Hanzi - Polski Serwis Naukowy

Pismo chińskie (jap. kanji, kor.: hancha, wietn.: hán tự) – sylabowe pismo logograficzne (ideograficzno-fonetyczne) stworzone najwcześniej 8 tys. lat temu, a najpóźniej 4,5 tys. lat temu w Chinach, zaadaptowane do zapisu innych języków Azji Wschodniej, obecnie przede wszystkim japońskiego, a w mniejszym stopniu także koreańskiego.

Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.
Elementarz (łac. elementarius - początkowy) – książka wprowadzająca w najbardziej podstawowe zagadnienia jakiejś dziedziny, zbiór elementarnej wiedzy w danym zagadnieniu, np.: elementarz języka polskiego, elementarz pierwszoklasisty (pot. abecadło).

Pismo chińskie składa się ze znaków, które w językach chińskich na ogół odpowiadają poszczególnym sylabom, dlatego nazywa się je także pismem logosylabowym lub monosylabowym. Przeważająca większość znaków ma również odrębne znaczenie jako wyraz (słowo) lub morfem. Lekcja każdego z nich może się bardzo różnić w zależności od dialektu lub języka użytkownika, jednak jego znaczenie pozostaje na ogół niezmienne. Przykładowo, znak "człowiek" – 人, może być odczytany jako rén (pinyin), yan4 (kant.), jîn, lîn, lâng (minnan), hito, jin, nin (jap.), in (kor.) albo nhân (wietn.).

Pismo złożone używane przez protomongolski lud Kitanów, który ustanowił dynastię Liao, panującą w latach 916-1125 nad Mandżurią, Mongolią i północną częścią Chin. Pismo stosowane było do zapisu języka kitańskiego, dziś już wymarłego. Istniały dwa niezależne od siebie systemy pisma kitańskiego, które wpłynęły na późniejsze pismo Dżurdżenów.
Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.

Chińskie pismo jest systemem otwartym, co oznacza, że ciągle powstają nowe znaki. W XX wieku wymyślono np. odrębne znaki dla pierwiastków chemicznych. System nie posiada jednego, uznawanego powszechnie uporządkowania, którym cechują się alfabety (np. od Α do Ω), dlatego spotykany czasem termin alfabet chiński jest nieporozumieniem, chyba że chodzi o bopomofo.

Wang Xizhi (wym. łang sidżi; ur. 303 w prow. Shandong, zm. 361) – chiński kaligraf, uznawany za największego mistrza tej sztuki w historii Chin, zwany Mędrcem Kaligrafii (書聖). Jego syn, Wang Xianzhi był również wybitnym kaligrafem.
Kitanowie (chiń. 契丹; pinyin: Qìdān) - wschodni lud protomongolski zamieszkujący Mandżurię, który na początku X wieku podbił północne Chiny i ustanowił tam Dynastię Liao (907-1125), która następnie uległa Dżurdżenom. Kitanowie rozproszyli się i dziś trudno wskazać ludy, które byłyby ich bezpośrednimi potomkami. Ponieważ Pismo kitańskie pozostaje nieodczytane, pozostałe po nich inskrypcje nie mogą być wskazówką pomocną w śledzeniu tych migracji. Po obaleniu ich dynastii w Chinach część Kitanów założyła Chanat Karakitanów w Azji Środkowej, gdzie następnie ulegli wymieszaniu z ludnością prototurecką.

Chińskie pismo jest również systemem złożonym, w którym znak z reprezentowanym słowem może łączyć zasada semantyczna, fonetyczna albo obie naraz. Dlatego nazywanie go pismem ideograficznym lub pismem obrazkowym jest również nieporozumieniem.

