Handley Page - Polski Serwis Naukowy

Handley Page – brytyjska wytwórnia samolotów Handley Page Ltd., specjalizująca się w budowie ciężkich bombowców i samolotów komunikacyjnych.

Handley Page 0/100

Firmę założył Frederick Handley Page w 1909, jako jedną z pierwszych wytwórni lotniczych na świecie. Rozgłos firmie przyniosła seria ciężkich dwupłatowych bombowców, produkowanych podczas I wojny światowej. Pierwszym z nich był dwusilnikowy O/100 (H.P.11). Jego rozwinięciem był szczególnie udany O/400 (H.P.12) z 1916, wyprodukowany w ilości 800 sztuk. W 1918 firma wypuściła czterosilnikowy bombowiec V/1500 (H.P.15) o największym wówczas udźwigu bomb (3300 kg), przeznaczony do ataków na Niemcy.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.

Po I wojnie bombowce Handley Page, zwłaszcza O/400, służyły jako samoloty pasażerskie, między innymi między Londynem a Paryżem na stworzonych w tym celu liniach lotniczych Handley Page Transport. Powstał też w tym okresie pierwszy specjalnie zaprojektowany samolot pasażerski Handley Page W.8 (H.P.18), oparty o konstrukcję dotychczasowych bombowców, a następnie jego rozwinięcia: W.8e (H.P.26), W.9 (H.P.27) i W.10 (H.P.30). W 1924 z linii Handley Page Transport i dwóch innych utworzono Imperial Airways, pierwsze brytyjskie państwowe linie lotnicze. Od 1930 Handley Page zbudował 8 dużych dwupłatowych czterosilnikowych samolotów pasażerskich H.P.42E i H.P.45, nazywanych też typami Hannibal i Heracles od nazw własnych pierwszych samolotów. 5 samolotów typu Hannibal służyło do komunikacji transkontynentalnej z Indiami i Afryką. Z innowacji technicznych, firma Handley Page jako pierwsza zastosowała w skrzydłach samolotów sloty, które opatentowała w 1919, uzyskując spory dochód z opłat licencyjnych, co pomogło przetrwać ubogie w zamówienia lata 20. W okresie międzywojennym firma opracowała kilka samolotów cywilnych i bojowych, które jednak nie weszły w większości do produkcji, lub były produkowane w niewielkiej liczbie. Seryjnie produkowane były natomiast bombowce: dwupłatowy Handley Page Heyford z 1933 (124 sztuki) i jednopłatowy Harrow z 1936 (100 sztuk).

Samolot odrzutowy, odrzutowiec – samolot, którego napęd stanowi jeden lub więcej silników odrzutowych. Ściślej rzecz biorąc silniki są najczęściej turboodrzutowymi albo turbowentylatorowymi. Samoloty te rozwijają znaczne prędkości, często poddźwiękowe, a nawet naddźwiękowe.

Powietrzny tankowiec – samolot przeznaczony konstrukcyjnie do zaopatrywania innych samolotów w paliwo w locie (tankowania w powietrzu). Stosowane też są określenia: powietrzny zbiornikowiec, samolot-zbiornikowiec, samolot-cysterna, latająca cysterna.

Handley Page Halifax

Przed II wojną światową firma skonstruowała metalowy średni bombowiec Handley Page Hampden, wyprodukowany jednak w umiarkowanej ilości 1432 sztuk. Sukcesem okazał się dopiero ciężki czterosilnikowy bombowiec Handley Page Halifax, zbudowany w ilości 6176 sztuk, aczkolwiek pozostający w cieniu konkurencyjnego samolotu Avro Lancaster.

Samolot bombowy (bombowiec) – rodzaj samolotu wojskowego, którego podstawowym przeznaczeniem jest niszczenie obiektów naziemnych lub jednostek pływających nieprzyjaciela za pomocą bomb, ewentualnie pocisków rakietowych.

Dwupłat - układ konstrukcyjny płatowca, samolotu o dwóch płatach nośnych umieszczonych jeden nad drugim. Najczęściej górny płat umieszczony jest nad kadłubem na wspornikach lub zastrzałach i połączony z dolnym płatem za pomocą rozpórek oraz usztywniony za pomocą napiętych stalowych cięgien lub linek. Rzadziej górny płat mocowany jest bezpośrednio do górnej części kadłuba. Dolny płat zwykle mocowany jest do dolnej części kadłuba, rzadko pod kadłubem. Układ płatów górnego i dolnego wraz ze znajdującymi się między nimi zastrzałami, rozpórkami i cięgnami nosi nazwę komory płatów.

Po wojnie, firma skonstruowała m.in. dwusilnikowe samoloty transportowe Hastings i HPR 7 Military Herald, produkowane w niewielkiej liczbie. W latach 50. firma wyprodukowała odrzutowy bombowiec Handley Page Victor, najbardziej zaawansowany z brytyjskiego szeregu bombowców "V", stanowiący element brytyjskiego lotnictwa strategicznego. Samoloty Victor służyły po przebudowie na powietrzne tankowce jeszcze do 1993 roku.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

W 1962 zmarł Frederick Handley Page (od 1942 – Sir Frederick). W dużej mierze na skutek polityki rządu, dążącego do konsolidacji małych wytwórni lotniczych i anulującego zamówienia na samoloty Victor, firma Handley Page zbankrutowała i przestała istnieć w 1970.

Główne typy samolotów Handley Page (podane daty rozpoczęcia produkcji):

Skrzela (inaczej Sloty) — elementy mechanizacji płata nośnego umieszczone wzdłuż krawędzi natarcia samolotu lub (wyjątkowo) u szybowca, stałe lub ruchome. Sloty mają za zadanie poprawienie własności aerodynamicznych statku powietrznego przy locie z małymi prędkościami i na dużych kątach natarcia poprzez zwiększenie siły nośnej lub opóźnienie oderwania się strug.

Avro Lancaster to ciężki czterosilnikowy brytyjski samolot bombowy z okresu II wojny światowej, powstały w zakładach A. V. Roe (Avro), używany od 1942.

Linki zewnętrzne

http://www.handleypage.com/Menu_page.html (ang.)

http://www.centennialofflight.gov/essay/Aerospace/Handley-page/Aero51.htm (ang.)