Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
"Cudowna" gwiazda znów jest widoczna
Jedna z najbardziej znanych gwiazd zmiennych naszego nieba - Mira Ceti - znów jest widoczna gołym okiem i wciąż jaśnieje - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. W sierpniu 1596 roku David Fabriciu...
 
Rzadka gwiazda magnetyczna wychodzi z ukrycia w spektakularnym stylu
Jak podaje w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society międzynarodowy zespół naukowców, kilka teleskopów zarejestrowało ogromny rozbłysk pochodzący z rzadkiego typu gwiazdy zwanej magnetarem. Magnetar ten, oznaczony SGR 0501+4516, znajduje się 15...
 
Konferencja "50 lat zaćmień U Geminorum"
5 grudnia w Centrum Astronomicznym PAN w Warszawie odbędzie sie konferencja z okazji 50-lecia odkrycia zaćmień U Geminorum - informuje  dr hab. Arkadiusz Olech - jeden z organizatorów konferencji. Gwiazdy kataklizmiczne to szeroka klasa obi...
 
35. rocznica Czerwca '76
25 czerwca 1976 r. w wielu zakładach pracy zorganizowano strajki w związku z ogłoszoną przez rząd podwyżką cen. Do największych wystąpień robotniczych doszło w Radomiu, Ursusie i Płocku. Protesty brutalnie stłumiła milicja...
 
21 czerwca początek lata
Astronomiczne lato rozpocznie się w poniedziałek o godz. 13.28 naszego czasu, kiedy to Słońce wstąpi w znak Raka - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Pory roku zawdzięczamy o...

Reklama:


Gwiazdozbiór Bliźniąt

Czy wiesz że...?
Zestawienie to zawiera gwiazdy o wielkości gwiazdowej do 6,5 magnitudo w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Dodatkowo uwzględniono w nim inne ciekawe obiekty gwiazdowe.

Gwiazda zmiennagwiazda, która w znaczący sposób zmienia swoją jasność. Ogólnie rzecz biorąc, każda gwiazda wykazuje drobne fluktuacje jasności, ale są one w większości przypadków praktycznie niezauważalne – na przykład jasność Słońca zmienia się o ok. 0,1% w 11-letnim cyklu.

Gwiazda zmienna półregularnagwiazda należąca do klasy czerwonych olbrzymów lub czerwonych nadolbrzymów posiadająca cechy podobne do miryd. Krzywa zmian jasności gwiazd półregularnych jest mało regularna oraz często posiada kilka nakładających się okresów i amplitud. Okresy regularnych zmian jasności przeplatają się z okresami wyraźnej nieregularności.

Bliźnięta (łac. Gemini, dop. Geminorum, skrót Gem) – jeden z bardziej charakterystycznych gwiazdozbiorów. Słońce przebywa na tle tego gwiazdozbioru od 21 maja do 21 czerwca.

Pochodzenie nazwy gwiazdozbioru Bliźniąt

Konstelacja ta znana była już od starożytności, przedstawia parę bliźniąt trzymających się za ręce, Kastora i Polluksa. Należeli oni do załogi statku Argonautów, byli synami Ledy, a ojcem każdego z nich był kto inny: Kastora – król Sparty Tyndareos, Polluksa – sam Zeus. Po śmierci Kastora jego brat Polluks chciał zrezygnować ze swej nieśmiertelności, byleby tylko móc być nadal ze swym bratem. Zeus postanowił rozwiązać ten problem, zezwalając obydwu na to, by naprzemiennie żyli jeden dzień wśród bogów i jeden dzień wśród gwiazd.

Księżyc (, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze, niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.

Radiant –- niewielki obszar lub punkt na sferze niebieskiej, w którym przecinają się przedłużone wstecz pozorne drogi meteorów należących do danego roju. Radiant to efekt skrótu perspektywicznego, któremu ulega strumień meteorów widziany z Ziemi.

