Hector Zazou - Polski Serwis Naukowy

Hector Zazou (ur. 11 lipca 1948 w Algierii, zm. 8 września 2008 w Paryżu) – francuski kompozytor pochodzenia hiszpańsko-francuskiego, muzyk i producent muzyczny, który współpracował od 1976 roku z wieloma artystami o międzynarodowej renomie reprezentującymi rozmaite kultury świata, m.in. Laurie Anderson, Björk, John Cale, Dead Can Dance, Gérard Depardieu, Manu Dibango, Sandy Dillon, Brian Eno, Robert Fripp, Mimi Goese, Barbara Gogan, Mark Isham, Bill Laswell, Mad Professor, Sevara Nazarxon, Carlos Nuñez, włoski zespół PGR, Anne Grete Preux, Marc Ribot, Laurence Revey, Sainkho, Jane Siberry, Värttina, Suzanne Vega i Papa Wemba.

Brian Eno (właściwie Brian Peter George St. John le Baptiste de la Salle Eno, ur. 15 maja 1948) – angielski kompozytor muzyki ambient, producent muzyczny i muzyk rockowy grający na instrumentach klawiszowych i wielu innych. Znany z występów w grupie Roxy Music oraz z kariery solowej. Twórczość Briana Eno zaliczana jest do progresywnego rocka i progresywnego popu, ale także do muzyki awangardowej, elektronicznej, ambient, world – w szerokim pojęciu, eksperymentalnej. Artysta znany jest z awangardowych, multimedialnych realizacji.
Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.

Zazou szczególnie często nagrywał w studiu z gitarzystą Lonem Kentem, wiolonczelistką i śpiewaczką Caroline Lavelle, trębaczem Christianem Lechevretelem, klarnecistą i flecistą Renuardem Pionem, obecnym perkusistą R.E.M. Billem Rieflinem i japońskim muzykiem i kompozytorem Ryūichim Sakamoto.

Jean-François Bizot rzekł o nim: «Les Anglais ont Peter Gabriel, les Américains David Byrne, les Français Hector Zazou.» ("Anglicy mają Petera Gabriela, Amerykanie Davida Byrne, Francuzi Hectora Zazou").

Sony – przedsiębiorstwo japońskie założone 7 maja 1946 roku przez Masaru Ibukę i Akio Moritę w Tokio jako Tokyo Telecommunications Engineering Company; obecnie jeden z największych światowych producentów elektroniki użytkowej. Spółka publiczna notowana na giełdach tokijskiej (TSE) i nowojorskiej (NYSE) (NYSE: SNE).
Passion: Music for The Last Temptation of Christ – drugi ze ścieżką dźwiękową, a ósmy w ogóle album Petera Gabriela. Pierwotnie miała to być ścieżka dźwiękowa do filmu jednakże Gabriel jeszcze kilka miesięcy po premierze filmu wciąż szlifował swą muzykę. Album przyczynił się do popularyzacji gatunku world music oraz zdobył nagrodę Grammy w 1990 r. w kategorii Najlepszy Album New Age. Został zremasterowany w 2002 r.

Rys muzyczny

Dyskografia tego kompozytora i producenta odzwierciedla ogromny kosmopolityzm w podejmowaniu prac muzycznych wespół z muzykami reprezentującymi wielorakie środowiska muzyczne i tradycje narodowe, przy użyciu nowoczesnej techniki nagrywania, jak i różnorodnych treści dźwiękowych, przeważnie jako reinterpretacji tradycyjnego repertuaru pochodzącego z różnych zakątków świata. Natchniony albumem Petera Gabriela Passion (muzyka z filmu Ostatnie kuszenie Chrystusa reżyserii Martina Scorsese), Zazou opracował swe własne zestawienie muzycznych przeciwieństw (tradycyjnych i nowoczesnych, akustycznych i elektronicznych) na płycie pt. Les Nouvelles Polyphonies Corses.

R.E.M. – amerykańska grupa rockowa powstała w Athens w 1980 roku. 21 września 2011 roku grupa podjęła decyzję o zakończeniu działalności po 31 latach istnienia zespołu.
Ryūichi Sakamoto (坂本龍一 Sakamoto Ryūichi, ur. 17 stycznia 1952 w Tokio w Japonii) – japoński muzyk, kompozytor (m.in. muzyki filmowej), producent, a także aktor. Laureat nagrody Grammy.

Hector Zazou uważał swoją pracę w latach 80. za swoiste czeladnictwo w studiu muzycznym. Przykładowo, jego album Reivax au Bongo z 1986 zawiera eksperyment ze śpiewem muzyki poważnej wykonanym przy elektronicznej oprawie instrumentalnej. Za to, Géologies, jego album wydany w 1989, połączył kwartet smyczkowy z muzyką elektroniczną.

