Hasan Eren - Polski Serwis Naukowy

Hasan Eren (ur. 15 marca 1919, Widin, Bułgaria ‒ zm. 26 maja 2007, Ankara, Turcja) ‒ turecki językoznawca-turkolog. Eren, mimo że urodzony w Bułgarii, pochodził z rodziny czysto tureckiej: matka miała na imię Mahmure, ojciec ‒ Mustafa Nuri.

Szkołę podstawową, gimnazjum i liceum ukończył w mieście rodzinnym. Uwagę na niego zwrócił węgierski turkolog Gyula Németh w czasie swoich badań terenowych w Bułgarii w połowie lat 30. XX w. i doprowadził do tego, że młody Eren w roku 1938 immatrykulował się na filologii tureckiej na Uniwersytecie Budapeszteńskim. Równocześnie uczęszczał na zajęcia mongolistyczne i doskonalił swój węgierski. Doktorat uzyskał w 1942 r., habilitację w 1946 r.

Słownik – zbiór słów lub wyrażeń ułożonych i opracowanych według jakiejś zasady. Dzieli się na artykuły hasłowe ułożone w porządku alfabetycznym, rzadko tematycznym.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

W 1948 r. przejechał do Ankary, gdzie został zatrudniony jako turkolog na Uniwersytecie Ankarskim. Wkrótce potem dostanie też drugą posadę ‒ będzie zajmował się kwestiami leksykologii w Tureckim Towarzystwie Językoznawczym (tur. Türk Dil Kurumu); w latach 1983-1993 będzie zresztą przewodniczącym tego Towarzystwa. Od 1985 r. jest też naczelnym redaktorem encyklopedii Türk Ansiklopedisi.

Etymologia (gr. ἐτυμολογία, od ἔτυμος etymos – "prawdziwy" i λόγος logos – "rozumowanie"- czyli "rozumowanie o prawdziwości") – dział językoznawstwa badający pochodzenie wyrazów, zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Jednocześnie wyraz ten oznacza objaśnienie pochodzenia konkretnego wyrazu i jego znaczenia.

Lingwistyka (językoznawstwo) – dział nauk humanistycznych badający istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie lingwistyki (językoznawstwa) – językoznawca, inaczej lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.

Pomimo wyjazdu do Turcji Eren nie zerwał więzów emocjonalnych z Węgrami. Wręcz przeciwnie, w kręgach turkologów był znany ze swoich sympatii i nieustającego promowania Węgier i nauki węgierskiej. Toteż zrozumiałe było, że otrzymał szereg odznaczeń na Węgrzech od rozmaitych instytucji, a uhonorowaniem tych zaszczytów było wręczenie mu przez prezydenta Węgier krzyża zasługi (24.06.2000).

Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.

Encyklopedia (łac. encyclopaedia z gr. ἐνκύκλιos, enkýklios – "tworzący krąg" + gr. παιδεία, paideía – "wykształcenie") – kompendium ludzkiej wiedzy zapisane w formie zbioru haseł (słów kluczowych) z wyjaśnieniem ich znaczenia. Hasła są ułożone w pewnym logicznym porządku, zazwyczaj alfabetycznym, dzięki czemu możliwe jest szybkie odnalezienie właściwej informacji.

Głównym polem badawczym Erena była leksykologia. Książką, z której był chyba najbardziej dumny, był jego słownik etymologiczny języka tureckiego Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü.

Źródło

Nekrolog w Modern Türklük Araştırmaları Dergisi 4/2 (czerwiec 2007): 204-205.

Biografia (tur.)