Hemoliza - Polski Serwis Naukowy

Erytrocyty poddane hemolizie (po prawej) oraz niezhemolizowane (w środku i po lewej).

Hemoliza (łac. haemolysis, z gr. Αἷμα = krew + λύσις = otwierać) – przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów. Hemoliza może być spowodowana np. toksynami bakteryjnymi, jak również może występować w konflikcie serologicznym oraz chorobach związanych z nieprawidłową budową erytrocytów.

Dyhydrogenaza mleczanowa (LDH) – enzym z klasy oksydoreduktaz, obecny w wątrobie. Katalizuje ostatni etap szlaku glikolitycznego – przejście pirogronianu w mleczan i odwrotnie. Cząsteczka LDH jest tetramerem, złożonym z dwóch różnych podjednostek – H ("sercowej") i M ("mięśniowej"), co daje możliwość występowania w postaci pięciu izoenzymów o następującej budowie:

Bilirubina – organiczny związek chemiczny powstały w wyniku rozpadu hemu uwolnionego wcześniej z hemoglobiny w śledzionie, wątrobie lub szpiku kostnym w procesie niszczenia czerwonych ciałek krwi.

Hemolizę można spowodować również podaniem hipotonicznego płynu (o mniejszym stężeniu) drogą wlewu dożylnego (np. kroplówka). Żeby temu zapobiec, substancje podawane są do organizmu człowieka w roztworze 0,9% NaCl (soli fizjologicznej).

Objawami zespołu hemolitycznego w badaniach laboratoryjnych są:

wzrost stężenia bilirubiny całkowitej w osoczu (>1 mg/dl)

wzrost stężenia bilirubiny wolnej w osoczu (>0,5 mg/dl)

urobilinogenuria (>5 mg/dobę)

sterkobilinogenuria (>300 mg/dobę)

wzrost stężenia LDH w osoczu

wzrost stężenia wolnego żelaza w osoczu > 25 μmol/l

haptoglobina w surowicy <0,5 g/dl.

Hemoliza w mikrobiologii

Hemolizy wywołane przez paciorkowce: (od lewej) alfa, beta, gamma (brak hemolizy).

Porównanie hemolizy alfa (po prawej) oraz beta (po lewej).

Hemoliza alfa – częściowe zniszczenie krwinek czerwonych wokół hodowli, widoczne zazielenienie wokół kolonii, występuje np. u Streptococcus pneumoniae.

Hemoliza beta – całkowite zniszczenie krwinek wokół hodowli, występuje np. u Streptococcus pyogenes.

Hemoliza gamma – brak hemolizy, występuje np. u Streptococcus salivarius.

Strefa hemolizy musi być wielokrotnie większa od obszaru samej hodowli.

Roztwór hipotoniczny - w zjawiskach osmotycznych jest to ten z dwóch kontaktujących się ze sobą roztworów, od którego następuje przepływ indywiduum chemicznego zdolnego do przenikania przez błonę półprzepuszczalną.

Osocze krwi – zasadniczy, płynny składnik krwi, w którym są zawieszone składniki morfotyczne (komórkowe). Stanowi ok. 55% objętości krwi. Uzyskuje się je przez wirowanie próbki krwi. W uproszczeniu można przyjąć że osocze krwi pozbawione fibrynogenu i czynników krzepnięcia jest surowicą krwi.

Przypisy

Szewczyk Eligia M., Diagnostyka bakteriologiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, strona 34

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.