Khaled (arab. خالد) (właściwie: Khaled Hadj Brahim) (ur. 29 lutego 1960, Oran, Algieria) - algierski wokalista, autor tekstów i multiinstrumentalista. Obecnie najbardziej znany piosenkarz pochodzący z Algierii. Jego najbardziej znany przebój to "Aïcha".
Brendan Perry (ur. 30 czerwca 1959 roku w Londynie) – brytyjski muzyk, kompozytor, wokalista i multiinstrumentalista. Perry znany jest z wieloletnich występów w grupie muzycznej Dead Can Dance.

Jego płyty pochodzące z lat 90. i później, wydane pod własnym imieniem i nazwiskiem, to przeważnie albumy koncepcyjne oparte na motywach literackich czy folklorystycznych o określonej tematyce. Każde z tych zestawień to istna parada muzyków reprezentujących pop, folk, world music, muzykę awangardową i europejską muzykę poważną.

Laurie Anderson, właśc. Laura Phillips Anderson (ur. 5 czerwca 1947 w Glen Ellyn, Illinois) - amerykańska artystka eksperymentalna, piosenkarka, plastyczka, reżyserka, pisarka, rzeźbiarka, kompozytorka i performerka. Pierwszy swój performance wykonała w 1969. Była to symfonia, zagrana na klaksonach samochodowych. W 1972 zdobyła tytuł magistra sztuki w specjalności rzeźba na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku.
Jean Nicolas Arthur Rimbaud /IPA: [ʁɛ̃bo]/ (ur. 20 października 1854 w Charleville-Mézières, zm. 10 listopada 1891 w Marsylii), francuski poeta zaliczany do grona tzw. poètes maudits.

Jego album z 1992 pt. Sahara Blue oparty był na pomyśle Jacques'a Pasquiera o uczczeniu setnej rocznicy śmierci poety Arthura Rimbauda przez oprawę jego poezji w nowej muzyce Hectora Zazou. Toteż album zawiera recytacje typu spoken word w wykonaniu Gérarda Depardieu, i muzykę Brendana Perry'ego i Lisy Gerrard – członków zespołu Dead Can Dance, jak i Tima Semeona, oraz Davida Sylviana. Zazou nawet wykorzystał tradycyjną etiopską pieśń ludową.

Jane Siberry (przez pewien czas Issa, ur. 12 października 1955 w Toronto) - kanadyjska wokalistka i kompozytorka, wyróżniająca się bardzo oryginalnym głosem i dorobkiem w muzyce nowej fali, rocku alternatywnym i adult contemporary (AC, dosłownie: współczesnej dla dorosłych).
Lisa Gerrard (ur. 12 kwietnia 1961 r. w Melbourne), australijska wokalistka, kompozytorka i aktorka. Jej mężem jest Polak, Jacek Tuszewski. Mają córkę Lashnę (ur. w 1992 roku)

W 1994 wydał z kolei album pt. Chansons des mers froides (zatytułowanego dosłownie Songs from the Cold Seas dla potrzeb rynku anglojęzycznego, a co po polsku można ująć jako Pieśni z zimnych mórz). Album ten zawiera tradycyjne pieśni i piosenki ludowe z morskimi powiązaniami pochodzące z krajów północy, w tym Kanady, Finlandii, Islandii i Japonii. Nagranie zawiera wykonania przez takich znanych artystów rocku i muzyki pop jak Björk, Suzanne Vega, John Cale, Värttinä, Jane Siberry, czy Siouxsie Sioux, jak i nagrania szamanicznego skandowania i kołysanek takich ludów jak Ajnów, Nanajnów, Inuitów i Jakutów w wykonaniu rodowitych śpiewaków. Wśród instrumentalistów udział wzięli Mark Isham, Brendan Perry i Balanescu Quartet. Zazou wraz z kamerzystą odwiedził Alaskę, Kanadę, Grenlandię, Japonię, Skandynawię i Syberię. Singel "The Long Voyage" stanowił jedyny utwór kompozycji Zazou. A napisał go w podziękowaniu przedsiębiorstwu Sony, z wdzięczności za uzyskanie zupełnej swobody artystycznej w tworzeniu i wdrażaniu swojego planu działania co do tych Pieśni. Singel ten, w wykonaniu Suzanne Vega i Johna Cale, wydano w 1995, w zestawieniu z remiksami autorstwa producenta muzycznego Mad Professora jak i samego Zazou.

