HMS Oribi - Polski Serwis Naukowy

Niszczyciele typów O i P – seria brytyjskich niszczycieli średniej wielkości z okresu II wojny światowej, licząca 16 okrętów – po 8 typu O i P. Według założeń oba typy miały być takie same, lecz ostatecznie po ukończeniu różniły się uzbrojeniem. Służyły od 1941 roku do lat 60. w marynarce brytyjskiej, a po wojnie także w Pakistanie i Turcji.

Niszczyciele typów Q i R - seria 16 brytyjskich niszczycieli średniej wielkości okresu II wojny światowej, należących do dwóch bardzo podobnych typów: Q i R (po 8 okrętów). Służyły od 1942 roku do lat 60. w marynarce brytyjskiej, a po wojnie także w Indiach i Holandii.
Wyrzutnia torpedowa — urządzenie służące do wystrzeliwania torped lub innych aparatów pływających z okrętu , wyjątkowo z lądu lub budynku, np. torpedowni.

Historia

W związku z przystąpieniem Wielkiej Brytanii do II wojny światowej zaistniała potrzeba budowy dużej liczby nowych niszczycieli. Po skonstruowaniu przed wojną dużych i silnie uzbrojonych okrętów typów Tribal, J/K/N i L/M nastąpił zwrot w kierunku budowy niszczycieli średniej wielkości, tańszych i szybszych w budowie. Miały one wypełniać lukę między dużymi niszczycielami a niszczycielami eskortowymi typu Hunt, uzupełniając nieco przestarzałe już okręty grupy typów A-I z pierwszej połowy lat 30.

Armata morska 4-calowa (102 mm) Mark XVI (oznaczenie brytyjskie: 4 inch L/45 QF HA Mark XVI, w skrócie Mk. XVI) - brytyjska morska armata uniwersalna kalibru 102 mm z lat 30. XX wieku, występująca przede wszystkim w wersji podwójnie sprzężonej na podstawie Mark XIX. Było to najliczniejszy model działa średniego kalibru na okrętach brytyjskich podczas II wojny światowej, używany także na okrętach sojuszniczych.
Państwa Osi – kraje należące do jednego obozu działań wojennych, walczące przeciw aliantom podczas II wojny światowej. Nazwa "oś" pochodzi od zwyczajowej nazwy nadanej sojuszowi III Rzeszy, Włoch oraz Japonii. W okresie ich największego panowania terytoria państw Osi obejmowały duże części Europy, Azji, Afryki i wysp Oceanu Spokojnego. Mimo tego II wojna światowa zakończyła się całkowitą klęską państw Osi. Podobnie jak u aliantów, liczba państw Osi w czasie wojny zmieniała się – pod koniec wojny znaczna część członków przeszła na stronę sprzymierzonych.

Konstrukcję typu O/P oparto ogólnie na dużych niszczycielach typu J/K/N, jedynie nieco pomniejszając kadłub i zachowując praktycznie takie same nadbudówki i siłownię. Główną różnicę w stosunku do dużych niszczycieli stanowiło słabsze uzbrojenie i nieco uproszczona konstrukcja, natomiast wymiary i wyporność zmniejszyły się tylko w niewielkim stopniu. W zakresie uzbrojenia planowano powrócić do schematu typów A-I, w postaci 4 pojedynczych dział 120 mm, lecz trudności wojenne spowodowały konieczność częściowej zmiany zastosowanego uzbrojenia.

Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.
Kadłub – część konstrukcji łącząca w jedną całość pozostałe części, zespoły i podzespoły wchodzące w skład tej konstrukcji. Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym wzajemnym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

Osiem okrętów typu O zamówiono już 3 września 1939, w dniu przystąpienia Wielkiej Brytanii do wojny, a miesiąc później zamówiono 8 okrętów takiego samego typu P(związane było to z brytyjską praktyką budowania od razu całych flotylli niszczycieli, których nazwy zaczynały się na kolejne litery alfabetu). Określono je jako pierwszą i drugą flotyllę nadzwyczajną (Emergency Flotilla). Stępkę pod budowę pierwszych okrętów położono już w grudniu 1939, a do służby wchodziły od lipca 1941 (pierwszy "Oribi") do października 1942 (dzięki prostszej konstrukcji zdołały "wyprzedzić" część niszczycieli typów L/M i N). Koszt budowy okrętów wynosił ok. 416 942 funtów ("Onslow"). Nosiły one, zgodnie z tradycją brytyjską, nazwy rozpoczynające się na literę będącą oznaczeniem typu. Dalszym rozwinięciem typów O/P były typy Q/R, S-W i Z/Ca, będące standardowymi niszczycielami brytyjskimi drugiej połowy wojny.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Bitwa na Morzu Barentsa, znana też jako bitwa noworoczna, została stoczona 31 grudnia 1942 między okrętami brytyjskimi a niemieckimi, na północ od przylądka Nordkapp (Północnego), w obronie alianckiego konwoju JW-51B, jako rezultat niemieckiej operacji Regenbogen.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Niszczyciele typów L i M - seria 16 brytyjskich dużych niszczycieli okresu II wojny światowej, należących do dwóch takich samych typów: L i M (po 8 okrętów). Służyły od 1940 roku do lat 50. w Wielkiej Brytanii, następnie do 1972 w Turcji. Jeden okręt ORP "Orkan" służył podczas wojny w Polskiej Marynarce Wojennej.