Pismo chińskie składa się z około 50 000 znaków, wypracowanych w toku długiej ewolucji. Znajomość tzw. tradycyjnego pisma chińskiego nadal pozwala odczytać starożytne teksty. W języku współczesnym ponad 95% objętości tekstów w codziennej prasie i popularnych książkach jest pisane przy użyciu 5-6 tysięcy najczęściej używanych znaków. Tyle wystarczy się nauczyć, żeby biegle czytać. Osobę, która zna mniej niż 2000 znaków uznaje się za analfabetę. Pismo obejmuje również własny system cyfr oraz pozwala na sinizację nazw obcych na zasadzie m.in. podobieństwa fonetycznego.

Czyngis-chan, Dżyngis-chan, do 1206 Temudżyn (ur. w 1155 (wg. źródeł muzułmańskich) lub 1162 (wg. źródeł chińskich i mongolskich) w Deliün Bołdak, rejon obecnej Czyty w Rosji - zm. 18 sierpnia 1227) (IPA: [ʧiŋɡis xaːn], wymowa mongolska ?/i) – władca mongolski, twórca i długoletni władca Imperium Mongolskiego.
Estampaż (fr. estampage) - technika wykonywania odbitek płaskorzeźb i napisów z kamienia lub z brązu za pomocą papieru. Estampaż został wynaleziony w Chinach w czasach dynastii Tang (618-907).

Poczynając od końca lat 50. XX w. w Chinach Ludowych ok. 50% znaków zostało uproszczonych, co miało ułatwić ich naukę i przyczynić się do likwidacji analfabetyzmu. Uproszczone pismo chińskie przerwało jednak ewolucyjną ciągłość wielu znaków. Dobrze wykształceni ludzie nadal uczą się pisma tradycyjnego, które mimo reformy pełni w ChRL funkcję reprezentacyjną i jest używane na wizytówkach, szyldach, w malarstwie i kaligrafii.

Komputer osobisty (ang. personal computer) – mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego, spotyka się je zarówno w domach, jak i biurach. Mają zazwyczaj postać desktopów albo notebooków. Służą głównie do uruchamiania oprogramowania biurowego, dostępu do zasobów Internetu, prezentacji treści multimedialnych (tekst, obrazy, dźwięki, filmy i inne), jak i gier.
Język minnański, minnan lub tajwański – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) wywodzących się z południa chińskiej prowincji Fujian. Minnan oznacza południową część prowincji Fujian – Min (閩 ) to krótka nazwa prowincji, a nan (南) oznacza "południe". Obecnie minnański używany jest przede wszystkim na Tajwanie, gdzie jest językiem ojczystym dla 80 proc. mieszkańców i gdzie używa się go obok oficjalnego języka mandaryńskiego. Minnański jest używany także we wschodnim Guangdongu (region Chaoshan), na wyspie Hajnan, oraz w niektórych przybrzeżnych regionach prowincji Zhejiang i zachodniego Guangdongu, a także przez potomków emigrantów pochodzących z tych regionów (dominujący wśród Chińczyków w Azji Południowo-Wschodniej: Singapur, Malezja, Tajlandia, Filipiny).

Ze względu na wielki szacunek, jakim otaczano w cesarskich Chinach zapisany papier i osoby posługujące się pismem, znaki chińskiego pisma na Zachodzie bywają – analogicznie do najstarszej formy pisma egipskiego – nazywane hieroglifami (święte znaki). We Francji jest używana nazwa "sinogramy" (sinogrammes) (chińskie znaki).

Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
Tang Taizong (唐太宗), (ur. 23 stycznia 599 - zm. 649 r.), jego osobiste imię to Lǐ Shìmín 李世民, był drugim cesarzem z chińskiej dynastii Tang, panującym od 626 do 649. Na ogół jest uważany za jednego z największych, o ile nie największego cesarza w całej chińskiej historii. Stanowił on miarę, do której porównywano wszystkich innych cesarzy. Za czasów jego rządów Chiny Tangów prosperowały ekonomicznie i militarnie. Pośmiertnie otrzymał imię Wen Huangdi (文皇帝).

