HeLa - Polski Serwis Naukowy

Podział komórek HeLa pod mikroskopem elektronowym

HeLa – linia komórkowa wywodzącą się z komórek raka szyjki macicy, pobranych od 31-letniej Murzynki z Baltimore, Henrietty Lacks, bez jej zgody i przekazanych George'owi Geyowi, ówczesnemu dyrektorowi centrum badań nad kulturami tkankowymi na Universytecie Johnsa Hopkinsa. Chora zmarła w 1951 roku. Komórki HeLa uważane są za nieśmiertelne, ponieważ są zdolne do nieskończenie wielu podziałów mitotycznych. Hodowane są w wielu laboratoriach nieprzerwanie od momentu pobrania. Kariotyp linii jest zróżnicowany.

Kariotyp - kompletny zestaw chromosomów komórki somatycznej organizmu. Kariotyp jest cechą charakterystyczną dla osobników tego samego gatunku, tej samej płci oraz dotkniętych tymi samymi aberracjami chromosomowymi (albo całkowicie zdrowymi). W kariotypie wyróżnia się autosomy (chromosomy nie różniące się u osobników różnych płci, u człowieka 22 pary) oraz chromosomy płci.

Tkanka nabłonkowa, tkanka graniczna, nabłonek (łac. epithelium-nabłonek, textus epithelialis-tkanka nabłonkowa ) – jedna z podstawowych tkanek zwierzęcych. Zawiązki nabłonka pojawiają się już w stadium blastuli, ale może się on różnicować znacznie później z tkanek zarodkowych: ektodermy, endodermy, albo zależnie od grupy systematycznej zwierząt i narządu.

Linia komórkowa HeLa służy do badań biologii komórek nowotworowych. Komórki różnią się znacznie od prawidłowych komórek nabłonkowych szyjki macicy. Uległy one transformacji nowotworowej na skutek zakażenia wirusem brodawczaka (ang. papiloma) HPV 18. Linia charakteryzuje się wybitnie szybkim wzrostem, przewyższającym inne linie komórek nowotworowych. Obecnie całkowita masa komórek HeLa znacznie przekracza wagę chorej, od której pobrano próbkę.

Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenami i antyonkogenami. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.

Według niektórych naukowców komórki HeLa stanowią zupełnie nowy, odrębny gatunek organizmów jednokomórkowych, powstały przez zróżnicowanie się kobiecych komórek nabłonka szyjki macicy pod wpływem wirusa brodawczaka. W 1991 roku gatunek ten nazwano Helacyton gartleri.

Zobacz też

CTVT – zakaźny psi guz weneryczny

DFTD – zakaźny rak pyska diabła tasmańskiego

śmierć komórki

Przypisy

The Scientist T. Sharrer HeLa Herself (ang.)
Wojciech Mikołuszko: HeLa nigdy nie umiera (pol.). przekroj.pl, 2007-12-06. [dostęp 2011-03-06].

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papilloma Virus) - wirus z rodziny Papillomawirusów. Istnieje około 100 typów tego wirusa, z których część może być przyczyną łagodnych zmian w postaci brodawek na skórze, część powstawania łagodnych zmian w postaci kłykcin kończystych, a część nowotworów złośliwych jak rak szyjki macicy.

Szyjka macicy (łac. Cervix uteri) – zgrubiała, dolna część mięśniówki macicy. Łączy pochwę z jamą macicy. Dzięki licznym zmarszczeniom sprzyja wydostawaniu się płodu na zewnątrz. Szyjka macicy jest kanałem dla plemników, który je wiedzie z pochwy do macicy.