Heinrich von Ferstel - Polski Serwis Naukowy

Grobowiec Heinricha von Ferstla na cmentarzu w Grinzing

Heinrich von Ferstel (ur. 7 lipca 1828 w Wiedniu, zm. 14 lipca 1883 w Grinzing, dziś dzielnicy Wiednia) – austriacki architekt, jeden ze współtwórców architektury Wiednia z drugiej połowy XIX wieku.

Biografia

Pochodził z rodziny urzędniczej, jego ojciec pracował w banku. Po wielu wahaniach jaką dziedzinę sztuki obrać, ostatecznie zdecydował się na studia architektury na Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu pod kierunkiem takich profesorów jak: Eduard van der Nüll, August Sicard von Sicardsburg czy Rösner.

Katedra Westminsterska, Archikatedra Najświętszej Krwi Chrystusa w Londynie (en. The Cathedral Church of Westminster, The Metropolitan Cathedral of the Precious Blood of Our Lord Jesus Christ, często określana po prostu jako Westminster Cathedral) - rzymskokatolicka bazylika wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w Londynie w stylu neobizantyjskim. Główna świątynia katolicka Anglii i Walii, katedra arcybiskupów Westminster. Częstokroć mylona z opactwem Westminsterskim, znajdującym się w tej samej dzielnicy Londynu, będącym jednakże kościołem anglikańskim i z tego powodu ważniejszym dla Kościoła Anglii niż katolicka Katedra Westminsterska.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Za uczestnictwo w Wiośnie Ludów w 1848 r. przez wiele lat był dyskryminowany przez władze. W tym trudnym okresie wielką pomocą okazał się wuj Friedrich August von Stache, który zatrudnił go w swojej pracowni konserwatorskiej. Ferstel wykonał w niej m.in. ołtarz dla kaplicy św. Barbary w katedrze św. Szczepana w Wiedniu i współpracował przy restauracji licznych zamków, głównie w Czechach. Podróżował także do Niemiec, Belgii, Holandii i Anglii. Podczas tych podróży interesował się głównie romantyzmem.

Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).

Polichromia - wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, podniebienia sklepień, rzeźb stosowana do dekoracji wewnętrznych i zewnętrznych. Polichromie wykonywano nie tylko na materiałach kamiennych i tynkach, ale także na drewnie, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń w budownictwie sakralnym i świeckim.

W 1854 r. został wysłany jako stypendysta do Włoch. Tam zachwycił się renesansem, przede wszystkim twórczością Donato Bramantego. W tym okresie zaczął używać polichromii przy wykonywaniu dekoracji w stylu graffito oraz terakotę. Sposób ten, adoptowany z wczesnego renesansu, został później przez niego użyty przy budowie Muzeum Austriackiego.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Katedra Świętego Szczepana Męczennika w Wiedniu, niem. Stephansdom, Domkirche St. Stephan zu Wien – duma i jeden z symboli miasta Wiednia, znana z licznych przedstawień w dziejach malarstwa i grafiki. Wznosi się pośrodku Stephansplatz w sercu najstarszej części miasta.

W 1855 r., jeszcze podczas swego pobytu we Włoszech, jego projekt Kościoła Wotywnego w Wiedniu zdobył, spośród siedemdziesięciu czterech innych prac, najwyższą nagrodę. Kościół zbudowano w latach 1856-1879, pod jego osobistym nadzorem. Wkrótce po jego śmierci, właśnie ten kościół został zaproponowany przez Sir Tattona Sykesa jako model dla nowej katedry Westminster w Londynie .

Freiherr (pol. wolny pan) – najniższy i jeden z najstarszych niemieckich tytułów arystokratycznych odpowiadający baronowi, niższy od grafa (hrabiego).

Architekt – wykonywanie zawodu architekta polega na współtworzeniu kultury przez projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych, ich przestrzennego otoczenia oraz ich realizację, na nadzorze nad procesem ich powstawania oraz na edukacji architektonicznej. Tak definiuje ten zawód w Polsce ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów.

Okres rozkwitu Wiednia pozwolił Ferstelowi, a także Rudolfowi Eitelbergerowi, na szeroką realizację swoich artystycznych idei. Zaprojektował i zrealizował on wtedy wiele willi i rezydencji w Wiedniu i morawskim Brnie. Najważniejszym jednak jego dziełem z tego okresu jest tzw. Palais Ferstel, gmach mieszczący Wiedeńską Giełdę Papierów Wartościowych, Bank Austro-Węgierski i słynną kawiarnię Café Central, zbudowany w stylu wczesnego renesansu w latach 1855-1860.

Uniwersytet Wiedeński (niem. Universität Wien) – uniwersytet z siedzibą w Austrii w Wiedniu. Został założony 12 marca 1365 r. przez Rudolfa IV. Jest największym i najstarszym uniwersytetem w krajach niemieckojęzycznych.

Jan II Dobry (Johann II, ur. 5 października 1840 Lednice - zm. 11 lutego 1929 Valtice), władca Liechtensteinu w latach 1858 - 1929. Najdłużej panujący monarcha Europy od czasów Ludwika XIV.

Do najokazalszych budowli zaprojektowanych przez Ferstela w późniejszym okresie (pomijając kościół w czeskim Szanowie, dzisiejszej dzielnicy Cieplic, zaliczany jeszcze do jego wcześniejszej działalności) należą: pałac arcyksięcia Ludwiga Wiktora Habsburga, pałac zimowy w Klessheim, pałac księcia Jana II Dobrego w Rossau (dzisiejszej dzielnicy Wiednia), pałac należący do towarzystwa żeglugowego Österreichischer Lloyd w Trieście, a także Austriackie Muzeum Sztuki Użytkowej z arkadowym dziedzińcem (1871). W latach 1871-1884 wg projektu Heinricha von Ferstela powstał gmach Uniwersytetu Wiedeńskiego. Ferstel był również autorem projektu przebudowy w stylu neogotyckim Kościoła Zbawiciela w Bielsku-Białej, która miała miejsce w latach 1881-1882, wykonał także projekt Reichstagu w Berlinie, który nie zdobył nagrody z powodu błędu technicznego w projekcie.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Arkada (łac. arcus - łuk) – element architektoniczny składający się z dwóch podpór (kolumn, słupów lub filarów), które zostały połączone u góry łukiem.

W 1866 r. został mianowany na profesora Politechniki Wiedeńskiej, a w 1871 r. powołany przez rząd na głównego inspektora prac publicznych. W roku 1879 cesarz Franciszek Józef I nadał mu tytuł Freiherr.

Miał żonę Lotte i szóstkę dzieci. Zmarł w 1883 r. we wsi Grinzing i został pochowany na tamtejszym cmentarzu.

Przypisy

Norbert Wibiral, Nikolaus Pevsner. A Westminster Cathedral Episode. „Architectural History”. 20, s. 63–64, 100–101, 1977 (ang.).
dziś część wiedeńskiej dzielnicy Döbling

Linki zewnętrzne

Biografia Heinricha von Ferstla w Catholic Encyklopedia (1913)

Heinrich von Ferstel w Österreich-Lexikon