Haszomer Hacair - Polski Serwis Naukowy

Haszomer Hacair (hebr. השומר הצעיר, "Młody Strażnik") – międzynarodowa żydowska organizacja młodzieżowa, część składowa Światowej Organizacji Syjonistycznej. Powstała w 1916 w Wiedniu z połączenia ruchu Ceirej Cijon (mającego charakter kółek samokształcenia z lekcjami hebrajskiego) oraz organizacji Ha-Szomer o charakterze skautowym, opartej głównie o brytyjski model skautingu. W szesnastoosobowej grupie założycielskiej znalazł się m.in. Janusz Korczak (Henryk Goldszmit).

Mordechaj Anielewicz, ps. Marian, Malachi, Aniołek (ur. 1919 lub 1920 w Wyszkowie, zm. 8 maja 1943 w Warszawie) - dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) podczas powstania w getcie warszawskim.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Na ziemiach polskich organizacja rozpoczęła działalność w 1916 w Galicji. Ogniska organizacji funkcjonowały w wielu państwach europejskich. W 1924 w Gdańsku powstała Światowa Federacja Haszomer Hacair.

Organizacja dążyła do budowy żydowskiej państwowości w Palestynie, zajmowała się wychowaniem młodzieży oraz przygotowaniem jej do osadnictwa kibucowego. W latach dwudziestych ewoluowała w kierunku marksizmu. W Polsce przez jej szeregi przeszło kilku późniejszych działaczy komunistycznych, m.in. Wacław Komar i Leopold Trepper. Również kilku znanych działaczy międzynarodowego ruchu trockistowskiego należało w młodości do Haszomer Hacair, np. Abraham Leon, Tony Cliff, Ernest Mandel.

Kibuc (hebr. קִבּוּץ) – spółdzielcze gospodarstwo rolne w Izraelu, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną. Pomimo że inne kraje miały spółdzielcze gospodarstwa, to jednak nigdzie nie zostały one tak rozwinięte jak w Izraelu. Kibuce odegrały znaczącą rolę przy tworzeniu państwa Izrael i nadal odgrywają znaczącą rolę w narodowej gospodarce.

Skauting (ang. scouting) – ruch społeczny i pedagogiczny, sformalizowany później w szeregu organizacji młodzieżowych w wielu krajach, który został zapoczątkowany na przełomie XIX i XX w. w Anglii przez Roberta Baden-Powella i Ernesta Thompson Setona w USA. W Polsce jego prekursorem był Andrzej Małkowski, uważany za twórcę harcerstwa – polskiej odmiany skautingu.

W czasie II wojny światowej wielu członków Haszomer Hacair zaangażowało się w ruch oporu, partyzantkę żydowską i akcje zbrojne. W getcie warszawskim organizacja weszła w skład ŻOB, której komendantem był Mordechaj Anielewicz.

Po wojnie organizacja stała się partią polityczną. Razem z innymi syjonistami zajmowała się nielegalnymi przerzutami Żydów do Palestyny, a także działalnością społeczną (np. opieką nad sierotami żydowskimi). Haszomer Hacair rozwiązano w Polsce w 1949, ale istnieje on nadal w Izraelu i kilkunastu innych krajach jako świecka i lewicowa organizacja młodzieżowa. W Izraelu organizacja związana była z partią Mapam, a obecnie związana jest z ugrupowaniem Meretz.

Ha-Szomer (hebr. השומר; "Strażnik") - żydowska organizacja samoobrony, powstała w 1909 roku we wsi Sedżera (obecnie Ilanija, Dolna Galilea) w Palestynie.

Organizacja (gr. - uporządkowanie) to celowa grupa społeczna, która funkcjonuje według pewnych reguł i zasad, współpracująca ze sobą - by osiągnąć określony cel. Istotą organizacji jest świadomość zasad, reguł, misji, celów oraz synergia (dopasowanie, wspomaganie działań innych).

Zobacz też

Historia Żydów w Polsce

Izrael

Linki zewnętrzne

Skauting żydowski w Rzeczpospolitej