Hawker Siddeley - Polski Serwis Naukowy

Hawker Siddeley – brytyjska wytwórnia lotnicza. Firma przeszła długą ewolucję, zanim w latach sześćdziesiątych wyłoniła się jako jeden z dwóch głównych brytyjskich producentów samolotów i ostatecznie w 1977 r. została włączona w skład koncernu British Aerospace.

Hawker Engineering

Firma Hawker powstała po pierwszej wojnie światowej w następstwie restrukturyzacji i bankructwa Sopwith Aviation. Pilot testowy firmy Sopwith Harry Hawker wraz z trzema innymi (włącznie z Thomasem Sopwithem), zakupili aktywa firmy Sopwith i na tej bazie pod koniec 1920 roku utworzyli H.G. Hawker Engineering.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Bitwa o Anglię – kampania powietrzna nad południową i centralną Anglią, toczona między niemieckim lotnictwem Luftwaffe a brytyjskim RAF, w czasie drugiej wojny światowej, w okresie od 10 lipca do 31 października 1940 roku. Określana jest też jako bitwa o Wielką Brytanię, zwłaszcza w historiografii brytyjskiej (Battle of Britain). Była to pierwsza kampania toczona wyłącznie za pomocą lotnictwa.

Podczas dwudziestolecia międzywojennego Hawker był producentem znakomitej linii bombowców i myśliwców dla Królewskich Sił Powietrznych - RAF. Samoloty Hind i Hart stały się najliczniej produkowanymi brytyjskimi samolotami przed II wojną światową.

Hawker Aviation

Przemianowana w 1933 na Hawker Aviation, kiedy to Hawker korzystając z Wielkiego Kryzysu i silnej pozycji finansowej firmy kupił kilka brytyjskich firm lotniczych włącznie z Gloster Aircraft, Armstrong Whitworth Aircraft, Armstrong Siddeley Motors i A.V. Roe. Grupa tych firm w 1935 roku przyjęła nazwę Hawker Siddeley.

Hawker Hunter (ang. hunter – myśliwy) – brytyjski samolot myśliwski wykorzystywany przez RAF oraz siły powietrzne 19 innych krajów. Hawker Hunter był samolotem o skośnych skrzydłach – pojawił się w miejsce wyposażonego w skrzydła proste samolotu Hawker Sea Hawk. Łącznie zbudowano 1972 maszyny w macierzystej wytwórni Hawker Siddeley oraz na licencji w Belgii i Holandii.

Hawker Siddeley HS-121 Trident - trójsilnikowy samolot pasażerski krótkiego i średniego zasięgu, produkowany przez brytyjską firmą Hawker Siddeley. Został zaprojektowany według wymogów British European Airways. Samolot został oblatany w roku 1962, by dwa lata później wejść do regularnej służby w liniach lotniczych.

Gloster Meteor

W tej postaci firma działała podczas II wojny światowej produkując wiele znakomitych typów samolotów, włącznie ze słynnym myśliwcem Hawker Hurricane, który wraz z Spitfire odegrał główną rolę w zwycięstwie w bitwie o Wielką Brytanię (Hurricany przewyższyły wszystkie pozostałe myśliwce brytyjskie, osiągając 55 procent wszystkich zestrzelonych samolotów wroga).

Westland Helicopters – brytyjska wytwórnia lotnicza specjalizująca się w budowie śmigłowców. Firma powstała w 1961 roku w wyniku połączenia się Westland Aircraft z innymi brytyjskimi przedsiębiorstwami branży lotniczej: Saunders-Roe, Fairey oraz działem spółki Bristol Aeroplane Company, zajmującym się śmigłowcami. W 2001 roku do spółki z włoską Agustą brytyjski producent utworzył nową firmę AgustaWestland.

Supermarine Spitfire — brytyjski jednomiejscowy myśliwiec zbudowany w wytwórni Supermarine w Southampton w Anglii. Jeden z najsłynniejszych używanych podczas II wojny światowej samolotów bojowych, na którym walczyli również Polacy.

Prawie każda konstrukcja Hawkera z czasów II wojny światowej odniosła sukces (nawet jeśli początkowo się na to nie zanosiło). Wszystko to było zasługą utalentowanego konstruktora Sidneya Camma (później Sir Sidneya). Jego ważniejsze konstrukcje:

Hawker Typhoon

Hawker Tempest

Hawker Sea Fury

Konstrukcją, której autorem nie był Camm związany z firmą Hawker Siddeley, był Gloster Meteor, pierwszy aliancki myśliwiec o napędzie odrzutowym.

