Harold II, Harald II (ur. ok. 1022, zm. 14 października 1066), król Anglii w 1066 r. Syn Godwina, earla Wessex, i Gythy Thorkelsdóttir, spowinowaconej z królem Kanutem Wielkim, szwagier Edwarda Wyznawcy.

Potężny magnat

Ojciec Harolda, earl Godwin, był najpotężniejszym brytyjskim magnatem w czasach rządów dynastii duńskiej i panowania Edwarda Wyznawcy. W 1045 r. wydał on swoją córkę Edytę za króla Edwarda. Z tej okazji Harold został mianowany earlem Anglii Wschodniej. W 1047 r. z łask króla Edwarda wypadł starszy brat Harolda, Swen, który został skazany na wygnanie za porwanie i więzienie mniszki. Harold został wówczas dziedzicem ojca i otrzymał część dóbr wygnanego brata. Kiedy w 1049 r. Swen chciał powrócić w łaski króla, Harold się temu sprzeciwił.

W 1050 r. doszło do kolejnego już konfliktu króla z Godwinem. Tym razem jednak potężny earl przegrał i musiał udać się na wygnanie. Anglię opuścił też w 1051 r. Harold, który udał się do Irlandii ze swoim młodszym bratem, Leofwinem. Latem 1052 r. Godwin powrócił jednak z wygnania do południowej Anglii. Niedługo później na północy wylądował Harold i pokonał lokalne wojska królewskie. Następnie połączył się ze swoim ojcem i wspólnie wymusili na Edwardzie powrót do stanu sprzed 1051 r. W 1053 r. zmarł Godwin i Harold odziedziczył jego tytuł earla Wesseksu. W 1058 r. został dodatkowo hrabią Hereford. Stanął również na czele anglosaskich magnatów, którzy sprzeciwiali się pronormandzkiej polityce Edwarda Wyznawcy, który otaczał się na swym dworze przybyszami z Normandii i powierzał im różne lukratywne godności.

Wzrastała również potęga rodu Harolda. W 1055 r. jego brat Tostig został earlem Northumbrii, co zakończyło się rebelią niezadowolonego Elfgara, earla Anglii Wschodniej. Elfgar sprzymierzył się z Walijczykami. Przeciwko buntownikowi wyruszył Harold, który bez wydania bitwy zmusił Walijczyków do podpisania pokoju. W 1057 r. Harold otrzymał we władanie pogranicze walijskie. Rok wcześniej posłował do Ratyzbony, gdzie prowadził rokowania z królem Węgier Andrzejem I w sprawie powrotu do Anglii ostatniego męskiego krewnego Edwarda Wyznawcy, Edwarda Wygnańca. Przy tej okazji odbył prawdopodobnie pielgrzymkę do Rzymu. Rokowania zakończyły się sukcesem i Edward przybył do Anglii w 1057 r., jednak zmarł niedługo później, pozostawiając małego synka, Edgara.

W 1062 r. zmarł earl Elfgar, co wykorzystał Harold, atakując nagle jego walijskiego sojusznika, księcia Gruffydda ap Llywelyna. Harold zdobył Rhuddlan i zniszczył stacjonującą tam walijską flotę, ale samego Gruffydda nie udało mu się pojmać. Działania wojenne przerwano z powodu złej pogody i wznowiono dopiero w maju 1063 r. Kampania miała charakter niszczycielskich napadów na niebronione walijskie wybrzeże, połączone z lądowym atakiem Tostiga. Na terenach zajętych przez Harolda jego oddziały pozostawiały kamienie z napisem: Hic fuit victor Haroldus ("Zwycięzcą tu był Harold"). Gruffydd próbował jeszcze walki partyzanckiej, ale znienawidzony przez poddanych został zamordowany. Pogranicze walijskie zostało uspokojone, a Harold zyskał sławę wyśmienitego dowódcy.

W 1064 r. Harold nagle znalazł się w Ponthieu w Normandii po zatonięciu swojego statku. Nie wiadomo, co sprowadziło go na ziemie księcia Normandii, Wilhelma II. Jedna z hipotez głosi, że Harold chciał odwiedzić członków swojej rodziny i przyjaciół z czasów wygnania w 1051 r. Wg ludzi związanych z normandzkim dworem, Harold wypełniał misję powierzoną mu przez króla Edwarda. Książę Wilhelm twierdził, że podczas spotkania z Edwardem Wyznawcą w 1051 r. otrzymał od niego przyrzeczenie sukcesji na tronie Anglii (Edward nie miał dzieci). Harold miał zostać wysłany do Normandii, by zaprzysiąc raz jeszcze słowa króla.

Harold znalazł się na dworze Wilhelma i brał u jego boku udział w wyprawie przeciwko księciu Bretanii Conanowi II. Podczas przemarszu obok ufortyfikowanego opactwa Mont Saint-Michel Harold uratował dwóch żołnierzy Wilhelma z ruchomych piasków. W podzięce Wilhelm pasował go na rycerza. Tkanina z Bayeux i inne normandzkie źródła twierdzą, że Harold przyrzekł przy tej okazji wierność Wilhelmowi i poparcie dla jego pretensji do angielskiego tronu. Kronikarz Orderyk Vitalis tak opisał Harolda: Anglik był bardzo wysoki i przystojny, zwracał uwagę siłą fizyczną, odwagą i elokwencją.

Po powrocie do Anglii Harold wsparł w 1065 r. rebeliantów w Nortumbrii, którzy zbuntowali się przeciwko fiskalnej polityce brata Harolda, Tostiga. Miejsce obalonego brata zajął earl Morcar. To postępowanie Harolda sprawiło, że stworzył sobie niebezpiecznego wroga we własnej rodzinie.