Heinrich Conried - Polski Serwis Naukowy

Pogrzeb Heinricha Conrieda 13 maja 1909

Heinrich Conried (ur. 3 września 1855 w Bielsku, zm. 27 kwietnia 1909 w Merano; znany też jako Heinrich Cohn) – amerykański działacz teatralny austro-żydowskiego pochodzenia, dyrektor Metropolitan Opera w Nowym Jorku w latach 1903–1908.

Burgtheater (Teatr Zamkowy, początkowo k.k. Theater nächst der Burg, później do 1920 k.u.k. Hofburgtheater) - najbardziej prestiżowy teatr w krajach niemieckojęzycznych, oficjalne otwarty 14 marca 1741 r. w Wiedniu. Znajduje się przy wiedeńskim Ringu.

Śląsk Austriacki (niem. Österreichisch Schlesien, oficjalnie Herzogtum Ober- und Niederschlesien, Księstwo Górnego i Dolnego Śląska lub w skrócie Herzogtum Schlesien, Księstwo Śląska) – prowincja utworzona w 1742 roku z pozostałej w monarchii Habsburgów części Śląska: Księstwa Cieszyńskiego, państw stanowych: bielskiego, frydeckiego, frysztackiego, bogumińskiego, Niemiecka Lutynia oraz części dawnych księstw opawskiego, karniowskiego i nyskiego.

Urodził się w rodzinie tkackiej w Bielsku (dziś Bielsko-Biała) na Śląsku Austriackim. Ukończył szkołę realną w Wiedniu, po czym był krótko (1873–1874) aktorem w tamtejszym Burgtheater. W wieku 21 lat został kierownikiem upadającego Teatru Miejskiego w Bremie. Sukces w prowadzeniu tej placówki, wyciągnięcie jej z kłopotów, zwrócił uwagę Adolfa Neuendorffa, dyrektora nowojorskiego Germania Theater. Na jego zaproszenie Conried przeniósł się w 1878 r. do Stanów Zjednoczonych, zostając kierownikiem scenicznym w Germanii. W 1881 r. przeniósł się do Thalia Theater, gdzie pracował jako kierownik artystyczny, a rok później został kierownikiem artystycznym Nowojorskiego Zespołu Koncertowego (New Jork Concert Company). Kolejnym etapem kariery zawodowej Conrieda było objęcie w 1893 r. kierownictwa Irving Place Thater.

Metropolitan Opera – teatr operowy w Nowym Jorku, pierwotnie (od powstania do 1966 roku) znajdujący się w gmachu przy Broadwayu, pomiędzy Trzydziestą Dziewiątą a Czterdziestą ulicą.

Udar mózgu (dawniej także apopleksja, z gr. ἀποπληξία = "paraliż"; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri, ang. cerebro-vascular accident, CVA) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.

W 1903 r. Conried zastąpił Maurice'a Grau na stanowisku dyrektora prestiżowej Metropolitan Opera (Met). W pierwszym sezonie zasłynął pierwszym wystawieniem Parsifala poza Bayreuth bez zgody Cosimy Wagner, co zakończyło się wygranym przez Met procesem sądowym. Do wygaśnięcia praw autorskich w 1913 r. dzieło Wagnera było wystawione w Nowym Jorku 43 razy. Niewątpliwym osiągnięciem Conrieda było przekonanie do występu w Met Enrico Caruso, który dotąd konsekwetnie odrzucał wszystkie propozycje z Ameryki. Ze względu na zły stan zdrowia Conried odszedł z Metropolitan Opera 1 maja 1908 r. Wkrótce potem udał się w podróż do Europy. Zmarł niemal dokładnie rok później (27 kwietnia 1909) w hotelu Meranerhof w tyrolskim mieście Merano wskutek udaru mózgu w obecności swojej żony i siostry.

Brema (niem. Bremen) – miasto w północnych Niemczech, położone nad rzeką Wezerą w odległości ok. 60 km od jej ujścia do Morza Północnego. Brema jest stolicą najmniejszego z krajów związkowych Niemiec – "Wolnego Hanzeatyckiego Miasta Brema" (Freie Hansestadt Bremen), na które składa się miasto Brema i leżące około 60 km na północ Bremerhaven.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Bibliografia

Montrose Jonas Moses: The Life of Heinrich Conried. Nowy Jork: Thomas Y. Crowell Company Publishers, 1916.

Salomon Wininger: Große Jüdische National-Biographie. T. I. Czerniowce: 1925, s. 591.