Etymologia i rodzaje znaków

Pismo chińskie jest systemem złożonym, tzn. występują w nim znaki, które z reprezentowanym wyrazem łączy znaczenie (zasada semantyczna), wymowa (zasada fonetyczna), albo znaczenie i wymowa jednocześnie. Relacje te opisał już na początku II w. n.e. Xu Shen, autor etymologicznego słownika Shuowen Jiezi wydanego w 121 r. Wyróżnił on sześć kategorii znaków (patrz niżej): piktogramy, ideogramy, znaki złożone, piktofonogramy, pomyłki i zapożyczenia fonetyczne.

UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.
Hieroglify (z gr. ἱερογλυφικά hieroglyphika, dosł. "święte znaki") – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy - faraona) z greki i oznacza święte znaki.

Chociaż piktogramy i ideogramy są uważane za pierwsze chronologicznie, stanowią one dziś nie więcej niż 5% znaków. Przeszło 95% znaków to złożenia czysto semantyczne, bądź semantyczno-fonetyczne. Określanie pisma chińskiego jako wyłącznie ideograficznego to częsty błąd pojawiający się w wielu encyklopedycznych opracowaniach, wynikający z niewielkiej wiedzy zachodnich redaktorów nt. pisma chińskiego.

Standardowy język mandaryński, nazywany często językiem mandaryńskim lub standardowym językiem chińskim jest oficjalnym standardem mówionego języka chińskiego, używanym jako język urzędowy w Chińskiej Republice Ludowej, Republice Chińskiej, jednym z czterech oficjalnych języków Singapuru, a także jednym z sześciu oficjalnych języków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Faktycznie jest tylko jednym z języków mandaryńskich. Oparty jest, ale nie tożsamy, na dialekcie pekińskim. W poszczególnych państwach język ten nosi różne nazwy: w ChRL jest nazywany putonghua (chiń. trad. 普通話, uproszcz. 普通话, pinyin: pǔtōnghuà – "mowa powszechna"), na Tajwanie – guoyu (chin. trad. 國語, uproszcz. 国语, pinyin: guóyǔ – "język państwowy"), w Singapurze – huayu (chiń. trad. 華語, uproszcz. 华语, huáyǔ – "język chiński").
Ortografia (z gr. ορθο- ortho- = "poprawny" i γραφος -grafos = "piszący") inaczej pisownia – zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu lub innych symboli. W skład zasad ortograficznych wchodzą również zasady dot. interpunkcji, natomiast typografia jest osobnym zagadnieniem.

Podział Xu Shena obowiązuje do dziś, aczkolwiek można go uzupełnić. Wyróżnia się następujące rodzaje znaków:

znaki powstałe w oparciu o zasadę semantyczną - są czasem nazywane ideogramami, co jest nieprecyzyjne, bo można wśród nich wyróżnić trzy podgrupy:

piktogramy (象形字 xiàngxíngzì) – w umowny sposób przedstawiające obiekty i zjawiska świata fizycznego (np. 人 człowiek, 子 dziecko, 口 usta, 日 słońce, 山 góra, 川 rzeka, 豖 świnia, 目 oko, 心 serce, 雨 deszcz, 田 pole, 木 drzewo, 龜 żółw)

ideogramy (指事字, zhǐshìzì) – w umowny sposób przedstawiające idee i pojęcia abstrakcyjne (一 jeden, 二 dwa, 三 trzy, 上 góra, 下 dół, 中 środek, 凸 wypukły, 凹 wklęsły, 力 siła (pług))

znaki złożone (會意字, huìyìzì) – powstałe z dwóch, trzech, a nawet czterech innych znaków prostych:

"kobieta i dziecko" 好 dobry, dobrze; "kobieta pod dachem" 安 spokój, cisza, pokój; "słońce i księżyc" 明 jasny, dynastia Ming; "świnia pod dachem" 家 dom, rodzina; "pole i serce" 思 myśl, myśleć; "krowa pod dachem" 牢 zagroda, więzienie; "deszcz i pole" 雷 błyskawica; "pole i pług" 男 mężczyzna; "strzała, dzida i butelka" 醫 medycyna.

