Hłusk - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 52°53′28″N 28°41′19″E / 52.89111, 28.68861

Hłusk, Głusk (biał. Глуск) - osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, centrum administracyjne rejonu hłuskiego.

Położone nad rzeką Pticz, 170 km południowy zachód od Mohylewa, 33 km od stacji kolejowej Ratmirowicze na linii Bobrujsk - Oktiabrskij. Węzeł drogowy szlaków biegnących w kierunku Bobrujska, Starych Dróg, Oktiabrskiego, Lubani. Liczy 7,4 tys. mieszkańców (2010).

Historia

Wzmiankowane w dokumentach pisanych z 2-giej połowy XV wieku jako Stary Hłusk (później Hłusk Spalony). W 1525 roku król Zygmunt Stary nadał miastu przywilej targowy. Właścicielem osady był Jan Holszański. Współczesny Hłusk powstał w XVI wieku na terytorium wcześniejszej osady Hłusk-Dubrowicki, gdzie na prawym brzegu rzeki Pticzy zbudowano bastionowy zamek obronny. Miasteczko było początkowo własnością Połubickich, a potem Czartoryskich i od 1690 roku Radziwiłłów. W 1616 roku podczas wyprawy na Smoleńsk obawiający się grabieży mieszczanie zaatakowali przechodzących żołnierzy rotmistrza Sienkiewicza, za co po skończonej wojnie został wytoczony proces, w wyniku którego właściciele miasta musieli zapłacić odszkodowanie. W 1667 z fundacji Aleksandra Połubińskiego bernardyni założyli tu klasztor i wybudowali kościół. Wielki pożar w 1775 roku strawił miasto prawie całkowicie, w związku z czym Sejm w Warszawie zwolnił miasto od wszelkich podatków na 10 lat.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Synagoga, bożnica, bóżnica (z gr. συναγωγή synagoge: "zgromadzenie, miejsce zebrań") – żydowski dom modlitwy, miejsce zebrań religijnych i społecznych gminy żydowskiej.

Po II rozbiorze Polski w 1793 roku Hłusk wszedł w skład ujezdu bobrujskiego Imperium Rosyjskiego. Po Powstaniu listopadowym, skasowano klasztor bernardynów w 1832 r. W roku 1897 w miasteczku było 500 domów, 5328 mieszkańców, 2 cerkwie, kościół i 5 synanog. W 1944 roku wysadzono barokowy kościół i klasztor bernardynów.

Gmina Hłusk (w 1919 alt. gmina Kłusk) – dawna gmina wiejska funkcjonująca pod zwierzchnictwem polskim w latach 1919-1920 na obszarze tzw. administracyjnego okręgu mińskiego. Siedzibą władz gminy był Hłusk, stanowiący odrębną gminę miejską.

Bastion (także beluarda, belward lub bulwar) – w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym, podstawowy element umocnień wznoszony na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji używane były od połowy XVI do połowy XIX wieku.

Zabytki

pozostałości ziemnych umocnień z przełomu XVI i XVII wieku.

Przypisy

Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)

Zobacz też

gmina Hłusk

Linki zewnętrzne

Hłusk w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.

Radziwiłłowie (lit. Radvila) – najpotężniejszy litewski ród magnacki herbu własnego (Trąby Odmienne). Na Litwie występuje pierwszy raz w dokumencie unii polsko-litewskiej w 1401.

Holszańscy herbu Hippocentaurus - ród kniaziowski (książęcy) pochodzenia litewskiego z Holszan, który uległ rutenizacji. Ród Holszańskich był spokrewniony z Jagiellonami. Protoplastą rodu był Algimantas (Olgimunt) - litewski kunigas (możnowładca).