g. Jajniki leżą wewnątrz jamy otrzewnej przy bocznych ścianach miednicy na tylnej powierzchni wiązadeł szerokich macicy, do których przywiązane są za pomocą krótkich krezek. Górne bieguny jajników objęte są przez jajowody. Jajniki służą podwójnemu celowi – wytwarzaniu komórek jajowych oraz wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych, estrogenów, progesteronu, relaksyny i androgenów. W dokumentacji lekarskiej i w medycynie klinicznej słowo „guz” jest używane na ogół w czterech przypadkach:
Ponadto wyrazu „guz” (łac. tuber) i „guzowatość” (łac. tuberositas) używa się: Rak (łac. carcinoma, z łac. cancer – "rak, krab", z gr. καρκινος /karkinos/ – "rak, krab morski") – nazwa grupy chorób nowotworowych będących nowotworami złośliwymi wywodzącymi się z tkanki nabłonkowej.
Grasica (łac. glandula thymus) to gruczoł znajdujący się w śródpiersiu przednim, tuż za mostkiem. Otoczony jest torebką łącznotkankową. Zbudowany jest z kory podzielonej na zraziki przegrodami łącznotkankowymi i z rdzenia wspólnego dla wszystkich zrazików kory. Zrąb tego narządu stanowią, w przeciwieństwie do innych narządów limfatycznych, komórki nabłonkowe pochodzenia endodermalnego. Charakterystycznymi cechami grasicy są: zjawisko inwolucji, czyli gromadzeniu się w narządzie tkanki tłuszczowej żółtej, oraz występowanie w części rdzennej tzw. ciałek Hassala. Grasica produkuje hormony takie jak: tymozyna, THF, tymulina, tymostymulina. (1) W znaczeniu pierwszym guzami w szczególności mogą być: (2) W znaczeniu drugim używane są np. takie określenia grupowe jak: wewnątrzczaszkowe „guzy nadnamiotowe” i „guzy podnamiotowe” (dla określenia różnic klinicznych w objawach i postępowaniu klinicznych w guzach mózgu zlokalizowanych nad i pod namiotem móżdżku), „guz kąta mostkowo-móżdżkowego” (łac. tumor anguli pontocerebrallis, najczęściej nerwiak osłonkowy), „guzy hormonalnie czynne” (tj. wytwarzające w nadmiarze hormony), guzy kościotwórcze (dla nowotworów wytwarzających osteoid), itp. Palpacja (łac. palpatio), inaczej omacywanie, badanie dotykiem – metoda diagnostyki medycznej, która polega na takim macaniu palcami, aby wyczuć rozmiar, kształt, twardość lub położenie określonej struktury anatomicznej. Palpacja jest używana przez lekarzy, a także kręgarzy w badaniu narządów: głównie klatki piersiowej i brzucha, a także do pomiaru pulsu. Palpacja szyjki macicy jest wykorzystywana w metodach naturalnego planowania rodziny.
Chłoniaki (łac. Lymphoma) – to choroby nowotworowe, wywodzące się z układu chłonnego (limforetikularnego). Najczęściej objawiają się powiększeniem węzłów chłonnych lub wątroby i śledziony. Wszystkie chłoniaki są nowotworami złośliwymi, jednak wyróżnia się postacie o mniejszej i większej złośliwości. Chłoniaki przebiegające z zajęciem szpiku nazywane są białaczkami. Chłoniaki leczone są głównie chemioterapią. W postaciach zlokalizowanych możliwe jest leczenie operacyjne. (3) W obecnych klasyfikacjach nowotworów wyraz „tumor” jako część nazwy szczegółowej nowotworu jest coraz rzadziej stosowany i raczej jest utrzymywany ze względów historycznych, np. guz mieszany ślinianki czyli gruczolak wielopostaciowy (łac. tumor mixtus albo adenoma polymorphum), guz liściasty sutka czyli włókniakogruczolak obfitokomórkowy sutka (łac. tumor phyllodes albo fibroadenoma cellulare vel proliferans mammae), guz kościogubny (łac. tumor gigantocellularis, osteoclastoma), guz Krukenberga (przerzut raka przewodu pokarmowego do jajnika), guz Wilmsa czyli nerczak płodowy albo niedojrzały (łac. ang. nephroblastoma), nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (łac. tumores stromales gastrointestinales, ang.: gastrointestinal stromal tumors – GIST), itp. Hormon (od gr. ὁρμάω hormao - rzucam się naprzód, pędzę) – związek chemiczny, który jest wydzielany przez gruczoły lub tkanki układu hormonalnego. Funkcją hormonu jest regulacja czynności i modyfikacja cech strukturalnych tkanek leżących w pobliżu miejsca jego wydzielania lub oddalonych, do których dociera poprzez krew (wyjątkiem są tzw. hormony lokalne). Istnieją także takie hormony, które wywierają wpływ na funkcjonowanie wszystkich tkanek organizmu.