Niszczyciele typów A-I - grupa zbliżonych typów brytyjskich i kanadyjskich niszczycieli średniej wielkości z okresu międzywojennego i II wojny światowej, obejmująca 86 okrętów, używanych też przez inne państwa. Budowane były na zamówienie marynarki brytyjskiej (Royal Navy) od końca lat 20. do późnych lat 30. XX wieku (dwa na zamówienie kanadyjskie). Oprócz prototypu, grupa ta obejmowała 9 serii okrętów oznaczonych kolejnymi literami od A do I, tworzących 4 zasadnicze typy: A/B, C/D, E/F i G/H/I, a także trzy typy większych tzw. liderów. Do grupy tej zaliczają się ponadto dwie serie okrętów budowanych na zamówienie brazylijskie i tureckie i zarekwirowanych dla marynarki brytyjskiej podczas wojny. Poza okrętami brytyjskimi grupy A-I, 11 takich niszczycieli, nie opisanych tutaj, zbudowanych zostało dla Argentyny, Grecji i Turcji. Poczynając od prototypowego HMS "Amazon" wodowanego w 1926, były to pierwsze nowe niszczyciele brytyjskie zbudowane po I wojnie światowej, tworzące standardową serię, o takich samych ogólnych charakterystykach. Dopiero od połowy lat 30. zaczęły je uzupełniać nowe typy większych niszczycieli (Tribal i J/K/N), lecz niszczyciele grupy A-I pozostały najliczniejszymi niszczycielami brytyjskimi w chwili wybuchu II wojny światowej i w pierwszej połowie wojny.

Niszczyciele typu Tribal – seria brytyjskich niszczycieli z okresu II wojny światowej, składająca się z 27 jednostek – 16 zbudowanych dla brytyjskiej Royal Navy, 8 dla marynarki kanadyjskiej i 3 dla australijskiej. Określane też były od pierwszego okrętu jako typ Afridi. Wchodziły do służby od 1938 roku i były intensywnie używane podczas wojny, w trakcie której utracono 13 z nich. Były jednymi z najsilniej uzbrojonych okrętów w swojej klasie; klasyfikuje się je także jako wielkie niszczyciele. Nazwę Tribal nosił ponadto wcześniejszy typ niszczycieli z okresu I wojny światowej.

Oerlikon 20 mm - armata automatyczna kalibru 20 mm zaprojektowane przez Reinholda Beckera w 1914 i będące w użyciu do tej pory przez siły zbrojne wielu państw na całym świecie.

Niszczyciele typów J, K, N - seria brytyjskich dużych niszczycieli z okresu II wojny światowej, należących do trzech takich samych typów: J, K i N. Zbudowano 24 jednostki (po 8 każdego typu), które trafiły do marynarek wojennych Wielkiej Brytanii, Australii, Holandii i Polski. Jeden z okrętów tego typu służył podczas wojny w Polskiej Marynarce Wojennej jako ORP "Piorun".

Bomba głębinowa to broń morska, przeznaczona do rażenia okrętów podwodnych znajdujących się w zanurzeniu. Do czasów II wojny światowej był to główny środek zwalczania okrętów podwodnych (ZOP), później jego rola malała i obecnie ma już raczej znaczenie historyczne.

Torpedowiec - klasa niewielkich lub średniej wielkości okrętów przeznaczonych głównie do wykonywania ataków torpedowych na okręty nieprzyjaciela. Powstała pod koniec XIX wieku, kiedy to przypadł też szczyt popularności torpedowców. Zastąpione następnie przez inne klasy okrętów, głównie niszczyciele i kutry torpedowe, budowane były i używane już w mniejszych ilościach do okresu II wojny światowej.