Remiks – utwór muzyczny, który powstał dzięki przerobieniu innego utworu. W odróżnieniu od covera, remiks zwykle zawiera sample, czyli kawałki oryginalnego utworu.
Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Lights in the Dark, album z 1989, przedstawił domniemaną starożytną, tradycyjną muzykę celtycką w interpretacji irlandzkich śpiewaków.
Nie wszystkie jego przedsięwzięcia spotkały się z przychylnym odbiorem. Np. jego owoc współpracy Sandy Dillon z 2000, album pt. 12 (Las Vegas is Cursed) jest postrzegany jako niepowodzenie finansowe i recenzyjne. W tekście książki pt. Sonora Portraits , dołączonej do późniejszego albumu pt. Strong Currents, Zazou napisze, że 12 (Las Vegas is Cursed) stanowił jego najambitniejsze wydanie muzyczne dotychczas, że jest to praca przesiąknięta wisielczym humorem, a instrumentalny utwór o tytule "Sombre" zawarty tamże, Zazou uważa za swoją najlepszą kompozycję.
Grenlandia (gren. Kalaallit Nunaat, duń. Grønland) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie, o obszarze 2175,6 tys. km² (największa wyspa na świecie), pokrytej w 84% przez lądolód (tylko 341,7 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 57,6 tys. (prawie 90% to Inuici).
Szaman - osoba pełniąca funkcję religijną polegającą na sformalizowanej i instytucjonalnej więzi ekstatycznej z istotami nadludzkimi, duchami przodków lub demonami.

Wydany w 2003 album pt. Strong Currents ma wokale wyłącznie kobiece, zaśpiewane przez m.in. Laurie Anderson, Melanie Gabriel, Lori Carson, Lisa Germano, Irene Grandi, Jane Birkin i Caroline Lavelle. Udział wzięli również instrumentaliści Ryūichi Sakamoto, Dennis Rea, Bill Rieflin i Archaea Strings. Praca nad tym nagraniem trwała aż 6 lat.
Papa Wemba (właśc. Jules Shungu Wembadio Pene Kikumba, ur. 1949 r. w Lubefu, prowincja Sankuru, (Kongo)) – piosenkarz, kompozytor, jeden z bardziej rozpoznawalnych muzyków kontynentu afrykańskiego.
Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w , ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk) – dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.

W 2004 Zazou wydał album-uzupełnienie, pt. L'absence, zawierający partie instrumentalne jak i szereg tych samych wokalistek, które stanowiły oprawę głosową Strong Currents, i dodatkowo wokal w wykonaniu francuskiego śpiewaka, Edo.
Ostatnimi laty Hector Zazou udzielał się w zespole Slow Music wraz z takimi muzykami jak gitarzyści Robert Fripp i Peter Buck, basista Fred Chalenor, perkusista Matt Chamberlain i obsługujący instrumenty klawiszowe i perkusyjne Bill Rieflin. Udział Zazou w tym gronie to zasadniczo wsparcie muzyką elektroniczną, co także cechowało jego ostatnią ścieżkę dźwiękową do filmu niemego w reżyserji Carla Théodora Dreyera pt. La Passion de Jeanne d’Arc i spektakl multimedialny z udziałem różnych osób, także wydany jako album pt. Quadri+Chromies, gdzie Zazou stworzył obraz dźwiękowy za pomocą komputerów.
Jakuci (nazwa własna: Сахалар) - naród turecki zamieszkujący rosyjską Jakucję w środkowej Syberii. Jakuci zamieszkują głównie Jakucję, położoną na środkowej Syberii. Najwięcej spośród nich mieszka w relatywnie gęsto zaludnionych dolinach środkowej Leny oraz Ałdanu i Wiluju. Niektórzy przedstawiciele tego narodu żyją też na terenach położonych bardziej na północ, i jakkolwiek obszary te zajmują powierzchnię większą niż doliny rzeczne, liczba ludności z racji trudnych warunków klimatycznych jest niewielka. Obszary zamieszane przez Jakutów to przede wszystkim tajga, z wyjątkiem tundry północnej.
Björk Guðmundsdóttir (ur. 21 listopada 1965 w Reykjavíku) – islandzka piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka, w tym muzyki filmowej, aktorka, producent muzyczny.

Obecnie, w 2008, nowa instalacja/witryna multimedialna Music Operator zawiera szereg najnowszych prac Hectora Zazou, m.in. graficznie, interaktywnie wskazując jego aktualne powiązania przy tle muzycznym jego autorstwa, a w styczniu ukazał się najnowszy album Hectora Zazou pt. Corps électriques z udziałem "jednej z pierwotnych riot grrrls" (w słowach Courtney Love), wokalistki KatieJane Garside, Billa Rieflina, Lone'a Kenta i norweskiego trębacza jazzowego Nilsa Pettera Molværa. Jest to jak sama nazwa wskazuje, pejzaż elektroniczny.
Courtney Love, właśc. Courtney Love Michelle Harrison (ur. 9 lipca 1964 w San Francisco) – amerykańska aktorka, producentka, wokalistka i gitarzystka zespołu rockowego Hole. Wdowa po Kurcie Cobainie, tragicznie zmarłym wokaliście zespołu Nirvana. Matka Frances Bean Cobain, urodzonej w 1992 roku.
Jane Birkin (ur. 14 grudnia 1946 w Londynie) – brytyjska aktorka i piosenkarka. Od końca lat 60. mieszka we Francji i tworzy głównie w języku francuskim.

Hector Zazou zmarł 9 września 2008 w Paryżu po przewlekłej chorobie. Jego ostatni album, nad którym ukończono pracę, In The House Of Mirrors ukazał się pośmiertnie jesienią 2008.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)