Nerwiakowłókniak (łac. neurofibroma, ang. neurofibroma) – guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego, wywodzący się z komórek Schwanna. Zwykle mnogi, powstaje z osłonek nerwów skóry całego ciała, a także unerwiających narządy wewnętrzne i z nerwów czaszkowych. Nerwiakowłókniaki mogą ulegać transformacji złośliwej. Guzy te stanowią część obrazu klinicznego fakomatoz: choroby Recklinghausena, czyli nerwiakowłókniakowatości typu 1, i nerwiakowłókniakowatości typu 2. (4) W znaczeniu czwartym mianem guza (łac. nodus, tumor) określa się zmiany skórne uwypuklające się znacznie nad powierzchnię skóry, sięgające do głębokości skóry właściwej, o średnicy powyżej 2 cm. Są to zwykle nowotwory (np. włókniak skóry, włókniak miękki skóry, nerwiakowłókniak itp.), zmiany zapalne (rumień guzowaty) lub torbiele (kaszak, torbiel naskórkowa). Przepuklina (łac. hernia) – patologiczne uwypuklenie zawartości jamy ciała (najczęściej jamy brzusznej) przez otwór w powłokach, w miejscu zwanym miejscem o obniżonej oporności (łac. locus minoris resistentiae).
Hamartoma (łac. hamartoma, z gr. αμάρτωμα = błąd, ang. hamartoma) – guz o charakterze nienowotworowym, będący zaburzeniem rozwojowym. Hamartoma zbudowany jest z dojrzałych tkanek normalnie występujących w danym narządzie, ale chaotycznie rozmieszczonych w guzie, nierzadko w zaburzonych proporcjach ilościowych. Hamartoma występują w różnych narządach – często są rozpoznawane w płucach (hamartoma pulmonis), na zdjęciach przeglądowych klatki piersiowej dają obraz cienia okrągłego; hamartoma podwzgórza (hamartoma hypothalami) może być objawowy, wywierając ucisk na sąsiadujące struktury mózgowia i zaburzając ich czynność. Guzy te mogą stanowić część obrazu klinicznego zespołów wad wrodzonych, np. liczne hamartomata są charakterystyczne dla zespołu Cowden i stwardnienia guzowatego. Stan w którym występują liczne hamartoma określa się jako hamartomatosis. (5) Nazwy anatomiczne z użyciem rzeczownika „guz”, najczęściej dotyczą struktur kostnych, np. „guz ciemieniowy” (łac. tuber parietale), „guz czołowy” (łac. tuber frontale), ale także struktur nerwowych, np.: „guz popielaty” (łac. tuber cinereum), „guz robaka” (łac. tuber vermis) i innych narządów, np. „guz sieciowy wątroby” (łac. tuber omentale hepatis) Ciąża, brzemienność – u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy okres od zapłodnienia do porodu oraz całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej samicy.
Guz Krukenberga (łac. tumor Krukenbergi) – guz jajnika, będący przerzutem ze zmiany pierwotnej, którą jest głównie sygnetowaty rak żołądka, rak jelita grubego oraz inne raki przewodu pokarmowego. Około 3/4 tych raków pochodzi z ogniska pierwotnego w żołądku, które może być mikroskopijnej wielkości i pozostaje niewykryte nawet po owarektomii z powodu przerzutów. Rokowanie w guzie Krukenberga jest złe. Termin „guz” występował w najdawniejszych dziełach medycznych i stopniowo zakres stosowania tego słowa ulegał zawężeniu. W najdawniejszych czasach „obrzmienie” uznawano za jeden z kardynalnych objawów zapalenia a termin „tumor” często był synonimem dla łac. słowa inflammatio (zapalenie). Bardziej szczegółowe rozróżnienie rodzajów guzów przedstawił rzymski lekarz Galen (131–201) w swojej rozprawie De tumoribus praeter naturam wyróżniając ponad dziesięć typów różnych guzów, zarówno nowotworowych, jak i zapalnych, które nazwał rozmaitymi terminami greckimi. Uściślenia terminu "tumor" oraz rozróżnienia pomiędzy guzami nowotworowymi i innymi (ropniami, guzami zapalnymi i innymi) dokonał w 1809 r. ang. chirurg John Abernethy (1780–1848). Wielotorbielowatość nerek (zwyrodnienie torbielowate nerek, łac. degeneratio polycystica renum, ang. polycystic kidney disease, PKD) – uwarunkowane genetycznie występowanie torbieli kory i rdzenia nerki. Dwa główne typy wielotorbielowatości nerek są klasyfikowane według ich wzorów dziedziczenia. Wyróżnia się wielotorbielowatość nerek dziedziczoną autosomalnie dominująco (ang. autosomal dominant polycystic kidney disease, ADPKD) i postać autosomalną recesywną (ang. autosomal recessive polycystic kidney disease, ARPKD). Występuje u ludzi i innych organizmów. Wielotorbielowatość nerek charakteryzuje się obecnością licznych torbieli w obu nerkach. Choroba zajmuje również wątrobę, trzustkę, rzadko serce i mózg.
