György Kurtág - Polski Serwis Naukowy

György Kurtág (ur. 19 lutego 1926 w Lugoj, Rumunia) - węgierski kompozytor, pianista i nauczyciel muzyki kameralnej.

Talent

Według wielu jest to najbardziej znaczący i najszerzej znany w świecie kompozytor od czasów Bartóka.

Dotychczasowe życie

Spadkobierca Bartóka rozpoczął swą edukację muzyczną w 1940 r. w Timişoarze (węg. Temesvár). Nauki gry na fortepianie pobierał od Magdy Kardos, kompozytorstwa natomiast uczył się od Maxa Eisikovitsa.

W następstwie II wojny światowej przeprowadził się na Węgry. W Szkole Głównej Muzycznej uczyli go m.in. Ferenc Farkas, Sándor Veress, Pál Kadosa, jak też Leó Weiner, który uczył Kurtaga muzyki kameralnej. W 1951 uzyskał dyplom w klasie fortepianu i muzyki kameralnej, a w 1955 w klasie kompozytorskiej. W latach 1957-8 uczył się w Paryżu u Marianne Stein, uczęszczał też na lekcje Dariusa Milhauda oraz Oliviera Messiaena.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Berlin Zachodni (niem. West-Berlin, Berlin-West, Westberlin) – zachodnia część Berlina w latach 1949-1990, na którą składały się sektory okupowane przez aliantów zachodnich, od północy: francuski, brytyjski i amerykański – łącznie stanowiły one enklawę na terytorium NRD zarządzaną przez aliantów zachodnich.

Od 1958 był nauczycielem w liceum muzycznym im. Béli Bartóka, potem pracował jako korepetytor przy Krajowej Filharmonii. Od 1967 uczył w Akademii Muzycznej najpierw na kierunku fortepianu, a potem muzyki kameralnej.

W 1971 rozpoczął roczny pobyt w Berlinie Zachodnim w ramach programu artystycznego DAAD.

W latach 1986 - 1993 nauczał w Akademii Muzycznej już tylko w małym wymiarze godzin.

Béla Bartók (ur. 25 marca 1881 w Nagyszentmiklós, zm. 26 września 1945 w Nowym Jorku) – węgierski kompozytor i pianista, uważany za jednego z największych kompozytorów XX wieku. Jako badacz muzyki ludowej i autor analiz z tego zakresu jeden z prekursorów etnografii muzycznej.

Deutscher Akademischer Austauschdienst, DAAD (z niem. Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej) - największa wspólna organizacja niemieckich szkół wyższych wspierająca międzynarodową współpracę akademicką, przede wszystkim poprzez wymianę studentów i naukowców. Została założona 1 stycznia 1925 roku w Bonn, zawiesiła działalność w 1945 roku, a wznowiła w 1950. Programy DAAD są skierowane do wszystkich krajów i obejmują wszystkie dziedziny nauki. DAAD jest finansowana ze środków publicznych Republiki Federalnej Niemiec, głównie ze środków federalnych różnych ministerstw (przede wszystkim Ministerstwa Spraw Zagranicznych).

Począwszy od 1993 roku spędził dwa lata pracując z berlińskimi filharmonikami.

1995 - spędził rok w Wiedniu, prowadząc kurs mistrzowski w wiedeńskim Konzerthaus oraz komponując.

Począwszy od 1996 roku rozpoczął swą dwuletnią pracę w Holandii, otrzymuje zaproszenia od Sociéte Gaviniés, haskiego Royal Conservatory, Muziekcentrum Vredenburg w Utrechcie, amsterdamskiego Concertgebouw NV, od Nederlandse Operá, Schönberg Ensemble, Asko Ensemble, Orlando Quartet, Osiris Trió oraz od Reinbert de Leeuw.

Kompozytor (w jęz. łac. compositor) – twórca utworu muzycznego. Termin kompozytor odnosi się do twórców używających notacji muzycznej, piszących muzykę poważną lub filmową. W polskich uczelniach muzycznych kształci się studentów na kierunku kompozycja, lecz kompozytor nie musi być absolwentem takich studiów, jednak to oni właśnie dysponują pełnym warsztatem kompozytorskim obejmującym harmonię, kontrapunkt, instrumentację, analizę dzieła muzycznego itp.

Pál Kadosa (ur. 6 września 1903 w miejscowości Léva, zm. 30 marca 1983 w Budapeszcie) – węgierski kompozytor. Uczeń Zoltána Székelya i Zoltána Kodálya. Twórca oper Ludzie też się mylą (1947) i Przygoda w Huszt (1951).

Po nowszej pracy w Berlinie w 1999 wyjechał do Francji, gdzie pracował przez dwa lata w Ensemble Intercontemporai, dla paryskiego konserwatorium.

W 2002 bierze ślub we Francji.

W 1987 stał się członkiem Bawarskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz Berlińskiej Akademii Sztuki, od 2001 natomiast jest honorowym członkiem Amerykańskiej Akademii Literatury i Sztuki.

Na koncertach występuje regularnie ze swoją żoną, pianistką Mártą Kurtág. Jego dzieła są grane na całym świecie.

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

Węgry (węg. Magyarország) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej.

Dzieła

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Nagrody, wyróżnienia

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Linki zewnętrzne

Zdjęcie Kurtága przy fortepianie

Kurtág w encyklopedii RMF classic

Francuska strona o kompozytorze