Gyula Andrássy - Polski Serwis Naukowy

Gyula Andrássy

Gyula (Juliusz) Andrássy von Csíkszentkirály und Krasznahorka, węg. csíkszentkirályi és krasznahorkai gróf Andrássy Gyula (ur. 3 marca 1823 w Oláhpatak – w języku słowackim: Vlachovo, w języku niemeckim: Lambsdorf – w dzisiejszej Słowacji; zm. 18 lutego 1890 w Volosca (dziś część Opatii) w dzisiejszej Chorwacji) – węgierski szlachcic, austriacki hrabia i liczący się polityk w Cesarstwie Austro-Węgierskim. Jeden z najbliższych przyjaciół i powiernik cesarzowej Elżbiety znanej jako "Sissi", wolnomularz.

Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – ponadnarodowy ruch etyczny o swoistych strukturach organizacyjnych (m.in. trójkąty, loże, obediencje), który swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Kolorytu masonerii dodaje wielka liczba legend i spiskowych teorii na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Pochodził z bogatej węgierskiej rodziny magnackiej. Po ukończeniu studiów prawniczych w Peszcie został w 1847 r. wybrany posłem do sejmu węgierskiego. Od samego początku wyróżniał się tam wielką elokwencją i liberalnymi poglądami politycznymi, a przy tym zdecydowaną postawą węgierskiego patrioty. W 1848 r. zaangażował się w węgierską Wiosnę Ludów, obejmując funkcję administratora Komitatu Zemplén i wspierając oddziały Lajosa Kossutha. Po upadku powstania Andrassy, skazany zaocznie na śmierć i powieszony in effigie, zbiegł na zachód Europy. Aż do amnestii 1857 r. przebywał w Paryżu i Londynie, dzieląc czas pomiędzy politykę i miłosne podboje.

Opatija (wł. Abbazia, pol. Abacja), miasto w Chorwacji, na półwyspie Istria (Primorsko-goranska županija); 7,8 tys. mieszkańców, 12,2 tys. łącznie z gminą Opatija (2001).

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

Od 17 lutego 1867 do 14 listopada 1871 sprawował funkcję premiera Węgier, zaś w latach 1871-1879 ministra spraw zagranicznych Austro-Węgier.

Był rycerzem Orderu Złotego Runa, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk (kor. 1876, rzecz. 1888.).

Jego drugi syn, Gyula Andrássy młodszy (1860-1929), zwolennik trializmu (federacji Austrii, Węgier i Polski) był węgierskim ministrem spraw wewnętrznych (1906-1910) i krótko w 1918 ostatnim ministrem spraw zagranicznych Austro-Węgier.

Przypisy

↑ Magyar Nagylexikon, Akadémia Kiadó, Budapest, 1994., ISBN 963 05 6800 4
Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej w XVIII i XIX wieku, Wrocław 1982, s. 522.