Patomorfologia - dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem, klasyfikacją oraz czynnikami prognostycznymi chorób na podstawie zmian morfologicznych w tkankach i narządach. Jako dyscyplina teoretyczna wywodzi się z anatomii patologicznej zajmującej się badaniem nieprawidłowych (patologicznych) odstępstw od prawidłowej budowy ciała (R. Virchow). Obecnie w piśmiennictwie patomorfologicznym używane są m.in. następujące pojęcia: Wymienione grupy guzów często nakładają się znaczeniowo na siebie. Ich wyodrębnienie i grupowanie pojęciowe wynika z odrębności biologicznych, specyfiki leczenia, sposobów diagnostyki, różnic histogenetycznych oraz z wielu innych powodów. Tętniak (łac. aneurysma, ang. aneurysm lub aneurism z gr. ana- w górę, więcej, eurys szeroki, aneurynein rozszerzać) - wypełnione krwią, ograniczone poszerzenie światła naczynia krwionośnego (tętnicy, wyjątkowo rzadko żyły).
Włókniak (łac. fibroma) – nowotwór łagodny powstały z tkanki łącznej. Wyróżnia się włókniaki miękkie (łac. fibroma molle) i włókniaki twarde (łac. fibroma durum, dermatofibroma, fibrosis nodularis subepidermalis). Przypisy
Zobacz też  Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii. Namiot móżdżku (łac. tentorium cerebelli) - wypustka opony twardej mózgu oddzielająca częściowo tylny dół czaszki od pozostałej części jamy czaszki. Powstaje w ten sposób przestrzeń nadnamiotowa (zawierająca mózg) i podnamiotowa (zawierająca móżdżek i większą część pnia mózgu). Pień mózgu przechodzi przez wcięcie namiotu - połączenie pomiędzy przestrzenią nad- i podnamiotową.
Edward Szczeklik (ur. 18 czerwca 1898 w Pilźnie, Podkarpacie, zm. 3 czerwca 1985 we Wrocławiu) – lekarz, specjalista chorób wewnętrznych, kardiolog, profesor medycyny.
Czy wiesz że...? beta Kornel Gibiński (ur. 7 września 1915 w Krakowie) - polski lekarz, profesor doktor habilitowany nauk medycznych, członek rzeczywisty PAN, gastroenterolog.
Anatomia (z gr. anatome, od ana-temnein → rozcinać) – dział biologii, nauka zajmująca się badaniem makroskopowej budowy i kształtu ciała żywych organizmów. Termin pochodzi od greckiego słowa anatemein - rozcinać, rozczłonkowywać - gdyż na tym właśnie polegała najstarsza metoda badania.
Móżdżek - (łac. cerebellum) część mózgowia występująca u wszystkich kręgowców, odpowiadająca za koordynację ruchów i utrzymanie równowagi ciała.
Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenami i antyonkogenami. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.
Tarczyca (łac. glandula thyroidea) – nieparzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego umiejscowiony u ssaków w przednio-dolnej części szyi. Zbudowany jest z dwóch płatów bocznych połączonych wąską cieśnią (węziną). Czasami występuje także trzeci płat – piramidowy.
Gruczoł mlekowy (łac. glandula lactifera) lub sutkowy (łac. glandula mammaria), pot. pierś – największy gruczoł skórny człowieka, jeden z parzystych narządów, rozwijający się u kobiet w okresie pokwitania. Gruczoł mlekowy jest nazywany sutkiem (łac. mamma), jednak określenie "sutek" bywa również traktowane jako synonim brodawki sutkowej, która jest częścią tego gruczołu, bezpośrednio wydzielającą mleko.
Sutek jest wyniosłością w kształcie półkuli lub stożka; u młodych kobiet leży na wysokości od III do VII żebra, spoczywa głównie na powierzchni mięśnia piersiowego większego – jedynie niewielka część boczna leży na powięzi mięśnia zębatego przedniego. U kobiet karmiących sutki zwykle się powiększają i sięgają niżej. Między sutkami znajduje się zmiennej szerokości podłużna szczelina, anatomicznie nazywana zatoką sutkową (sinus mammarum).
Macica (łac. uterus) – narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
