Hřensko - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 50°51′45″N 14°14′20″E / 50.8625, 14.23889

Hřensko (niem. Herrnskretschen) – wieś w północnych Czechach w kraju usteckim powiat Děčín nad Łabą i Kamenicą.

Położenie

Hřensko położone jest w północnych Czechach na granicy czesko-niemieckiej, około 12 km na północ od miasta Děčín, przy ujściu rzeki Kamenice do Łaby. Leży u podnóża pasma Děčínská vrchovina, na wysokości od 115 m n.p.m. Położona jest między obszarem chronionego krajobrazu Łabskie Piaskowce (czes.: Labské pískovce) po południowej stronie, a Parkiem Narodowym Czeska Szwajcaria (czes.: České Švýcarsko) po stronie północnej.

Przełom - odcinek doliny rzecznej o wąskim dnie i stromych zboczach, w którym ciek wodny (rzeka) pokonuje przeszkodę obecną na jej drodze (np. pasmo górskie lub inna wypukłość terenu)

Flisak (oryl, flis) - przedstawiciel grupy zawodowej zajmującej się w dawnej Polsce flisem, czyli rzecznym spławem (transportem) towarów. Z reguły byli to chłopi zamieszkujący nadrzeczne wsie, dla których spław był dodatkowym, sezonowym zajęciem. Z biegiem czasu wytworzyli oni swoje własne obyczaje i słownictwo. Kulturę flisacką upamiętnił m.in. Sebastian Fabian Klonowic w swoim poemacie Flis, to jest Spuszczanie statków Wisłą i inszymi rzekami do niej przypadającymi z 1595 roku.

Charakterystyka

Miejscowość rozciągnięta jest wzdłuż drogi i rzeki Kamienice. Położona w ciasnym, skalnym kanionie, którego skalne ściany górują nad miejscowością na kilkadziesiąt metrów. Charakteryzuje się wąską i skupioną zabudową budynków po obu stronach rzeki i drogi, wciśniętych w skalne wnęki w pionowych ścianach wąwozu. Powierzchnia miejscowości wynosi 19,88 km², zamieszkuje w niej niewiele ponad 360 mieszkańców. Miejscowość jest końcową stacją transportu wodnego na Łabie na terenie Czech. Na prawym brzegu Łaby znajdowało się czesko-niemieckie drogowe przejście graniczne pomiędzy Schmilka a Hřensko.

Łaba (czes. Labe, niem. Elbe), rzeka w Czechach i Niemczech o długości 1165 km (370 km w Czechach) i powierzchni dorzecza 144 055 km² (w Czechach 51 394 km²).

Brama Pravčicka (cz. Pravčická brána, nem. Prebischtor) to największa naturalna skalna brama znajdująca się w Europie. Jest najbardziej znanym symbolem Parku Narodowego Szwajcaria Czeska (České Švýcarsko).

Historia

Pierwotnie była to mała osada flisaków i i drwali, w której znajdowały się magazyny drewna, które stanowiło podstawowe dobro tej okolicy. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1475 r. Odnotowano w niej istnienie karczmy związanej ze spławem drewna. Z początkiem XVI wieku nastąpiło dalsze osadnictwo ludności, trudniącej się wyrębem i spławem drewna. W tym okresie właścicielami miejscowości byli Salhasenové, po ich zadłużeniu i bankructwie. W 1612 roku Hřensko nabył Jan z Vartemberka, a od 1664 r. właścicielami wsi byli Clary-Aldringenowie. Po śmierci generała Jana Aldringena majątek rozdzielony został między potomstwo, co sprawiło, że obywatele Hřenska należeli pod czterech właścicieli. W XVII wieku Hřensko stało się ważnym ośrodkiem przerobu drewna. W początkach XVIII wieku pracowały tu cztery tartaki, jeden z nich w 1892 roku w czasie epidemii cholery został zamieniony na szpital.

Wieża widokowa (obserwacyjna) – sztucznie wyniesiony punkt widokowy w terenie w celu umożliwienia oglądania uroków panoramy okolicy i dalej odległych terenów. Są to budowle: murowane, stalowe lub drewniane usytuowane z reguły w najwyższym punkcie w okolicy. Na szczycie wieży widokowej usytuowany jest taras widokowy. Jako punkty widokowe niekiedy wykorzystuje się wieże: ratuszy, kościołów i zamków. Wieże widokowe podnoszą atrakcyjność turystyczną danego regionu.