Po wojnie Hawker Siddeley produkował jeden ze znakomitych powojennych samolotów odrzutowych Hawker Hunter, który w 1953 roku ustanowił światowy rekord prędkości 1160 km/h.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

British Aircraft Corporation to brytyjski koncern zajmujący się produkcją samolotów. Powstał w 1959 roku w wyniku fuzji zakładów Vickers-Armstrong, English Electric, Hunting-Percival i Bristol. Był reprezentantem Wielkiej Brytanii w międzynarodowych programach Concorde i Jaguar (we współpracy z Francją) oraz Tornado (we współpracy z Niemcami i Włochami). Od roku 1980 wchodzi w skład British Aerospace.

Hawker Siddeley Group

W późnych latach pięćdziesiątych rząd brytyjski zdecydował, że w związku ze zmniejszeniem kontraktów na dostawę samolotów będzie lepiej skonsolidować istniejące firmy. Z 15 firm które przetrwały na rynku miało powstać kilka większych. Poza tą decyzją wydano „rozkaz”, aby wszystkie przyszłe kontrakty były zawierane z tymi połączonymi firmami.

Rolls-Royce plc jest drugim co do wielkości producentem silników lotniczych na świecie. Oprócz lotnictwa cywilnego i wojskowego, produkuje jednostki napędowe do statków, w tym do łodzi podwodnych.

Hawker Hurricane (ang. – huragan) – brytyjski samolot myśliwski, jednomiejscowy, jednosilnikowy dolnopłat o konstrukcji metalowej z częściowo płóciennym pokryciem, zaprojektowany i produkowany przez firmę Hawker Siddeley Company. Używany na wielu frontach II wojny światowej, odegrał znaczącą rolę podczas bitwy o Anglię. Produkowany w wielu wersjach uzbrojenia i z różnymi jednostkami napędowymi. Do zakończenia produkcji w 1944 roku wyprodukowano ponad 14 tysięcy egzemplarzy wszystkich wersji lądowych Hurricane i morskich Sea Hurricane, przystosowanych do działania z pokładów lotniskowców.

Sea Harrier FA.2

Hawker i de Havilland połączyły się w 1959, ich śladem poszły Blackburn Aircraft, Avro (wraz z Avro Canada) i Whitworth (która już była częścią Hawker), Folland i Gloster, które w następnym roku utworzyły Hawker Siddeley Group. Tymczasem utworzyła się podobna grupa British Aircraft Corporation (BAC), Westland Helicopters i Rolls-Royce jako producenta silników.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Whitworth – miasto w Anglii, w hrabstwie Lancashire, w dystrykcie Rossendale. Leży 23 km na północ od miasta Manchester i 277 km na północny zachód od Londynu. W 2001 miasto liczyło 7263 mieszkańców.

W tym czasie firma Hawker opracowała najbardziej udany odrzutowy samolot pionowego startu i lądowania Hawker Siddeley Harrier. Samolot ten był produkowany do lat dziewięćdziesiątych, a w służbie pozostaje do dnia dzisiejszego.

Wśród innych samolotów produkowanych przez Hawker Siddeley były:

Hawker-Siddeley Trident

Hawker Siddeley HS125

Hawker Siddeley HS748

Koniec Hawkera

W 1977 Hawker Siddeley Group decyzją parlamentu została połączona z BAC i na bazie tych firm utworzono British Aerospace (BAe). Części firm, które nie były brytyjskie lub nie powiązane z lotnictwem zostały odłączone i utworzono z nich odrębne przedsiębiorstwa:

Gloster Aircraft Company – brytyjska wytwórnia lotnicza znana z produkcji wielu samolotów wykorzystywanych przez Royal Air Force oraz maszyn wyścigowych. Pionier budowy samolotów z napędem odrzutowym. W Glosterze powstały tak znane konstrukcje jak Gladiator czy pierwszy brytyjski samolot z silnikiem odrzutowym Gloster E.28/39.

VTOL - akronim od angielskiego Vertical Take Off and Landing używany w lotnictwie do określania zdolności samolotu do pionowego startu i pionowego lądowania.

W 1980 roku utworzono Hawker Pacific Aerospace.

W 1991 Hawker Siddeley Group Public Limited Company została przejęta przez BTR Aerospace Group.