Gzip - Polski Serwis Naukowy

gzip (GNU zip) to program komputerowy służący do bezstratnej kompresji danych, tworzony w ramach projektu GNU.

Historia

Pierwotnie napisany jako zamiennik dla programu compress. Popularny zwłaszcza w systemach typu Unix, gdzie jest często używany do kompresji archiwów tar. Pliki wyjściowe programu gzip zwykle mają domyślnie rozszerzenie .gz.

Gzip oparty jest o algorytm deflate, który jest kombinacją algorytmu LZ77 i kodowania Huffmana. Algorytm deflate powstał w odpowiedzi na opatentowanie LZW i innych algorytmów kompresji. Jak oświadczył Jean-loup Gailly, jeden z autorów programu, poświęcił on więcej czasu na studiowanie patentów niż na opracowanie i oprogramowanie tego algorytmu.

KateOS – polska dystrybucja Linuksa, przeznaczona dla średnio zaawansowanych użytkowników tego systemu. KateOS łączy nowoczesne technologie wraz z prostotą i praktycznością systemu, co czyni tę dystrybucję unikalną. System używa rozwiniętego systemu pakietów .tgz, który nazwano TGZex. Pakiety tego typu, w przeciwieństwie do tych znanych ze Slackware, obsługują zależności (opcjonalnie), wielojęzyczne opisy oraz są dużo łatwiejsze w aktualizacji. Do zarządzania pakietami służą natywne narzędzia KateOS - PKG i Updateos.

Kompresja bezstratna (ang. lossless compression) to ogólna nazwa metod upakowania informacji do postaci zawierającej zmniejszoną liczbę bitów, pod warunkiem, że metoda ta gwarantuje, że informację można z tej postaci odtworzyć do identycznej postaci pierwotnej.

Zastosowania

Format kompresji danych zlib, algorytm deflate oraz format plików gzip zostały ustandaryzowane w następujących dokumentach RFC 1950, RFC 1951 i RFC 1952. Standardy te wykorzystuje m.in. format graficzny PNG.

W celu przyspieszenia rozwoju oprogramowania wykorzystującego kompresję została stworzona (przez autorów gzip) biblioteka zlib. Obsługuje ona format plików gzipa oraz algorytm kompresji deflate. Biblioteka ta jest bardzo szeroko stosowana ze względu na niewielki rozmiar oraz efektywność działania.

tar (nazwa pochodzi od angielskiego Tape ARchiver – ARchiwizator Taśm) to uniksowy program do umieszczania grupy plików w jednym zbiorczym pliku (tzw. archiwum), który następnie może zostać skompresowany programami gzip, bzip2, compress lub lzma, co daje odpowiednio pliki .tar.gz (w skrócie .tgz), .tar.bz2, .tar.Z, i .tar.lzma. Istnieją również inne algorytmy kompresji które można zastosować po spakowaniu przy pomocy programu tar (narzędzia takie wtedy są prostsze, ponieważ nie muszą zajmować się nazwami plików, dowiązaniami, katalogami, prawami dostępu, co wykonuje sam program tar, i pozostawiając sobie kompresje tylko jednego pliku/strumienia). Dodawany do archiwum tar plik jest zawsze umieszczany na jego końcu.

Kompresja stratna — metody zmniejszania liczby bitów potrzebnych do wyrażenia danej informacji, które nie dają gwarancji, że odtworzona informacja będzie identyczna z oryginałem. Dla niektórych danych algorytm kompresji stratnej może odtworzyć informację w sposób identyczny.

Oprogramowanie dla systemów Unix jest często rozpowszechniane w plikach o nazwie zakończonej .tar.gz lub .tgz, zwanych tarbalami (ang. tarball). Są to pakiety utworzone programem tar, które potem zostały skompresowane gzipem. Mogą zostać zdekompresowane poleceniem gzip -d plik.tar.gz lub rozpakowane przez tar xzf file.tar.gz. W postaci tgz są rozpowszechniane m.in. pakiety instalacyjne dystrybucji Slackware oraz polskiego KateOS.

Unix Time-Sharing System (pisane również jako UNIX, choć nie jest to skrót – nazwa „UNIX” jest kalamburem określenia MULTICS, który był wzorem dla Uniksa) – system operacyjny napisany w 1969 r. w Bell Labs (UNIX System Laboratories, USL) przez Dennisa Ritchie i Kena Thompsona. Rozwijany później w bardzo dynamiczny sposób, co zaowocowało powstaniem wielu odmian i implementacji.

compress - uniksowy program kompresujący wykorzystujący wariant algorytmu kompresji LZW nazywany LZC. Tworzy pliki z rozszerzeniem .Z i może być używany jako kompresor w programie tar.

Gzip a inne programy kompresujące

Gzip nie powinien być mylony z Zipem, z którym nie jest zgodny. Gzip nie archiwizuje plików, a jedynie je kompresuje. W celu archiwizacji plików musi zostać użyty inny program (np. tar) i dopiero powstałe archiwum jest kompresowane gzipem.

Pod koniec lat 90. XX wieku można było zauważyć przechodzenie z gzip na bzip2, który pozwala mocniej kompresować dane w wielu przypadkach, ale jest też znacząco wolniejszy.

bzip2 – algorytm i program komputerowy będącego jedną z jego implementacji, do bezstratnej kompresji danych. Jest on dostępny na licencji analogicznej do licencji BSD.

Dystrybucja - w odniesieniu do systemu operacyjnego Linux to zestaw programów rozpowszechnianych łącznie i dający po zainstalowaniu gotowy do użycia system.

AdvanceCOMP implementuje algorytm deflate w sposób, który pozwala przepakować pliki .gz do rozmiaru mniejszego, niż jest to w stanie zrobić gzip. Podobnie algorytm ulepsza implementacja programu PNGOUT.

Zobacz też

Kompresja danych (informatyka)

Kompresja bezstratna oraz Kompresja stratna

Program do kompresji plików

Algorytmy kompresji Deflate

biblioteka programistyczna Zlib

Linki zewnętrzne

Strona domowa gzip