Hal Hartley

Hal Hartley (ur. 3 listopada 1959 w Lindenhurst, w stanie Nowy Jork) – amerykański reżyser, scenarzysta i kompozytor. Pionier amerykańskiego kina niezależnego.

Życiorys

Wychował się w katolickiej irlandzkiej dzielnicy na Long Island (nazywany jest „Godardem Long Island”). Jego ojciec był jednym z najlepszych brygadzistów wznoszących drapacze chmur na Manhattanie. Młody Hal Hartley poszedł w ślady ojca – został robotnikiem wysokościowym i dołączył wraz z bratem do brygady ojca. W 1977 wyjechał jednak na studia artystyczne do Bostonu (do Massachusetts College of Art). Chciał być malarzem, w trakcie studiów odkrył jednak, że jego prawdziwym marzeniem jest film.

W 1984 ukończył (z wyróżnieniem) wydział filmowy na Uniwersytecie Stanowym w Purchase, Nowy Jork. Początkowo pracował dorywczo jako asystent przy produkcji filmów, między innymi przy projekcie Laurie Anderson, Home of the Brave. Wkrótce jednak znalazł stałą pracę w firmie Action Productions, realizującej reklamy i filmy na zamówienie. Zdobył sympatię jej szefa – Jerome Brownsteina. Dzięki jego przychylności, Hartley w godzinach pracy mógł pisać scenariusze i realizować filmy krótkometrażowe.

W 1987 wziął kredyt na zakup komputera i namówił do tego samego swoich kuzynów. Za te pieniądze oraz dzięki finansowej pomocy Brownsteina, zrealizował w 1989 (za 75.000 USD) swój pierwszy film – „Niezwykła prawda”. Realizacja filmu trwała 11 dni, większość scen była kręcona w domach bliskich i znajomych Hartleya. Film przyniósł Hartleyowi rozgłos, otrzymał nagrodę na festiwalu filmowym w Toronto (w 1989). Kolejny film reżysera, Trust, potwierdził jego reżyserskie umiejętności.

Hal Hartley w swoich filmach nie stroni od eksperymentów i bawi się różnymi gatunkami filmowymi. W jego twórczości można znaleźć i film gangsterski (Amator, 1994), i biblijne science fiction (Księga życia, 1998) czy polityczny antykapitalistyczny pamflet (Dziewczyna z planety Poniedziałek, 2005), a nawet dramat psychologiczny (Henry Fool, 1997). Jego filmy charakteryzują nieruchome, pedantycznie skomponowane kadry, ekscentryczne postacie recytujące krótkie, ale koronkowo i humorystycznie skonstruowane teksty, monotonne podmiejskie pejzaże, emocje ukryte w beznamiętnym stylu narracji i manifestacyjny brak zainteresowania dla filmowego "dziania się". Bohaterami jego filmów są ekscentryczne, dziwaczne postacie (posępni amanci, ekstrawaganckie femme fatale, zakonnice, które piszą powieści pornograficzne i deklarują się jako wybredne nimfomanki-dziewice, profesorowie, którzy cały semestr poświęcają jednemu akapitowi twórczości Dostojewskiego).

Hal Hartley często sam komponuje i wykonuję muzykę do swoich filmów pod pseudonimem Ned Rifle. Jest również autorem wielu filmów krótkometrażowych, których przykładem są zrealizowane w 1991 Teoria sukcesu (Theory of Achievement) i Ambicja (Ambition) oraz filmów reklamowych.