Kaligraficzny rebus, w którym autor z kilku znaków zrobił jeden. Biorąc za środek znak 子, można go przeczytać zgodnie z ruchem wskazówek zegara jako "孔孟好學" (Dobrze jest studiować [nauki] Konfucjusza i Mencjusza)

znaki używane w oparciu o zasadę fonetyczną wywodzą się m.in. z pierwszej grupy, ale w nowym użyciu nie mają nic wspólnego z pierwotnie reprezentowanym pojęciem; można je podzielić na dwie podgrupy:

zapożyczenia fonetyczne wewnątrz pisma chińskiego (假借字, jiǎjièzì) – na wczesnym etapie jego rozwoju problem tworzenia nowych znaków, szczególnie dla pojęć abstrakcyjnych, rozwiązywano dzięki homofonii; na przykład, homofonem rzeczownika "słoń"（象, xiàng) był czasownik/przymiotnik "podobny do" co spowodowało, że zaczęto używać znaku 象 także w tym drugim znaczeniu; dziś zapisywane jest ono piktofonogramem z kluczem "człowiek" 像; pamiątką po tym zapożyczeniu pozostaje rozszerzone pole semantyczne znaku 象, który dziś oznacza nie tylko "słonia", ale także m.in. "kształt, formę, wygląd"; zjawisko zapożyczeń fonetycznych występuje nadal m.in. w przypadku wulgaryzmów, które w piśmie chińskim są tabu; np. znak 鸟 (niǎo, ptak) jest używany jako zamiennik dla 屌 (diǎo), który jest wulgarnym określeniem członka;

kalki fonetyczne z języków obcych – w tym przypadku za pomocą jednego lub kilku znaków próbuje się przybliżyć użytkownikowi chińskiego pisma wymowę obcego wyrazu, nazwiska itd.; w przeszłości zapożyczeń na tej zasadzie dokonywano m.in. z sanskrytu (w związku z importem buddyzmu do Chin), dziś głównie z angielskiego; znaczenia pojedynczych znaków są na ogół pomijane; patrz też: Transkrypcja na chiński;

piktofonogramy (形聲字, xíngshēngzì) – złożenia, w których jeden element pełni funkcję semantyczną (podpowiada znaczenie), a drugi fonetyczną (podpowiada wymowę); pojawiły się już za czasów dynastii Shang, a obecnie to największa i najszybciej rozwijająca się grupa, stanowiąca około 70% używanych na co dzień znaków; jej istnienie sprawia, że nie można pisma chińskiego w całości zaklasyfikować jako pisma obrazkowego;

przykładowy wspólny element semantyczny: rozpatrzmy znaki zawierające ideogram 土 (ziemia), jako element semantyczny: 地 ziemia, miejsce, grunt; 壇 ołtarz; 境 granica, terytorium; 塘 staw, zbiornik wodny, cysterna; 墓 grób, grobowiec

przykładowy wspólny element fonetyczny: dla porównania znak 平 (píng; równy, spokojny) pełni funkcję fonetyczną w identycznie wymawianych znakach: 評 (z kluczem "język, mowa") sądzić, krytykować; 坪 (z kluczem "ziemia") równina; 苹 (z kluczem "roślina") jabłko, jabłoń (znak uproszczony); 鮃 (z kluczem "ryba") odmiana flądry (Chascanopsetta lugubris lugubris); 萍 (z kluczami "roślina" i "woda") rzęsa (na wodzie); od początku element fonetyczny wskazywał jednak tylko przybliżone podobieństwo wymowy, a ewolucja fonologii języka chińskiego spowodowała, że znaki z tym samym elementem często obecnie różnią się znacznie w wymowie; np. seria znaków z elementem fonetycznym 工 gōng praca zawiera m.in. następujące znaki: 江 jiāng rzeka, 紅 hóng czerwony, 扛 káng nieść na ramieniu, 缸 gāng rodzaj naczynia, słój, 空 kōng pusty;

