Hôtel Lambert - budynek - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy budynku. Zapoznaj się również z: obóz działający na emigracji.

Rzut pierwszego piętra wg Louis Le Vau z 1640 r.

Hôtel Lambert – budynek znajdujący się przy nr 2 de la rue Saint-Louis-en-l’Île na wyspie św. Ludwika w Paryżu. Sama wyspa stanowiła niegdyś podmiejskie pastwisko. Od XVII wieku rozpoczęła się jej zabudowa wspaniałymi rezydencjami. Od XIX w. stała się centrum Polonii paryskiej.

Adam Bernard Mickiewicz , zm. , a nawet za jednego z największych na skalę . Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek , zarówno w ojczyźnie jak i w Europie zachodniej porównywany do . W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Książę Władysław Czartoryski (ur. 3 lipca 1828, Warszawa, zm. 23 czerwca 1894, Boulogne-sur-Seine, Paryż) – działacz polityczny na emigracji, emisariusz dyplomatyczny Rządu Narodowego przy rządach Francji, Anglii, Włoch, Szwecji i Turcji. Założyciel Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Prezes Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. Po śmierci ojca faktyczny przywódca ugrupowania Hôtel Lambert.

Budynek Hôtelu Lambert pochodzi z I poł. XVII w. Do rodziny Czartoryskich należał od 1843 r., kiedy to kupił go książę Adam Czartoryski dzięki dwóm słynnym artystom. Eugene Delacroix odkrył, iż dość zrujnowany budynek na wyspie św. Ludwika jest na sprzedaż, i powiedział o nim Fryderykowi Chopinowi, który był w stałym kontakcie z księciem Adamem Czartoryskim.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Wojna francusko-pruska 1870-1871 (19 lipca 1870 – 10 maja 1871) – konflikt zbrojny między Francją i Prusami. Bezpośrednią przyczyną była próba osadzenia przez Bismarcka na tronie Hiszpanii pruskiego księcia. Był to książę Leopold von Hohenzollern-Sigmaringen. Natomiast wewnętrznie była wynikiem toczącej się rywalizacji Francji i Prus o dominację w Europie. Wojnę zakończono podpisaniem traktatu pokojowego 10 maja 1871 roku we Frankfurcie.

Hôtel Lambert, w latach 1655 – 56

Odtąd, przez przeszło 100 lat ogniskowało się życie sporej części polskiej emigracji. Rezydencja pełniła nie tylko funkcję domu mieszkalnego, ale stała się bardzo ważnym centrum życia emigracyjnego po powstaniu listopadowym. Od nazwy siedziby księcia Adama Czartoryskiego nazwę wziął obóz działający na emigracji od 1831 r.

Hôtel Lambert – powstały w 1831 roku monarchistyczny obóz konserwatywno-liberalny działający na emigracji po powstaniu listopadowym, skupiał głównie bogate kręgi społeczeństwa Wielkiej Emigracji. Politycznie opierał się na postanowieniach Konstytucji 3 Maja. Liczył na interwencję państw zachodnich w sprawie polskiej. Kierował nim ks. Adam Jerzy Czartoryski, a po jego śmierci syn Władysław Czartoryski. Nazwa wzięła się od siedziby księcia w Paryżu, pałacu znajdującego się na Wyspie św. Ludwika.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Gościł wiele polskich znakomitości takich jak: Fryderyk Chopin, Juliusz Kossak, Juliusz Słowacki i Adam Mickiewicz. W okresie swojej świetności był nawet traktowany jako nieoficjalne przedstawicielstwo dyplomatyczne Polski. W czasie powstania styczniowego pełnił funkcję ministerstwa spraw zagranicznych władz powstańczych.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, mający postać sakramentalnego obmycia wodą, któremu towarzyszy słowo (Ef 5,26). Jednoczy on z Tajemnicą paschalną, Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa dla uzyskania odrodzenia do nowego życia w Duchu Świętym, życia w wieczności. Jest to obrzęd wyznania wiary, czyniący członkiem Kościoła-Ciała Chrystusa (por. Rz 11,9). Był praktykowany w Judaizmie jako obmycie z rytualnej nieczystości. Do tej pory czynią to chasydzi w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą. Jako obmycie rytualne jest praktykowany również w wielu innych religiach.

W okresie wojny francusko-pruskiej i komuny paryskiej Hôtel Lambert znalazł się w centrum walk i zamieniony został przez komunardów w rodzaj twierdzy. Wszystkie zbiory dzieł sztuki zostały wtedy przeniesione do Muzeum Czartoryskich w Krakowie.

Galeria Herkulesa w Hôtelu Lambert. Miedzioryt Bernarda Picart'a, 1713–1719

W Hôtelu Lambert urodził się 2 sierpnia 1858 r. książę August Czartoryski, który ochrzczony został w pałacowej kaplicy.

W czasie, kiedy Hôtel należał do rodziny Czartoryskich był on miejscem niezliczonych rozmów dyplomatycznych, spotkań służących promowaniu sprawy polskiej w Europie, a także zabaw i przyjęć wydawanych z różnych okazji, ale zawsze wykorzystywanych do manifestowania uczuć patriotycznych. Tutaj też ustalano kierunki działania obozu politycznego skupionego wokół Adama Jerzego, a następnie Władysława Czartoryskiego. Opracowywano strategie, mające przyspieszyć odzyskanie przez Polskę niepodległości.

Juliusz Słowacki herbu Leliwa (ur. 4 września 1809 w Krzemieńcu, zm. 3 kwietnia 1849 w Paryżu na gruźlicę) – jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej (pneumatycznej), epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim. Był też mistykiem. Obok Mickiewicza uznawany powszechnie za najwiekszego przedstawiciela polskiego romantyzmu.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Rodzina Czartoryskich posiadała budynek do 1975 r. kiedy to kupił go baron Guy de Rothschild (mimo że rodzina Czartoryskich oferowała go po niższej cenie ówczesnemu rządowi PRL). Po zapowiedzi sprzedaży Hôtelu przez barona Guy de Rothschilda w 2007 r. środowiska polonijne jak i polscy parlamentarzyści bezskutecznie zabiegali w polskim rządzie o kupno budynku z przeznaczeniem go na ośrodek polski w Paryżu. Hôtel Lambert zakupił od Rothschildów brat emira Kataru. Zamierzał dokonać znacznych zmian w budynku, co zostało zawetowane przez paryskiego konserwatora zabytków. Ostatecznie na przebudowę w ograniczonym zakresie zezwoliła francuska minister kultury.

August Czartoryski (ur. 2 sierpnia 1858, zm. 8 kwietnia 1893) – salezjanin, arystokrata polsko-hiszpańsko-francuski, książę Czartoryski, Diuk Vista Alegre.

Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Dziś nie ma tam żadnej tabliczki upamiętniającej znaczenie rezydencji Czartoryskich, mimo że starania o umieszczenie tablicy pamiątkowej na frontonie tego ważnego dla historii Polski budynku są pilotowane przez paryską Polonię od długiego czasu.

Przypisy

Wawrzyniec Smoczyński. Emirat na gazie. „Polityka”, s. 34-35, 2009-08-08 (pol.). [dostęp 2009-12-21].

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Hôtel Lambert (budynek)

Oświadczenie senatora Ryszarda Bendera z 10 maja 2007