Häme - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy historycznego regionu Finlandii. Zapoznaj się również z: Tavastia Właściwa (Kanta-Häme) – region w Finlandii.

Herb Häme

Kraina historyczna na mapie Finlandii

Häme (szw. Tavastland) – region historyczny w zachodniej części Pojezierza Fińskiego. Obecnie jest podzielony pomiędzy regiony Kanta-Häme (Tavastia Właściwa), Päijät-Häme, Pirkanmaa oraz Finlandię Środkową.

Język szwedzki (szw. svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.

Pojezierze Fińskie (fin. Järvi-Suomi, szw. Insjöfinland) - obszar polodowcowy w południowej Finlandii, ograniczony od północy i południa wałami moren czołowych Suomenselkä i Salpausselkä. Obszar ten to wysoczyzna (do 355 m, na której znajduje się blisko 55 tysięcy jezior, m.in. Saimaa, Päijänne, Pielinen, Kalla. Występują tam krótkie, bogate w wodę rzeki, na przykład : Vuoksi, Kymi, Kokemäen) z licznymi bystrzami i wodospadami. przeważające formacje drzewne to lasy świerkowe i sosnowe, w związku z czym główną gałęzią gospodarki jest przemysł drzewny. Największe miasta Pojezierza Fińskiego to : Tampere, Kuopio, Lahti i Hämeenlinna.

Häme w I tysiącleciu n.e. było zamieszkane przez fińskie plemię o takiej samej nazwie (zwani też Tawastami), które w IX-XIII wieku tworzyło w miarę spójną organizację z głównymi ośrodkami w Rapola i Vanaja. Wraz z II krucjatą szwedzką jarla Birgera w 1249 roku, zostało wraz z resztą Finlandii przyłączone królestwa Szwecji. W latach 60. rozpoczęto budowę twierdzy Tavastehus, jako jednej z trzech (obok Åbo i Wyborga, mających gwarantować porządek we wschodniej kolonii. Po pokoju w Nöteborgu Hämeenlinna straciła swe znaczenie obronne, jednak nadal pozostawała ważnym centrum administracyjne. W 1809 roku, wraz z całą Finlandią, Häme stało się częścią Rosji.

II krucjata szwedzka – na wpół historyczna wyprawa wojenna do Finlandii, podjęta przez jarla Birgera w XIII wieku. W rezultacie krucjaty Finlandia stała się częścią Szwecji na następne 550 lat.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Region był ważnym ośrodkiem produkcji drewna oraz papieru. Największymi ośrodkami papierniczymi były, i są nadal, Mänttä i Valkeakoski. Od XIX wieku funkcję głównego ośrodka przemysłu przejęło Tampere, gdzie działały liczne fabryki tekstylne i metalurgiczne.

Największe miasta:

Pokój w Nöteborgu, także Pokój w Pähkinäsaari (fin. Pähkinäsaaren rauha; szw. Nöteborgstraktaten) – traktat zawarty w 12 sierpnia 1323 roku nad Newą w miejscowości Pähkinäsaari (szw. Nöteborg) pomiędzy Szwecją, a Księstwem Nowogrodu, ustalający granicę pomiędzy tymi dwoma państwami. Jego zawarcie miało zakończyć długoletnie walki, które toczyły się na ziemiach zamieszkanych przez ludność fińską. W wyniku podziału większa cześć Karelii znalazła się pod panowaniem Nowogrodu i potwierdziło się panowanie Szwecji na terenie południowej i zachodniej Finlandii oraz w okolicach Viipuri (Wyborga). Linia podziału biegła od Przesmyku Karelskiego, przez Sawonię, Ostrobotnię i kończyła się na rzece Pyhäjoki, wpadającej do Zatoki Botnickiej. Na zachód od tej granicy ludność wyznawała religię katolicką (lub się nawracała), a na wschodzie zaczęło dominować prawosławie.

Päijänne Tavastia (Päijät-Hämeen maakunta) – region Finlandii, położony na południu kraju, na południe od jeziora Päijänne. Do 2010 roku w granicach prowincji Finlandia Południowa. Stolicą regionu jest Lahti.

Tampere – 212 tys.

Hämeenlinna – 66 tys.