Hakata - Polski Serwis Naukowy

Hakata — potoczna nazwa niemieckiej organizacji nacjonalistycznej Deutscher Ostmarkenverein (Niemiecki Związek Marchii Wschodniej), założonej w Poznaniu, 3 listopada 1894. Nazwa wzięła się od pierwszych liter nazwisk założycieli: Ferdynanda von Hansemanna (1861-1900), Hermanna Kennemanna (1815-1910), Henryka von Tiedemanna (1840-1922), często w polskiej literaturze pisana jako H-K-T, H.K.T. lub po prostu Hakata. W 1896 Hakata przeniosła swą siedzibę do Berlina.

Germanizacja – proces przyswajania języka lub kultury niemieckiej przez jednostki i grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Germanizacja może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego) jak i mieć charakter względnie dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją. Często rozumiana obecnie jako proces wynarodowienia, poprzez nakłanianie lub przymuszanie ludności rdzennej określonego terenu do przyswojenia języka niemieckiego oraz kultury niemieckiej, a także proces rozprzestrzeniania się języka, kultury i ludności poprzez asymilację lub adaptacje obcojęzycznych słów.

Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) — niemiecka partia polityczna, zwana potocznie nazistowską, sprawująca totalitarną władzę w III Rzeszy w latach 1933–1945 z Adolfem Hitlerem jako kanclerzem Rzeszy (od 30 stycznia 1933), a od sierpnia 1934 Führerem i kanclerzem Rzeszy. Podczas procesów norymberskich partia została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.

Cele związku

Podstawowym i nieartykułowanym nigdy wprost celem Hakaty była ostateczna germanizacja ziem polskich w zaborze pruskim. Statut organizacji dla określenia tego celu używał eufemizmów w rodzaju: „umacnianie i zrzeszanie niemczyzny na kresach wschodnich zamieszkanych przez ludność polską poprzez podniesienie i wzmacnianie niemieckiego poczucia narodowego”. W praktyce działalność Hakaty skupiała się na sześciu podstawowych zadaniach:

Propaganda (od łac. propagare - rozszerzać, rozciągać, krzewić) - celowe działanie zmierzające do ukształtowania określonych poglądów i zachowań zbiorowości lub jednostki, polegające na perswazji intelektualnej i emocjonalnej (czasem z użyciem jednostronnych, etycznie niewłaściwych lub nawet całkowicie fałszywych argumentów). Gdy propaganda zmierza do upowszechnienia trwałych postaw społecznych, poprzez narzucenie lub zmuszenie odbiorców do przyjęcia określonych treści, wtedy stanowi jeden z elementów indoktrynacji.

Heinrich von Tiedemann-Seeheim (ur. 22 października 1843 w Dembogórsku, zm. 2 stycznia 1922 w Berlinie) - polityk niemiecki, ziemianin, jeden z założycieli Hakaty i jej pierwszy wieloletni przewodniczący.

Obserwowaniu prasy polskiej,

Zachęcaniu Niemców do wykupowania nieruchomości od Polaków,

Sprowadzaniu do Wielkopolski Niemców do wszystkich dziedzin gospodarki, usług oraz wolnych zawodów,

Wzmacnianiu niemieckiej klasy średniej w miastach Wielkopolski,

Organizowaniu patriotycznych zebrań oraz zgromadzeń,

Wspieraniu niemieckiej szkoły

Członkowie Hakaty

Przywódcy Hakaty wywodzili się ze środowiska junkrów pruskich oraz posiadaczy ziemskich. Oprócz nich do Hakaty należeli także kapitaliści, urzędnicy, nauczyciele, duchowni ewangeliccy, a także (w mniejszym stopniu) kupcy, rzemieślnicy i inni tzw. drobnomieszczanie. Bardzo rzadko natomiast wstępowali do Hakaty niemieccy chłopi. Hakata skupiała w swoich szeregach procentowo:

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Antypolonizm (także: polonofobia) – termin określający zbiorowo wszelkie postrzegane jako prawdziwe lub rzekome uprzedzenia i postawy wrogości wobec Polaków. Historycznym odpowiednikiem antypolonizmu jest polakożerstwo, określenie używane w XIX w. wobec antypolskiej polityki Otto von Bismarcka.

26,6% ludności cywilnej w tym członków administracji niemieckiej

17,6% rzemieślników

15,7% przedsiębiorców

14,0% nauczycieli

10,7% posiadaczy ziemskich

4,2% kleryków

2,7% oficerów wojska

0,7% najemców

6,5% inne profesje

1,3% ludzie bez zawodu

Hakata uprawiała antypolską i nacechowaną antypolonizmem propagandę (czasopismo "Die Ostmark"), inicjowała i popierała zarządzenia antypolskie rządu pruskiego, współdziałała w polityce rugowania ludności polskiej z ziemi, zwalczała język polski w szkołach, w sądzie i urzędach. Domagała się np. likwidacji polskiej prasy lub obowiązkowego zamieszczania tłumaczeń zawartych tam artykułów na język niemiecki. Przesłaniem ideowym Hakaty był slogan:

Bund Deutscher Osten, BDO (pol. Związek Niemiecki Wschód) - niemiecka organizacja powstała 26 maja 1933 w Poczdamie, podporządkowana NSDAP, o charakterze rewizjonistycznym i antypolskim. Zrzeszała głównie Niemców zamieszkałych w państwach wschodnioeuropejskich, organizowała dla nich pomoc i udzielała im poparcia. Organizacja ta zastąpiła działalność rozwiązanej przez nazistów Hakatę.

Hekate – w mitologii greckiej bogini czarów i magii, a także ciemności i świata widm. Córka tytana Persesa i tytanidy Asterii (wg innej wersji Zeusa i Demeter).

"Stoicie naprzeciw najgroźniejszego, najbardziej fanatycznego wroga dla niemieckiej egzystencji, niemieckiego honoru oraz niemieckiej reputacji na całym świecie: wobec Polaków".

W 1901 roku Hakata liczyła ponad 21 tys. członków. Po 1918 działała na terenie Niemiec. W 1934 roku Hakata została rozwiązana przez nazistów, którzy 26 maja 1933 utworzyli nową organizację o podobnym profilu działalności — Bund Deutscher Osten (pol. Związek Niemiecki Wschód), podporządkowaną NSDAP.

Zobacz w Wikiźródłach tekst
bajki Henryka Sienkiewicza "H.K.T."

Przypisy

Na powstanie tej nazwy mogło mieć pewien wpływ także imię greckiej bogini pokuty i zemsty Hekate.
Geoff Eley (1990). "Reshaping the German Right: Radical Nationalism and Political Change After Bismarck", University of Michigan Press. pp. 58–67. ISBN 0-472-08132-2