Gwiazdy w gwiazdozbiorze Bliźniąt

Wybrane najjaśniejsze gwiazdy, w tym podwójne, wielokrotne i zmienne:

  • Kastor (Alfa Geminorum), gwiazda wielokrotna, składająca się z sześciu składników: układu dwóch gwiazd spektralnie podwójnych oraz niezwiązanego fizycznie z nimi układu podwójnego z czerwonym karłem, który jest gwiazdą podwójną zaćmieniową.
  • Polluks (Beta Geminorum), najjaśniejsza gwiazda w Bliźniętach (1,1 wielkości gwiazdowej)
  • Gamma Geminorum (Alhena), o jasności 1,9
  • Mi Geminorum (Tejat Posterior), o jasności 2,8
  • Epsilon Geminorum (Mebsuta), jasność 3,0
  • Eta Geminorum (Tejat Prior), również podwójna i zmienna półregularna, o jasności zmieniającej się w granicach 3,1-3,9 co 230 dni, z towarzyszem o jasności 8
  • Ksi Geminorum (Alzirr), jasność 3,35
  • Delta Geminorum (Wasat), jasność 3,5 z towarzyszem o jasności 8,1
  • Kappa Geminorum, podwójna – jasności składników 3,6 i 9,5
  • Lambda Geminorum, jasność 3,57
  • Theta Geminorum, jasność 3,6
  • Jota Geminorum, jasność 3,78
  • Dzeta Geminorum (Mekbuda), gwiazda podwójna i zmienna jednocześnie (cefeida o jasności 3,7-4,1 i okresie 10,2 dnia)
  • Ni Geminorum, jasność 4,2
  • 38 Geminorum, gwiazda podwójna, jasności składników 4,7 i 7,7.
  • Inne wybrane gwiazdy zmienne:

    Gromada gwiazd to ugrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem, tzn. miejscem i czasem powstania z tej samej materii międzygwiazdowej. Gwiazdy należące do jednej gromady mają identyczny skład chemiczny, są też wzajemnie związane siłami grawitacji. Cechą charakterystyczną gromady gwiazd jest jądro, w którym koncentracja gwiazd przewyższa znacznie koncentrację gwiazd w najbliższym otoczeniu gromady. Jądro gromady otacza obszar koronalny mniej bogaty w gwiazdy. Gromady wyróżniają się wśród ogólnego tła, tworząc wyraźne obiekty o pewnych cechach wspólnych lub zbliżonych.

    Mgławice to obłoki gazu i pyłu międzygwiazdowego lub bardzo rozległe otoczki gwiazd (dawniej również tak nazywano galaktyki). W przestrzeni kosmicznej liczne są niewidoczne obłoki gazu możliwe do wykrycia tylko dzięki analizie ich widma w niewidzialnych dla oka zakresach. Ośrodek międzygwiazdowy gromadzi się w spiralnych ramionach galaktyk i jest w ciągłym ruchu. Jego tworzywo stanowią w 99% wodór i hel, zaś reszta to inne gazy oraz pył. Do mgławic należą także obłoki molekularne składające się głównie z wodoru dwuatomowego i tlenku węgla. Mają one temperaturę ok. 10 K. Miejscami zbijają się w gęste skupiska będąc kolebką nowych gwiazd. Rozmiary, temperatura i skład molekularny obłoku determinują rozmiary i przebieg życia rodzących się gwiazd (np. mgławica Oriona).
  • R Geminorum, miryda
  • W Geminorum, cefeida klasyczna
  • X Geminorum, miryda
  • BU Geminorum, gwiazda zmienna nieregularna
  • Obiekty niegwiazdowe w gwiazdozbiorze Bliźniąt

    Oto wybrane gromady gwiazd i mgławice:

  • Messier 35 (NGC 2168) – jasna otwarta gromada gwiazd widoczna gołym okiem, o średnicy większej niż tarcza Księżyca
  • NGC 2392 (Mgławica Eskimos) – mgławica planetarna o jasności 8
  • NGC 2158 – otwarta gromada gwiazd
  • NGC 2129 – otwarta gromada gwiazd.
  • Roje meteorów

    W pobliżu Kastora (α Gem) znajduje się radiant jednego z bogatszych rojów meteorów, znanego jako Geminidy. Jego największa aktywność przypada na 14 grudnia (do 60 meteorów na godzinę).

    Tyndareos - w mitologii greckiej król Sparty, syn Perieresa i Gorgofony (wg innej wersji Ojbalosa i Batei), mąż Ledy, ojciec Heleny, Kastora i Poluksa, Klitajmestry, Timandry, Febe i Filonoe. Wypędzony przez swego brata, Hippokoona, odzyskał tron dzięki pomocy Heraklesa. Pod wpływem namowy Odyseusza zobowiązał zalotników (Odyseusza, Menesteusza, Ajaksa, Patroklosa, Idomeneusa oraz Menelaosa) starających się o rękę Heleny, że w razie potrzeby pospieszą na pomoc temu, kogo ona wybierze na męża.

