HMAS Australia - 1928 - Polski Serwis Naukowy

HMAS Australia (D84) – krążownik ciężki typu County z czasów II wojny światowej, zbudowany w Wielkiej Brytanii dla Royal Australian Navy.

Historia

Na początku lat 20. Australia poszukiwała dostawcy nowych dużych okrętów nawodnych dla zastąpienia swoich przestarzałych jednostek, pochodzących jeszcze sprzed I wojny światowej. W 1924 w ramach australijskiego programu rozbudowy floty zdecydowano się zamówić w Wielkiej Brytanii dwa ciężkie krążowniki nowo opracowanego typu County, które powstały w wyniku postanowień traktatu waszyngtońskiego. Australia zamierzała wykorzystać nowe okręty do ochrony szlaków komunikacyjnych i walki z mniejszymi okrętami wroga. Okręty dla Australii należały do pierwszej serii produkcyjnej krążowników typu County znanej jako podtyp Kent, do którego to podtypu należało także 5 krążowników zbudowanych dla Royal Navy. Stępkę pod budowę HMAS „Australia” położono 26 sierpnia 1925 w stoczni J. Brown w Clydebank, wodowanie nastąpiło 17 marca 1927, wejście do służby 24 kwietnia 1928.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Krążowniki typu County – typ brytyjskich krążowników ciężkich z okresu II wojny światowej. Okręty budowano w 3 podstawowych wersjach: Kent, London i Norfolk. Łącznie zbudowano 13 okrętów: 11 dla Royal Navy i dwa dla Australii.

Historia

HMS „Australia” w 1937

Po wejściu do służby „Australia” weszła w skład Eskadry Australijskiej. W 1935 rozpoczęła półtoraroczną służbę na Morzu Śródziemnym. Po powrocie do Australii w kwietniu 1939 rozpoczął się w stoczni jej remont, którego jednak nie dokończono z powodu wybuchu II wojny światowej. We wrześniu 1939 weszła w skład sił Western Force, w ramach których do połowy 1940 patrolowała szlaki komunikacyjne wokół Australii. W czerwcu przystąpiła do działań w rejonie Morza Śródziemnego i Północnego. Od lutego 1942 działała na wodach Pacyfiku, gdzie włączyła się do walk przeciwko siłom japońskim i stała się celem licznych ataków samolotów kamikaze.

Nowa Technika Wojskowa to ukazujący się od 1991 pierwszy w Polsce niezależny (od MON) miesięcznik o tematyce ogólnowojskowej, wydawany przez wydawnictwo Magnum-X. Początkowo od maja 1991 ukazywał się pod tytułem "Technika Wojskowa", od lipca 1992, w związku ze zmianą wydawcy, miesięcznik zmienił tytuł na obecny "Nowa Technika Wojskowa".

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Po zakończeniu wojny krążownik służył jako okręt szkolny. Został przeznaczony do wycofania 31 sierpnia 1954 i sprzedany na złom firmie British Iron and Steel Corporation (Salvage) 25 stycznia 1955. Opuścił Sydney na holu 26 marca 1955 i został rozebrany w stoczni Thomas W. Ward Shipbreaking Yard w Barrow-in-Furness w 1956.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Traktat waszyngtoński (waszyngtoński traktat morski) – porozumienie międzynarodowe podpisane 6 lutego 1922, regulujące i ograniczające zbrojenia morskie, zawarte na skutek konferencji waszyngtońskiej (12 listopada 1921 - 6 lutego 1922), przez Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Francję, Włochy i Japonię. Traktat ogłoszono po ratyfikowaniu przez państwa 21 sierpnia 1923.

Galeria

Mostek krążownika

Fotografia z lat 1932-1933.

Krążownik przechodzący przez kanał panamski

Bibliografia

Marek Twardowski Brytyjskie ciężkie krążowniki typu Kent, Nowa Technika Wojskowa nr 7/1995, ISSN 1230-1655

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
HMAS Australia (1928)

HMAS Australia (ang.). Royal Australian Navy. [dostęp 2012-03-18].