Chińskie przysłowie: "lód o grubości trzech stóp nie bierze się z jednego mroźnego dnia"

znaki, które nie mieszczą się w powyższej typologii, to:

pomyłki (轉注字, Zhuǎnzhùzì) – znaki, które wyewoluowały na skutek pomyłek, określanych czasem jako dryf semantyczny lub fonetyczny; np. 考 (kǎo) "sprawdzać" oraz 老 (lǎo) "stary" pierwotnie były jednym znakiem oznaczającym "starszą osobę";

znaki zapożyczone spoza pisma chińskiego – kategoria rzadko wymieniana przez chińskich językoznawców; to wąska grupa, której najciekawszym przykładem jest 卍 (pinyin: wàn), indyjski symbol pomyślności, który przywędrował do Chin razem z buddyzmem; inne znaki zapożyczone pochodzić mogą ze starożytnych chińskich totemów i klanowych symboli identyfikacyjnych; w XX wieku dokonał się proces zapożyczenia m.in. cyfr arabskich i rozpoczął się proces zapożyczania do chińskiego liter alfabetu łacińskiego; zapoczątkował go Lu Xun, ojciec nowoczesnej literatury chińskiej i autor m.in. "Prawdziwej historii A Q" (阿Q正传), w której użył litery "Q" jako symbolu typowego Chińczyka, bo przypomina ona głowę z warkoczem; w dzisiejszym chińskim takie zapożyczenia nie są nagminne, ale jest ich całkiem sporo, np. 卡拉OK to po chińsku karaoke; K2峰 – szczyt K2; J.K.罗琳 – Joanne Rowling; proces ten rozpoczął się na zamerykanizowanym Tajwanie, ale łatwo przewidzieć, że wraz z upowszechnieniem się znajomości angielskiego w ludnej ChRL, zjawisko inkorporacji alfabetu łacińskiego do pisma chińskiego będzie się nasilać.

Słowniki i uporządkowanie znaków

Ze względu na to, że liczba znaków jest teoretycznie nieograniczona, a różne słowniki zawierają od kilku do kilkudziesięciu tysięcy znaków, w piśmie chińskim – w przeciwieństwie do alfabetów – nie istnieje jedna metoda uszeregowania znaków. Współczesne słowniki chińskiego pisma są porządkowane najczęściej według zasady fonetycznej i zawierają skorowidze odwołujące się do innych zasad.

Tusz – środek barwiący (farba wodna pigmentowa), szybkoschnący, wodoodporny, najczęściej czarny. Wyrabiany z sadzy w postaci pałeczek, gałek lub w postaci cieczy. Służy do kreślenia lub rysowania piórkiem albo pędzelkiem. W starożytności tusz pojawił się w Egipcie i Chinach, w Europie znany od XVIII w.
Systemy pisma CJK – używane w informatyce określenie systemów pisma wywodzących się z pisma chińskiego (języki chińskie – tradycyjne i uproszczone pismo chińskie, japoński – pismo japońskie) oraz pisma koreańskiego.

Można wyróżnić następujące metody porządkowania znaków:

metoda fonetyczna – dziś większość słowników wydawanych w ChRL i na Zachodzie ułożona jest właśnie w oparciu o tę zasadę; odwołuje się ona do transkrypcji pinyin (dawniej Wade-Giles), a znaki ułożone są alfabetycznie według lekcji w języku mandaryńskim; w słownikach tajwańskich często jest stosowana kolejność chińskiego alfabetu bopomofo; w przypadku słowników kantońskiego stosuje się m.in. transkrypcję Yale; w przypadku japońskich słowników kanji znaki układane są alfabetycznie wg ich wymowy w kanie, a w słownikach rosyjskich wg zapisu w systemie Palladiusza; metoda fonetyczna ma jedną poważną wadę: żeby znaleźć znak, trzeba znać jego poprawną wymowę