Karczma (austeria, gospoda, oberża, zajazd) – budynek pełniący funkcje wyszynku, miejsca spotkań i zabaw miejscowej ludności oraz domu zajezdnego przeznaczonego dla podróżnych.

Pierwsi turyści pojawili się w Hřensku w XIX wieku. Przyciągał ich uroczy i romantyczny krajobraz, który stał się wielką atrakcją i drugim dobrem tej okolicy. Działalność zarobkową w ruchu turystycznym zapoczątkował Clary-Aldringen, lecz komercyjną działalność turystyczną w okolicy Hřenska rozwinęła rodzina Thunów, która w 1826 r. wydała pierwszy przewodnik po okolicy. W latach 30. XIX wieku, w odpowiedzi na działalność Thunów, rodzina Clary-Aldrigenów dokonała przebudowy dróg z Hřenska do Bramy Pravčickiej, wspierała budowę hoteli, pensjonatów i gościńców. W 1879 r. w Hřensku i Vysokiej Lípie, na wzór towarzystw alpejskich, powstały oddziały Towarzystwa Górskiego Szwajcarii Czeskiej (niem.Gebirgsverein für die Böhmische Schweiz). Grupa hřenska liczyła 92 członków, a jej przewodniczącym był Anton Clary. Członkowie towarzystwa budowali szlaki, mostki, schrony turystyczne i wieże widokowe, stawiali ławki, poręcze, drogowskazy, wyznaczali szlaki turystyczne, wydawali druki szkoleniowe, organizowali spotkania i wycieczki. W 1884 r. udostępniono do zwiedzania atrakcyjne wąwozy. Powstała firma Gustav Kreibich zajmująca się sprzedażą kart pocztowych i fotografii Hřenska. W późniejszym okresie mieszkańcy trudnili się tkactwem, wyrobem sukna, obróbką drewna, wyrobem szkła i tabaki oraz transportem soli. W XIX wieku jedynym zakładem przemysłowym była fabryka chemiczna wyrabiająca farby do farbowania wełny, lnu i jedwabiu, którą przemieniono na zakład produkcji nici, funkcjonujący do 1945 r. Obecnie Hřensko jest znaną miejscowością turystyczną i rekreacyjno-wypoczynkową.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Tabaka – sproszkowany tytoń, często wzbogacony kompozycjami aromatyzującymi, przeznaczony do zażywania przez nos. W odróżnieniu od papierosów, nikotyna wchłaniana jest nie przez płuca, ale przez śluzówkę nosa. Często tabaką niewłaściwie nazywane są tytonie do żucia lub ssania (snus).

Zabytki

Kościół Św. Jana Nepomucena 1786 z roku.

Drewniane zabudowania wciśnięte w wnęki skalne.

Mosty i budowle wodne.

Ciekawostki

Hřensko jest najniżej położoną miejscowością na terenie Republiki Czeskiej.

Turystyka

Hřensko stanowi turystyczny punkt wyjściowy wycieczek do rezerwatu przyrody Łabskie piaskowce (czes.: Labské pískovce) oraz słynnej Bramy Prawczyckiej (czes. Pravčická brána) - największej skalnej bramy w Europie. Przez miejscowość przechodzi szlak turystyczny

Epidemia (z . Epidemie o niewielkiej liczbie przypadków zachorowań ograniczone do określonego obszaru i czasu określa się terminem ognisko epidemiczne (ang. outbreak). Obecnie termin epidemia jest coraz częściej używany w literaturze naukowej również na oznaczenie .

Cholera (Cholerae) – ostra i zaraźliwa choroba zakaźna przewodu pokarmowego, której przyczyną jest spożycie pokarmu lub wody skażonej Gram-ujemną bakterią - szczepami przecinkowca cholery (Vibrio cholerae) produkującego enterotoksynę.

czerwony - odcinek Europejskiego długodystansowego szlaku pieszego E3.