HMS New Zealand − brytyjski krążownik liniowy z okresu I wojny światowej. Jego budowa, sfinansowana przez rząd dominium Nowej Zelandii, rozpoczęła się w 1910 roku, a wcielenie do służby w Royal Navy nastąpiło w 1912 roku. Przed wybuchem wojny okręt odbył rejs dookoła świata, odwiedzając również kraj, od którego otrzymał nazwę.

Podczas I wojny światowej „New Zealand” wchodził w skład Grand Fleet, biorąc udział w jej akcjach bojowych: zwycięskich bitwach koło Helgolandu w 1914 i na Dogger Bank w 1915 roku oraz największym starciu flot tamtych czasów: bitwie jutlandzkiej w 1916 roku. We wszystkich swych akcjach bojowych okazał się szczęśliwym okrętem: został trafiony tylko jeden raz, podczas bitwy jutlandzkiej, i żaden z członków jego załogi nie odniósł obrażeń.

Po zakończeniu wojny krążownik odbył drugą długo trwającą podróż, z admirałem Johnem Jellicoe na pokładzie, ponownie zawijając do Nowej Zelandii. Celem rejsu była inspekcja stanu obrony w dominiach. W 1920 roku został przeniesiony do rezerwy, po czym ostatecznie skreślony ze stanu floty w kwietniu 1922 roku, w wykonaniu ustaleń konferencji waszyngtońskiej. W grudniu tegoż roku sprzedano go stoczni złomowej w Rosyth.

Zamówienie i budowa

Po wybudowaniu w brytyjskich stoczniach pierwszych trzech krążowników liniowych (klasyfikowanych do końca 1911 roku jako wielkie krążowniki pancerne) typu Invincible i na wieść o rozpoczęciu przez najgroźniejszego rywala – Cesarstwo Niemieckie – budowy zbliżonego konstrukcyjnie okrętu „Von der Tann”, Admiralicja przeforsowała rozpoczęcie prac stoczniowych nad kolejną jednostką tej klasy, „Indefatigable”, według nieco tylko zmodyfikowanego projektu. Główną różnicą było nieznaczne wydłużenie kadłuba i co za tym idzie zwiększenie wyporności, skutkujące w wyglądzie zewnętrznym oddaleniem od siebie wież artyleryjskich umieszczonych diagonalnie na śródokręciu, co teoretycznie pozwalało im strzelać ponad pokładem na przeciwległą burtę.

W 1908 roku Parlament Zjednoczonego Królestwa dokonał znaczącej redukcji wydatków na zbrojenia morskie, anulując przyjęty wcześniej program budowy dużej liczby okrętów. W obliczu kryzysu ówczesny Pierwszy Lord Morski Admiralicji, admirał John Fisher, planował stworzenie czterech jednostek floty (każdej składającej się z wielkiego krążownika, trzech krążowników lekkich i kilku mniejszych okrętów) współfinansowanych przez dominia: Australię, Kanadę, Nową Zelandię oraz kolonie brytyjskie w południowej Afryce i przeznaczonych do służby kolonialnej. Jednak Kanada i kolonie afrykańskie odrzuciły ten projekt, nieco później ich stanowisko podzieliła również Nowa Zelandia. W tej sytuacji premier autonomicznego rządu Nowej Zelandii, sir Joseph Ward, zaproponował sfinansowanie przez społeczeństwo dominium jednego lub w razie konieczności dwóch dużych okrętów dla brytyjskiej floty. Oferta ta została zaaprobowana przez rząd brytyjski i 20 czerwca 1910 roku w stoczni Fairfield w Govan położono stępkę pod jednostkę powtarzającą projekt Indefatigable, z nieznacznymi tylko zmianami.

Wodowanie krążownika odbyło się 1 lipca 1911 roku. Na cześć kraju fundatora okręt otrzymał nazwę „New Zealand”, użytą po raz drugi w historii Royal Navy. Pierwszą jednostką był przeddrednot należący do typu King Edward VII, w służbie od 1905 roku. Aby zwolnić nazwę dla nowego okrętu, stary przemianowano na „Zealandia”. 19 listopada 1912 roku w pełni wyposażony okręt został przejęty w Govan przez szkieletową załogę i przeprowadzony do Portsmouth, gdzie w cztery dni później oficjalnie wszedł w skład 1. Eskadry Krążowników Home Fleet. Pierwszym dowódcą został komandor Lionel Halsey. Wśród oficerów pierwszej załogi było trzech pochodzących z Nowej Zelandii: porucznicy David Boyle i R. C. Garsia oraz midszypmen H. Anderson.