Harriet Taylor Mill - Polski Serwis Naukowy

Harriet Taylor Mill z domu Hardy (ur. 8 października 1807 w Londynie – zm. 3 listopada 1858 w Awinionie) - brytyjska filozofka i feministką pierwszej fali. Była współpracowniczką, a od 1851 żoną filozofa Johna Stuarta Milla, który głównie pod jej wpływem zaczął popierać postulaty feminizmu (prawo wyborcze dla kobiet i równouprawnienie).

Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).

Feminizm pierwszej fali (także stara fala – old wave) – określenie zjawisk i nurtów związanych z walką europejskich i amerykańskich kobiet o równouprawnienie w XIX i na początku XX wieku. Główny nurt feminizmu pierwszej fali miał charakter liberalny i stawiał sobie za cel zmiany w systemach prawnych, przede wszystkim przyznanie praw wyborczych kobietom. Nazwa "pierwsza fala" została mu nadana w latach 70. XX wieku, przez feministki określające się jako druga fala feminizmu.

Należała do znanego z radykalnych poglądów społecznych Kościoła Unitariańskiego, gdzie poznała swojego pierwszego męża. Jej znajomość z Millem zaczęła się już w 1827, gdy Harriet pomogła mu wyleczyć się z chronicznej depresji i odnaleźć cel życia w działalności społecznej i politycznej. Byli kochankami przez 21 lat (chociaż był to przede wszystkim związek intelektualny), ponieważ Harriet była wówczas żoną aptekarza Johna Taylora (urodziła mu troje dzieci) i rozwód był niemożliwy. Mąż Harriet tolerował jej związek z Millem, a nawet zgodził się, aby zamieszkała z kochankiem. W 1869 John S. Mill wydał książkę The Subjection of Women (Poddaństwo kobiet) (napisaną prawdopodobnie wspólnie z Harriet), w której udowadniał, że odmawianie kobietom prawa do nauki i pracy zawodowej jest nielogiczne i szkodliwe społecznie. Chociaż oboje byli feministami, to Harriet miała poglądy bardziej radykalne i domagała się prawa do pracy i indywidualnej kariery zawodowej dla kobiet, podczas gdy Mill uważał, że zniesienie barier prawnych i edukacyjnych przyniesie równouprawnienie kobiet w małżeństwie, jako żon i matek. Harriet napisała wiele książek, esejów i artykułów o tematyce feministycznej, m.in. Enfranchisement of Women (Wyzwolenie kobiet) (1849). Zmarła na skutek zatoru płucnego wywołanego zaawansowaną gruźlicą.

Słowo filozofia (gr. φιλοσοφία, łac. philosophia) pochodzi (prawdopodobnie) od matematyka i filozofa Pitagorasa żyjącego w VI wieku p.n.e. Pierwotnie miało sens dosłowny i oznaczało poszukiwanie, umiłowanie mądrości lub posiadanie mądrości (gr. φιλέω phileo – kochać, σοφία sophia – mądrość). Obecnie terminu filozofia używa się w różnych znaczeniach. Trudno o jego definicję, gdyż zakres rozważań filozoficznych i ich metoda ulegały zmianom w historii, a rozumienie filozofii jest uzależnione od wielu czynników, w tym od przyjętej tradycji filozoficznej. W uproszczeniu można powiedzieć, że filozofia zajmuje się ogólnymi, podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi natury świata i człowieka. Filozofowie rozważają kwestie natury istnienia, rozumienia bytu i rzeczywistości (ontologia, metafizyka, teoria bytu), poznawalności rzeczywistości i prawdy (epistemologia czyli teoria poznania), moralności, powinności i koncepcji wartości (etyka oraz aksjologia czyli teoria wartości), także zagadnienia dotyczące człowieka antropologia filozoficzna, a także kwestie społeczne, prawne, kulturowe, teologiczne i inne.

Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus) – powszechna i potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna, wywoływana przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Gruźlica dotyczy najczęściej płuc (gruźlica płucna) lecz również może atakować ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Inne mykobakterie takie jak Mycobacterium bovis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti czy Mycobacterium microti wywołują choroby zwane mykobakteriozami i z reguły nie infekują zdrowych osób dorosłych, natomiast są często spotykane u osób z upośledzeniem odporności np. w przebiegu AIDS.

Bibliografia

Rossi, Alice S. (1970). Sentiment and Intellect: The Story of John Stuart Mill and Harriet Taylor Mill, w: Rossi, Alice S. (Ed), Essays on Sex Equality. The University of Chicago Press.

Linki zewnętrzne

szczegółowy życiorys w jęz. ang.