klucze – według niej najczęściej opracowuje się skorowidze, według których można wyszukać znak o nieznanej wymowie; znaki przypisuje się do tzw. kluczy, których na ogół wyróżnia się obecnie ok. 200; same klucze są uporządkowane według liczby kresek, podobnie jak znaki pod konkretnym kluczem

liczba kresek – znaki układa się od liczących jedną kreskę (np. 一), potem dwie, trzy itd.; najbardziej skomplikowane liczą powyżej 50 kresek; ze względu na wielką liczbę współczesnych znaków metoda ta nie jest stosowana samodzielnie, lecz jako metoda pomocnicza

kształt kresek – kreski porządkuje się od najprostszych do najbardziej skomplikowanych, a znaki układa wg kształtu pierwszej lub dwu pierwszych kresek; pod każdą z takich kombinacji znaki porządkuje się według liczby kresek

metoda czterech rogów – według kształtu pojedynczych kresek i złożeń do trzech kresek w czterech rogach konkretnego znaku; różnym elementom przypisano kody od 0 do 9, dlatego każdy znak można zakodować za pomocą czterech cyfr.

Ortografia

Obecnie wyróżnia się 12 podstawowych kresek

Ortografia pisma chińskiego obejmuje kształt oraz kolejność stawianych kresek, których wyróżnia się obecnie 12 rodzajów – od kropki do połączenia kreski poziomej i pionowej. Prawidłowo wykreślony znak powinien dać się wpisać w kwadrat. Chociaż niektóre rodzaje kresek mają kształt łuku, w piśmie chińskim – w przeciwieństwie do japońskiego czy koreańskiego – na ogół nie występują kształty okrągłe. Wyjątkiem mogą być ozdobne czcionki oraz pismo trawiaste.

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:
Dynastia Yuan – mongolska dynastia władająca imperium chińsko-mongolskim w latach 1279 – 1368, a następnie jako dynastia północnych Yuan do 1635 w Mongolii.

W ostatniej, historycznej odmianie chińskiej pisma, tzw. wzorcowej, do studiowania zasad ortograficznych służył znak "Yong". Wyróżniano wówczas osiem podstawowych kresek (patrz: Pismo wzorcowe).

Zasady kreślenia znaków są następujące:

od lewej do prawej;

z góry na dół;

od środka do zewnątrz.

Przestrzeganie tych zasad (nie są one bezwzględne) pozwala na stosunkowo łatwe napisanie poprawnie wyglądających znaków. Ich złamanie może mieć poważne konsekwencje dla m.in.:

kaligrafii – znak wykreślony niepoprawnie jest określany jako brzydki

komunikacji – kreślenie znaków palcem po wewnętrznej stronie dłoni to sposób komunikacji między osobami, które nie znają standardowego mandaryńskiego, a potrafią pisać; za pomocą tej metody ludzie wykształceni pokazują sobie, o jakie pojęcie im chodzi

wprowadzania znaków do urządzeń elektronicznych – wiele modeli chińskich palmtopów czy elektronicznych słowników obsługuje się rysikiem dzięki systemowi odręcznego rozpoznawania pisma (OCR); programy do OCR można również zainstalować na PC i używać ich z tabliczką graficzną; chińskie programy OCR działają w oparciu o prawidłową kolejność i kierunek stawiania kresek i błędna pisownia może doprowadzić do rozpoznania innego znaku niż zamierzony

korzystania ze słowników – znajomość zasad ortograficznych pozwala przy napotkaniu nowego znaku obliczyć liczbę kresek, które się na niego składają, a liczba i kształt kresek to jedna z zasad, według których układa się słowniki.

