Hedy Lamarr (ur. 9 listopada 1913 w Wiedniu, zm. 19 stycznia 2000) – aktorka, hollywodzka gwiazda filmowa i wynalazca.

Życiorys

Urodziła się jako Hedwig Eva Maria Kiesler w rodzinie bogatego austriackiego bankiera. Dzięki swej urodzie po raz pierwszy wystąpiła w filmie w roku 1930. Dużym echem odbił się jej film z 1933 Ekstaza nakręcony przez czeskiego reżysera Gustawa Machaty, w którym wystąpiła nago. Film wywołał wielki skandal. Papież Pius XII uznał obraz za "niemoralny i szkodliwy, Adolf Hitler zakazał wyświetlania w Niemczech, podobnie rząd amerykański, który zabronił także wwozu kopii filmu. W większości krajów, które zdecydowały się pokazywać film ocenzurowano go przez wycięcie części scen.

W 1933 roku wyszła za mąż za biznesmena Fritza Mandla, który znajdował się w bliskich relacjach z nazistami. Zazdrosny mąż bezskutecznie próbował wykupić wszystkie kopie filmu Ekstaza.

Mandl miał liczne znajomości w elitach ówczesnych władz i w ten sposób jego żona mogła poznać Mussoliniego i Hitlera. Zajmował się produkcją uzbrojenia, a zwłaszcza systemami łączności radiowej. Dzięki temu jego żona miała okazję zapoznać się z nowoczesną techniką i okazała się utalentowana w tym kierunku.

W 1937 roku, mając dość męża i jego faszystowskich poglądów, rozwiodła się i uciekła do Londynu, gdzie poznała producenta filmowego Louisa Mayera, współzałożyciela wytwórni filmowej Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). Wtedy zmieniła nazwisko na Hedy Lamarr na cześć gwiazdy kina niemego Barbary La Marr i w 1938 roku wspólnie z nim trafiła do Hollywood, gdzie grała w wielu filmach aż do końca 1941 roku. W ciągu sześciu lat zagrała w 17 filmach, ale nie została wielką gwiazdą. Reklamowano ją jako najpiękniejszą kobietę Hollywood. Po dwóch latach w wytwórni zaczęto jednak powątpiewać, a po pojawieniu się w wytwórni Ingrid Bergman, która szybko stała się gwiazdą, wycofała się z kariery aktorskiej.

W 1942 zerwała kontrakt z MGM i poświęciła się wraz z kompozytorem i swoim sąsiadem George'em Antheilem badaniom nad opracowaniem systemu FHSS (ang. frequency-hopping spread spectrum), polegającym na częstych skokowych zmianach częstotliwości nadawanego sygnału radiowego, który miał uniemożliwić przechwycenie i zakłócenie komunikacji z torpedami.

Ze względów technicznych system nie znalazł wtedy zastosowania, ale zainteresowała się nim amerykańska armia. Wynalazek wprowadzono go do użycia kilka lat później, a ze względu na militarne zastosowanie utajniono aż do połowy lat 80. XX wieku. Dziś jest powszechnie stosowany w sieciach radiowych standardu IEEE 802.11 i GSM. Na swój wynalazek oparty o mechaniczne przełączanie 88 częstotliwości, sterowane przez bęben z pianoli, uzyskali patent numer 2292387. W 1997 roku otrzymała nagrodę amerykańskich wynalazców za zasługi dla rozwoju elektroniki.

Po wojnie wróciła na plan filmowy filmu Cecila DeMille'a "Samson i Dalila", który odniósł duży sukces. Zagrała w kilku kolejnych filmach, ale nie odniosły one większego sukcesu. W 1966 wydała autobiografię Ekstaza i ja.

W roku 1998 twarz Lamarr pojawia się po raz pierwszy na opakowaniu i instrukcjach pakietu CorelDRAW. Firma Corel Corporation została pozwana przez Lamarr do sądu o szkody związanie z nieautoryzowanym użyciem jej wizerunku. Sprawa została jednak rozwiązana polubownie i za nieznaną sumę, Corel uzyskał prawo do wyłącznego prawa na ten obraz na okres pięciu lat.

Zmarła 19 stycznia 2000 roku, prochy przeniesiono do Wiednia.

czytaj dalej: [2], [3]