    Geminidy (GEM) – rój meteorów, o radiancie w okolicy Kastora, jednej z najjaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Bliźniąt, powstały w wyniku rozpadu planetoidy 3200 Phaethon.

    Zobacz też

    Commons in image icon.svg
    Wikisłownik
    Zobacz hasło Bliźnięta w Wikisłowniku
  • lista gwiazd w gwiazdozbiorze Bliźniąt
  • alfabet grecki, astronomia, Geminga, Bliźnięta
  • wielkość gwiazdowa
  • Bibliografia

  • J. Desselberger, J. Szczepanik: Tablice astronomiczne z przewodnikiem po gwiazdozbiorach. Bielsko-Biała: Wydawnictwo PARK, 2002, s. 67–69. ISBN 83-7266-156-1. 
  • Wielkość gwiazdowa – pozaukładowa jednostka miary stosowana do oznaczania blasku gwiazd (nie mylić z jasnością) i innych podobnych ciał niebieskich. Jednostką wielkości gwiazdowej jest magnitudo (oznaczenie m lub mag). Zazwyczaj w fizyce do wyrażenia wartości natężenia światła używa się luksów, jednakże ze względów praktycznych i historycznych w astronomii stosuje się nadal magnitudo.

    Gwiazdozbiór (konstelacja) to grupa gwiazd zajmujących określony obszar sfery niebieskiej. Z czasem gwiazdy te połączono w symboliczne kształty i nadano im nazwę pochodzącą z mitologii (np. gwiazdozbiór Centaura, Cefeusza itp). Gwiazdy tworzące gwiazdozbiór nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.





    Czy wiesz że...? beta

    Gromada otwarta – grupa nawet do kilku tysięcy luźno połączonych grawitacją gwiazd (w odróżnieniu od gromad kulistych, które są ciasno skupione), powstałych z jednej olbrzymiej chmury molekularnej. Gromady otwarte znajdują się wyłącznie w spiralnych i nieregularnych galaktykach, gdzie wciąż odbywa się proces powstawania gwiazd. Zwykle ich wiek nie przekracza kilkuset milionów lat. Podczas swojej wędrówki wokół centrum galaktyki, gromady otwarte są narażane na bliski kontakt z innymi gromadami, chmurami gazu – mogą wtedy widocznie zmieniać kształt lub nawet wytracać poszczególne gwiazdy.
    Zeus (także Dzeus, gr. Ζεύς, nowogr. Δίας Dias, łac. Jupiter) – najwyższy z bogów w mitologii greckiej. Syn Kronosa i Rei. Grecki bóg Nieba i Ziemi. Bóg pogody; władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi. Strzegł prawa i porządku na świecie, bezlitośnie karząc przestępców, a zwłaszcza morderców, krzywoprzysięzców i zdrajców. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowała go nimfa Amalteja o koziej postaci.
    Astronomia (gr. ἀστρονομία Astronomía) – nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem). Astronomia, a ściślej jej dział zwany kosmologią, zajmuje się także Wszechświatem jako całością. Nazwa astronomia pochodzi z greki: ἄστρον astron (gwiazda) + νόμος nómos (prawo).
    Gamma Geminorum, Alhena (γ Gem) – trzecia co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt (wielkość gwiazdowa: 1,93). Odległa od Słońca o ok. 105 lat świetlnych.
    Dopełniacz (łac. genetivus) - forma używana w relacjach przynależności, jak np. w wyrażeniu kot Ali. W języku polskim ma o wiele szersze zastosowanie - używany jest zamiast biernika przy czasownikach w formie przeczącej, przy wielu innych, np. udzielić wywiadu, oraz zastępuje nieistniejący już ablativus na zasadzie tzw. synkretyzmu przypadków, przejąwszy przy tym również podległość czasownikom rządzącym pierwotnie ablatiwem (np. używać czegoś).
    Słońce (łac. Sol) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety oraz mniejsze ciała niebieskie. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.
    Gwiazda wielokrotna – układ gwiazd, które znajdują się w niedalekiej odległości w przestrzeni (układy fizycznie wielokrotne) lub na nieboskłonie (układy optycznie wielokrotne).
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.