Interpunkcja i kierunek pisania

Do początków XX wieku nie używano znaków interpunkcyjnych, jednak sporadycznie już od wczesnej starożytności pojawiały się różne znaki oddzielające jednostki syntaktyczne. Od czasów dynastii Han uczeni opracowujący pisane już wówczas trudno zrozumiałym językiem teksty przedhanowskie stosowali niekiedy znaki interpunkcyjne, od których wywodzą się dzisiejsza chińska kropka (。) i przecinek używany przy wyliczeniach (、).

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.
Dyglosja (z gr. diglossia - dwujęzyczność) to stan, kiedy wersja literacka danego języka odbiega w takim stopniu od wersji potocznej, że mogą one być uznane za odrębne dialekty lub nawet języki.

W dzisiejszym chińskim stosuje się znaki interpunkcyjne takie jak przecinek (，), kropka (。), kreska (－), znak zapytania (？), wykrzyknik (！) itd. Przy wyliczeniach stosuje się odrębny rodzaj przecinka (、). Nadal jednak nie stosuje się odstępów między wyrazami, dlatego prawidłowy podział tekstu w czasie czytania nastręcza wiele problemów osobom uczącym się chińskiego, bo współczesne wyrazy mogą się składać z dwu, trzech i więcej sylab (a więc i znaków).

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
Pismo małopieczęciowe to rodzaj pisma chińskiego ujednoliconego na potrzeby powstałego w 221 r. p.n.e. Cesarstwa Chińskiego. Używane było przez ponad dwa wieki do schyłku Zachodniej Dynastii Han (8 r. n.e.), kiedy zastąpiono je tzw. pismem kancelaryjnym (隶书). Nazwa pisma małopieczęciowego wywodzi się od pieczęci urzędowych, które w cesarstwie były szeroko stosowaną formą autoryzacji i zabezpieczania korespondencji urzędowej.

Prawidłowa kolejność stawiania kresek w znaku 永 (yong, wieczny) Patrz: Pismo wzorcowe.

Istnieją trzy sposoby grupowania znaków:

"z góry na dół", w kolumnach od prawa do lewa – tradycyjny sposób pisania, wywodzący się czasów przed wynalezieniem papieru, kiedy wykreślano znaki jeden pod drugim np. na bambusowych deszczułkach

"poziomo od prawej do lewej" – tradycyjny, komplementarny do zapisu pionowego, najczęściej w ten sposób ułożone są napisy na tablicach w zabytkowych pałacach i świątyniach w miejscach, gdzie zapis pionowy wyglądałby nieestetycznie lub się nie mieścił, dziś stosunkowo rzadko spotykany; pojawia się niekiedy w napisach na pojazdach, umieszczanych tak, by napis czytało się od przodu pojazdu – z prawej strony pojazdu kolejność znaków jest od prawej do lewej, z lewej – od lewej do prawej;

"Poziomo od lewej do prawej" – analogiczny do stosowanego na Zachodzie; stosowany w przeważającej większości publikacji w ChRL, na Tajwanie i w Hongkongu spotykany podobnie często jak tradycyjny zapis pionowy.

Dryf semantyczny - zjawisko polegające na niezamierzonym poszerzeniu pola semantycznego znaku językowego za sprawą przekłamania, błędnego odczytania tekstu, nieporozumienia itd.
Tabu – w najogólniejszym sensie terminu głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy, którego złamanie powoduje spontaniczną i niejednokrotnie gwałtowną reakcję ze strony ogółu przedstawicieli tej kultury, gdyż jest przez nich odbierane jako zamach na całą strukturę tej kultury i jej integralność, a więc jako zagrożenie dla dalszego istnienia danego społeczeństwa. Tabu może obejmować czynności, miejsca, przedmioty lub osoby. W najczystszym i najpierwotniejszym znaczeniu terminu czynności te, miejsca, osoby i przedmioty są zarazem zakazane i święte.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)