Heglizm - Polski Serwis Naukowy

"Heglizm" - jest terminem o co najmniej trzech znaczeniach:

wąskie: jest to system filozoficzny Hegla;
szersze: jest to określenie dla dokonań kontynuatorów myśli Hegla:
lewicy heglowskiej zwanej inaczej młodoheglistami (np. Michał Bakunin, David Friedrich Strauss, Ludwik Feuerbach, Bruno Bauer, Edgar Bauer, Arnold Ruge, Max Stirner, Karol Marks, Fryderyk Engels);
prawicy heglowskiej zwanej inaczej staroheglistami (np. Karl Draub, Philipp Konrad Marheineke, Leopold von Hennig, Karl Ludwig Michelet);
brytyjskiego idealizmu połowy XIX w i początku XX w. (np. James Hutchison Stirling, Francis Herbert Bradley, Bernard Bosanqued, Andrew Seth Pringle-Pattison, John McTaggart);
włoskiego idealizmu połowy XIX w i początku XX w. (np. Benedetto Croce, Giovanni Gentile);
najszersze: świadome (lub nie) nawiązywanie do poglądów Hegla lub heglistów.

Od jakiegoś czasu, na gruncie języka polskiego popularna jest taka pisownia: "Heglizm" - poglądy samego Hegla i "heglizm" - poglądy heglistów. Analogicznie "Marksizm" i "marksizm", itp.

Fryderyk Engels, Friedrich Engels, (ur. 28 listopada 1820, Barmen (obecnie Wuppertal), zm. 5 sierpnia 1895, Londyn) - niemiecki filozof i socjolog. Był jednym z głównych ideologów komunizmu, a także jednym z organizatorów i przywódców I i II Międzynarodówki.

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (ur. 27 sierpnia 1770 w Stuttgarcie, zm. 14 listopada 1831 w Berlinie) – niemiecki filozof, twórca klasycznego systemu idealistycznego.

Lewica heglowska

inaczej młodohegliści - nurt szkoły heglowskiej, dążący do przekształcenia filozofii w krytykę, której celem była przemiana świata (A. Ruge, M. Stirner) oraz w krytykę religii (D.F. Strauss, B. Bauer, L. Feuerbach); do lewicy heglowskiej nawiązywali: K. Marks i F. Engels.

Bruno Bauer [ur. 6 września 1809 w Eisenbergu (Księstwo Sachsen-Altenburg), zm. 13 kwietnia 1882 w Rixdorfie pod Berlinem] – niemiecki teolog, filozof i historyk. Brat Edgara. Był przedstawicielem lewicy heglowskiej, negował autentyczność Ewangelii i historyczność Jezusa.

Benedetto Croce (ur. 25 lutego 1866 w Pescasseroli koło Neapolu, zm. 20 listopada 1952 w Neapolu) – włoski filozof, krytyk literacki, liberalny publicysta i polityk, obok Giovanniego Gentile przedstawiciel włoskiego idealizmu XX w. oraz jeden z czołowych estetyków tego okresu. W latach 1902-44 wraz z Gentilem wydawał pismo "La Critica", które wywarło duży wpływ na życie umysłowe Włoch. Poczynając od 1924 przez 20 lat pozostawał w czynnej opozycji wobec rządu Mussoliniego: w 1925 wystąpił przeciwko faszyzmowi z manifestem, który znalazł szeroki oddźwięk w kołach intelektualistów. W latach 1944-45 współdziałał w tworzeniu frontu koalicji sił antyfaszystowskich oraz Partii Liberalnej, która wybrała go swym przewodniczącym (1944-47), 1945-46 był ministrem bez teki. W 1947 założył w Neapolu instytut studiów historycznych (I’Instituto Italiano per gli Studi Storici), w którym pracował do końca życia. Jego córka, Lidia, poślubiła polskiego pisarza Gustawa Herlinga-Grudzińskiego