Heinrich III von Hohenlohe - Polski Serwis Naukowy

Henryk von Hohenlohe (niem. Heinrich von Hohenlohe, zm. 15 lipca 1249) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego w l. 1244-1249.

Był synem jednego z najbogatszych i najpotężniejszych feudałów Wirtembergii. Miał czterech braci i jedną siostrę.

Już w dzieciństwie został przeznaczony do stanu duchownego. W l. 1218-1219 był kanonikiem kapituły w Würzburgu. W grudniu 1220 r. wstąpił wraz z dwoma braćmi do zakonu krzyżackiego, jednocześnie oddając na rzecz zakonu swoją część spadku po ojcu. Z darowizny tej wyrosła jedna z najważniejszych komturii krzyżackich w Niemczech – komenda Mergentheim nad Tauberą.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

W 1221 r. odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej, po powrocie z której objął urząd komtura w Mergentheim. W 1225 r., na polecenie wielkiego mistrza Hermana von Salza, eskortował w drodze do Włoch drugą małżonkę cesarza Fryderyka II, Jolantę z Jerozolimy. Od tego czasu przebywał w otoczeniu wielkiego mistrza, sprawując, z krótkimi przerwami urząd mistrza krajowego w Niemczech, przy czym rezydował stale w Mergentheim.

Dzierzgoń (dawniej Kiszporg/Kiszpork, niem. Christburg) to miasto w woj. pomorskim, w powiecie sztumskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dzierzgoń nad rzeką Dzierzgoń. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. elbląskiego.

Ród Hohenlohe – niemiecki ród arystokratyczny wywodzący się z Frankonii. W ciągu stuleci podzielił się w liczne linie. W XVIII w. uzyskał tytuł książąt cesarstwa (niem. Reichsfürst). W 1840 r. linia książąt zu Hohenlohe-Schillingsfürst uzyskała tytuł książąt Raciborza i Corvey (niem. Herzog von Ratibor, Fürst von Corvey). Książęta zu Hohenlohe-Öhringen w 1861 r. otrzymali tytuł książąt Ujazdu (niem. Herzog von Ujest).

Po usunięciu poprzednika kapituła generalna zakonu wybrała właśnie jego na urząd wielkiego mistrza. Był uważany za zwolennika cesarza i występując jako rozjemca w konflikcie między papieżem Innocentym IV a cesarzem reprezentował interesy tego drugiego, co wywołało sprzeciw części braci na czele z mistrzem krajowym Prus Dietrichem von Gruningen. W 1246 r. pośpieszył do Prus, gdzie zainicjował ofensywę krzyżacką, zakończoną zdobyciem Dzierzgonia. Zawarł następnie korzystną dla Krzyżaków umowę z Prusami i księciem pomorskim Świętopełkiem. Zmarł wkrótce po powrocie z Prus i został pochowany w kościele zakonnym w Mergentheim.

Świętopełk II Wielki (ur. przed 1195, zm. 11 stycznia 1266) – książę Pomorza Gdańskiego z dynastii Sobiesławiców, najstarszy syn Mściwoja I i księżniczki wielkopolskiej Zwinisławy, (zm. 4 września 1240, jej pochodzenie nie jest wyjaśnione, wskazuje się na 3 możliwości: mogła być córką lub siostrą księcia świeckiego Grzymisława, pochodzić z rodu namiestników sławieńskich lub z możnego rodu z okolic Gdańska).

Komturia (również: komenda, komandoria) jest to podstawowa jednostka administracyjno-terytorialno-wojskowa zakonów rycerskich, zarządzana przez komtura (komandora), obejmująca najczęściej zamek wraz z przylegającym do niego dobrami ziemskimi.

Zobacz też

wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego

Hohenlohe