Gwarancje ubezpieczeniowe - Polski Serwis Naukowy

Gwarancja ubezpieczeniowa jest jedną z czynności ubezpieczeniowych. Stanowi pisemne zobowiązanie zakładu ubezpieczeń (gwaranta) do wypłaty na rzecz beneficjenta gwarancji (gwarantariusza) określonej sumy pieniężnej, na wypadek wystąpienia określonego w umowie gwarancyjnej zdarzenia losowego.

Wadium - kaucja, zastaw. Jest to określona suma pieniędzy składana w poczet zabezpieczenia dotrzymania warunków danej umowy. Wadium wpłacane jest zazwyczaj przy przetargach (licytacjach) na rzecz organu organizującego przetarg, gdzie oferent składa swoją propozycję cenową.

Swoboda umów to zasada prawa zobowiązań polegająca na przyznaniu podmiotom prawnym ogólnej możliwości zawierania i kształtowania treści umów w granicach zakreślonych przez prawo. Na swobodę umów składają się cztery elementy:

Istota umowy gwarancyjnej

Umowa gwarancyjna zawierana jest pomiędzy gwarantem a zleceniodawcą (dłużnikiem). Jest umową nienazwaną. Posiada oparcie prawne przede wszystkim w zasadzie swobody zawierania umów, zatem w dużej mierze ukształtowana została przez praktykę. Istotne jest to, że gwarant nie może odwoływać się do stosunku podstawowego (kontraktu) łączącego dłużnika (zleceniodawcę) z wierzycielem (beneficjentem). Może natomiast bez ograniczeń powoływać wszelkie zarzuty wynikające ze stosunku łączącego go z beneficjentem.

Umowa nienazwana - w polskim prawie za umowę nienazwaną uważa się wszystkie umowy, niebędące umowami nazwanymi. Ze względu na zasadę swobody umów, stosunki prawne regulowane umową nienazwaną kreowane są przez strony w sposób dowolny i odpowiadający stronom (przeciwnie do umów nazwanych, regulowanych w części szczególnej Kodeksu cywilnego). Treść umowy nienazwanej nie powinna być sprzeczna z prawem, tzn. jej cel, zapisy i efekty nie mogą naruszać żadnych przepisów prawa. Z zasad stosowanych przy tworzeniu umów nienazwanych korzystać można przy kreowaniu treści umów mieszanych, tj. złożonych z elementów umów nazwanych i umów nienazwanych, lub umowy nienazwanej z umową nienazwaną.

Umowa ubezpieczenia – uregulowana w kodeksie cywilnym umowa, na podstawie której ubezpieczyciel, w zakresie działania swojego przedsiębiorstwa, zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

                             zakład ubezpieczeń (gwarant)
                               /                      \
   wypłata sumy pieniężnej    /                        \   umowa gwarancyjna                    
                             /                          \ 
                            /                            \
                     wierzyciel----------------------dłużnik
                    (beneficjent)      kontrakt   (zleceniodawca)

Rodzaje gwarancji ubezpieczeniowych

W praktyce obrotu gwarancja ubezpieczeniowa ma szerokie zastosowanie, aczkolwiek przepisy prawa wzmiankują o niej tylko w kilku sytuacjach. W szczególności wyróżnić można następujące rodzaje gwarancji:

gwarancja ubezpieczeniowa zapłaty wadium

gwarancja ubezpieczeniowa należytego wykonania kontraktu

gwarancja ubezpieczeniowa właściwego usunięcia wad lub usterek

gwarancja ubezpieczeniowa zwrotu zaliczki

Gwarancja ubezpieczeniowa a umowa ubezpieczenia

zawieranie umów gwarancji ubezpieczeniowych i umów ubezpieczenia należy do jednej kategorii czynności ubezpieczeniowych, jednakże są to odmienne pojęcia i zamienne ich używanie jest błędem

przy gwarancji ubezpieczeniowej, zakład ubezpieczeń nie wyrównuje szkody, lecz jedynie wypełnia zobowiązanie polegające na wypłacie konkretnej sumy pieniężnej (sumy gwarancyjnej)

w przypadku gwarancji ubezpieczeniowej, w odróżnieniu od umowy ubezpieczenia, zobowiązanie gwaranta przyjmuje zwykle postać zobowiązania nieodwołalnego i bezwarunkowego, co oznacza, że wypłata odszkodowania nie jest zależna od braku uchybień dłużnika wobec gwaranta czy beneficjenta wobec dłużnika

Przypisy

art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej
art. 353 KC